Tiểu đường thai kỳ và tất cả những điều mẹ bầu nên biết sớm

Tiểu đường thai kỳ là tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ mang bầu. Chỉ số đường huyết tăng cao có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng cho cả mẹ và thai nhi. Cùng Metaherb tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng cũng như những cách xử lý.

1. Tiểu đường thai kỳ là gì?

Tiểu đường thai kỳ là hiện tượng lượng đường trong máu tăng cao ở phụ nữ mang thai (trước khi mang thai không có tiền sử bị tiểu đường).

Ngoài ra, một trường hợp khác nữa là thai phụ được chẩn đoán mắc tiểu đường từ trước khi mang thai thì được gọi là “Mang thai khi đã bị tiểu đường”, 2 loại này khác nhau nên cần phân biệt rõ để không bị nhầm lẫn. Ngoài ra cũng cần dựa trên thể trạng mẹ và tình trạng bé để có thể đưa ra những đánh giá chính xác nhất, chính vì thế người ta cũng đã thiết lập hệ thống tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn so với tiểu đường thông thường.

tiểu đường thai kỳ
Các mẹ bầu thường rất dễ mắc tiểu đường thai kỳ, vì thế cần thường xuyên thăm khám và theo dõi

2. Nguyên nhân của tiểu đường thai kỳ 

Bình thường sau khi ăn uống, thức ăn sẽ được tiêu hóa, một phần sẽ được hấp thu, chuyển thành đường đi vào trong máu. Thế nhưng đường này sẽ ở trong máu mà chưa thể chuyển thành năng lượng giúp cơ thể hoạt động được, vì thế tuyến tụy sẽ tiết ra một loại hormone tên là insulin đóng vai trò chuyển hoá đường thành năng lượng đi khắp cơ thế.

Thế nhưng khi mang thai, một loại hormone được tiết ra từ nhau thai làm giảm khả năng tiết insulin (kháng insulin), vì thế mà lượng đường trong máu dễ