Tiểu đường thai kỳ có nguy hiểm không và ảnh hưởng đến mẹ, thai nhi như thế nào?

Tiểu đường thai kỳ có nguy hiểm không là nỗi lo lắng của nhiều mẹ bầu khi mang thai. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và bé.

Tiểu đường thai kỳ có nguy hiểm không?

Tiểu đường thai kỳ (gestational) là bệnh tiểu đường phát triển trong quá trình mang thai ở khoảng tuần thứ 24. Bệnh ảnh hưởng đến khả năng sử dụng đường (glucose) của các tế bào trong cơ thể và là nguyên nhân gây ra lượng đường cao trong máu, điều này không tốt cho cả mẹ bầu và thai nhi. Lượng đường máu sẽ trở lại bình thường sau khi sinh.

Theo Tiến sĩ. BS Hoàng Kim Ước – Trưởng Khoa Nội tiết sinh sản – Bệnh viện Nội tiết Trung ương cho biết: Tiểu đường thai kỳ là một bệnh rất nguy hiểm có thể gây ra nhiều bất thường cho thai như làm thai to, phì đại phủ tạng, thai lưu, tim to, phổi kém phát triển, suy thai, đa hồng cầu, ảnh hưởng đến phát triển não bộ, hạ đường máu, hạ can-xi máu, tăng bilirubin máu sau sinh… Mẹ bầu bị tiểu đường dễ bị tăng huyết áp thai kỳ, đa ối, tiền sản giật, sản giật… Nếu không điều trị đúng cách có thể  dẫn đến tình trạng tiến triển lên tiểu đường tuýp 2 sau sinh.

tiểu đường thai kỳ có nguy hiểm không

Tiểu đường thai kỳ có thể để lại nhiều biến chứng nguy hiểm

Vì vậy, những bà bầu có nguy cơ bị tiểu đường (mang thai ngoài 30, tiền sử tiểu đường thai kỳ ở lần mang thai trước, có người thân từng mắc bệnh này, thừa cân trước khi mang thai) cần tầm soát tiểu đường thai kỳ để phát hiện sớm có mắc bệnh hay không.

Mặc dù là một bệnh nguy hiểm, xong tiểu đường lại có thể kiểm soát dễ dàng chỉ nhờ chế độ ăn uống lành mạnh kết hợp với những bài tập thể dục hợp lý. Mục đích chính của việc điều trị không phải là chữa khỏi hoàn toàn mà là giảm lượng đường trong máu về ngưỡng an toàn và sản sinh lượng insulin phù hợp so với nhu cầu cần thiết của từng mẹ bầu.

Tiểu đường khi mang thai ảnh hưởng đến mẹ và bé như thế nào?

 1. Ảnh hưởng đối với người mẹ

Bà bầu bị mắc tiểu đường thai kỳ có thể làm gia tăng tỷ lệ sẩy thai, thai lưu, sinh non, tăng huyết áp, đa ối, nhiễm trùng tiết niệu, viêm đài bể thận, phải mổ lấy thai. Về lâu dài, các thai phụ mắc tiểu đường thai kỳ tăng nguy cơ tiến triển thành tiểu đường type 2 sau khi sinh. Bên cạnh đó, người mắc tiểu đường thai kỳ còn có nguy cơ xảy ra các tai biến trong suốt quá trình mang thai cao hơn các thai phụ bình thường. Các biến chứng thường gặp ở phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ là:

Cao huyết áp

Nguy cơ bị tăng huyết áp ở những phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ cao hơn bình thường. Tăng huyết áp khi mang thai có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho mẹ và bé như: Tiền sản giật, sản giật, tai biến mạch máu não, suy gan, suy thận, thai chậm phát triển trong tử cung, sinh non và tăng tỷ lệ chết chu sinh (là hiện tượng tử vong thai nhi và trẻ sơ sinh trong tuần đầu tiên sau khi chào đời)

Có tới 12% thai bị mắc tiểu đường thai kỳ bị tiền sản giật. Đây là một hội chứng bệnh lý nghiêm trọng xuất hiện 3 tháng cuối của thai kỳ. Bà bầu có chỉ số huyết áp ≥ 140/90mmHg được cho là cao huyết áp, đây là một dấu hiệu đầu tiên của hội chứng tiền sản giật, làm tăng nguy cơ rủi ro thai chết lưu hay sinh non cho cả mẹ và em bé.

Vì vậy bà bầu bị tiểu đường thai kỳ cần theo dõi huyết áp, cân nặng, tìm protein niệu thường xuyên là việc làm cần thiết trong mỗi lần khám thai định kỳ.

Tiểu đường thai kỳ có nguy hiểm không
Tiểu đường thai kỳ có thể để lại nhiều di chứng nguy hiểm đối với người mẹ

Sinh non

Sẩy thai, sinh non, hoặc thai chết lưu là biến chứng sản khoa thường gặp ở bà bầu bị tiểu đường thai kỳ. Theo thống kê cho thấy có tới 26% bà bầu sinh non do bị tiểu đường trong quá trình mang thai, trong khi tỷ lệ sinh non ở bà bầu bình thường chỉ 9,7%. Nguyên nhân dẫn tới tình trạng sinh non có thể do việc can thiệp glucose huyết muộn, do bị nhiễm trùng tiết niệu, đa ối, tiền sản giật hay tăng huyết áp…

Đa ối

Khi thai phụ bị tiểu đường và lượng đường trong máu không được kiểm soát tốt, em bé có thể sinh ra nhiều nước tiểu hơn gây đa ối. Tình trạng này dẫn tới việc sản xuất quá nhiều dịch ối từ tuần thứ 26 – 32 của thai kỳ làm tăng nguy cơ sinh non ở thai phụ.

Sẩy thai và thai lưu

Mẹ bầu mắc bệnh tiểu đường thai kỳ cũng có nguy cơ sẩy thai tự nhiên cao gấp nhiều lần với bà bầu khỏe mạnh. Do vậy, việc kiểm soát đường huyết phải được thực hiện thường xuyên và đặc biệt với những sản phụ có tiền sử sẩy thai nhiều lần.

Nghiêm trọng hơn, có thể xả ra hiện tượng thai chết lưu do việc không kiểm soát tốt nồng độ glucose huyết tương của người mẹ hoặc can thiệp muộn khi thai nhi phát triển to hơn nhiều so với tuổi thai.

Nhiễm khuẩn đường tiết niệu

Bà bầu bị tiểu đường thai kỳ nếu không kiểm soát tốt đường huyết có thể gặp phải tình trạng nhiễm khuẩn đường tiết niệu. Tình trạng này thường không có triệu chứng lâm sàng, nếu thai phụ không đi thăm khám để xét nghiệm và can thiệp đường huyết sớm sẽ dẫn tới viêm đài bể thận cấp tính đe dọa nhiễm ceton, sinh non, nhiễm trùng ối.

Ảnh hưởng sau sinh

Thống kê của hội tiểu đường Hoa Kỳ cho thấy, phụ nữ có tiền sử bị tiểu đường thai kỳ có nguy cơ cao dẫn đến tiểu đường type 2 sau khi sinh trong tương lai, ngay cả khi đã sinh con an toàn đồng thời nguy cơ bị tiểu đường ở những lần mang thai tiếp theo cũng cao hơn. Nhóm phụ nữ này cũng rất dễ bị thừa cân béo phì, tăng cân quá mức sau sinh… nếu không có chế độ ăn và luyện tập thích hợp.

2.  Ảnh hưởng đối với thai nhi

Mẹ bị tiểu đường thai kỳ ảnh hưởng lớn đến thai nhi, nhất là 3 tháng đầu và 3 tháng cuối thai kỳ. Giai đoạn 3 tháng đầu (vào tuần thứ 6-7 của thai kỳ) thai nhi có thể không phát triển, bị sảy thai tự nhiên dị tật bẩm sinh. Giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ có hiện tượng tăng tiết insulin của thai nhi, dẫn tới các biến chứng nguy hiểm như:

Thai nhi thừa cân so với tuổi thai 

Hàm lượng glucose trong máu của mẹ sẽ truyền sang cho thai nhi thông qua nhau thai, từ đó kích thích tuyến tụy của thai nhi sản xuất thêm insulin để giải phóng đường. Điều này có thể làm hấp thụ năng lượng nhiều dẫn tới phát triển quá nhanh so với tuổi thai.

Khi thai nhi quá to sẽ có nguy cơ bị chèn ép trong âm đạo, dẫn đến gãy xương vai hoặc ảnh hưởng thần kinh trong quá trình chào đời. Ngoài ra, trẻ cũng có nguy cơ cao phát triển bệnh béo phì và tiểu đường type 2 khi trưởng thành.

tiểu đường thai kỳ có nguy hiểm không
Tiểu đường thai kỳ có thể gây sảy thai hoặc dị tật đối với thai nhi

Hạ đường huyết thai nhi

Tuyến tụy của trẻ sau sinh vẫn tiếp tục sản xuất insulin để giải phóng lượng glucose dư thừa trước đây. Insulin tăng quá mức sẽ làm lượng đường trong máu bị xuống thấp gây tình trạng hạ đường huyết. Nếu bị hạ đường huyết trầm trọng có thể gây co giật ở trẻ sơ sinh.

Hội chứng suy hô hấp ở trẻ sơ sinh

Có tới 10% nguyên nhân gây tử vong ở trẻ sơ sinh là do hội chứng suy hô hấp, mà một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra hội chứng suy hô hấp cấp ở trẻ sơ sinh đó là sinh non. Ở những trẻ sinh non này phổi thường thiếu hoạt chất tạo tính bề mặt, là chất cần thiết cho sự giãn nở ra và co rút lại của phổi. Sự thiếu hụt này là tiền đề dẫn đến tình trạng khó thở và các vấn đề về hô hấp.

Sẩy thai, sinh non và thai chết lưu: Nếu không được kiểm soát, tiểu đường thai kỳ có thể gây sinh non, sẩy thai hoặc thai chết lưu, nhất là trong những tuần cuối thai kỳ.

Bệnh lý sơ sinh: Nghiên cứu cho thấy, những bé có mẹ bị tiểu đường thai kỳ có nguy cơ gặp phải các vấn đề hô hấp, đa hồng cầu, giảm canxi và một số vấn đề về tim mạch sau sinh. Ngoài ra, do tình trạng tăng hủy hemoglobin dẫn đến bilirubin huyết tương tăng gây vàng da sơ sinh.

Các ảnh hưởng lâu dài

Gia tăng tần suất trẻ béo phì, khi lớn trẻ sớm bị mắc bệnh tiểu đường type 2, rối loạn tâm thần – vận động. Trẻ sinh ra từ các bà mẹ bị tiểu đường thai kỳ có nguy cơ tiểu đường và tiền tiểu đường tăng gấp 8 lần khi đến 19 đến 27 tuổi.

Cách kiểm soát tốt tiểu đường khi mang thai

Tiểu đường thai kỳ hoàn toàn có thể kiểm soát và ngăn ngừa hiệu quả. Bằng cách đưa ra những lựa chọn lành mạnh như thay đổi cách thức ăn và thường xuyên tập thể dục. Điều này có thể giữ đường  huyết trong phạm vi ổn định.

  • Chia nhỏ bữa ăn thành 5-6 bữa/ 1 ngày và không bỏ bữa.
  • Ăn những thực phẩm có chỉ số đường huyết GI thấp tức là sẽ chuyển hóa đường chậm như là mỳ ống làm từ lúa mạch, gạo nâu, ngũ cốc nguyên hạt, tất cả các loại ngũ cốc nguyên cám, hạt đỗ, hạt đậu, đậu lăng, ngũ cốc ăn sáng với hoa quả khô và cháo yến mạch.
  • Ăn nhiều trái cây (ít đường) và rau ( ít tinh bột) – nên ăn ít nhất 5 phần rau quả mỗi ngày.
  • Tránh thức ăn có nhiều đường, chỉ số GI cao như bánh ngọt, bánh qui, bánh mì.
tiểu đường thai kỳ có nguy hiểm không
Tiểu đường thai kỳ hoàn toàn có thể được kiểm soát nhờ chế độ dinh dưỡng và tập luyện khoa học
  • Tránh uống nước có đường – đồ uống theo chế độ và không đường sẽ tốt hơn những loại có đường; hãy thận trọng với những loại nước hoa quả hoặc sinh tố có chứa quá nhiều đường và không nên cho thêm đường vào nước. Để chắc chắn hơn, các mẹ nên kiểm tra lượng đường trên nhãn chai nước hoặc hỏi bên tư vấn chăm sóc sức khỏe.
  • Ăn thịt nac, không có mỡ béo như là cá – đây là nguồn protein trong chế độ ăn của mỗi người.
  • Nên dành ít nhất 150 phút (2 tiếng rưỡi) mỗi tuần cho những bài tập có cường độ trung bình. Đó có thể là bất cứ hoạt động nào giúp tăng nhịp đập của tim và khiến các mẹ thở nhanh hơn, chẳng hạn như đi bộ hoặc bơi lội sẽ giúp kiểm soát đường huyết rất tốt.
  • Kiểm tra thai kỳ thường xuyên để bác sĩ theo dõi sát sao hơn tình trạng của thai nhi.
  • Khi bị tiểu đường thai kỳ, thời gian lý tưởng để sinh em bé là khoảng 38-40 tuần.

Mặc dù có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm nhưng người bệnh không cần quá lo lắng nếu mắc tiểu đường thai kỳ. Kết hợp một chế độ dinh dưỡng khoa học, một lối sống lành mạnh có thể ngăn ngừa biến chứng của bệnh.

Nếu còn bất cứ thắc mắc nào về vấn đề: “Tiểu đường thai kỳ có nguy hiểm không”, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Metaherb sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Có thể bạn quan tâm:

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?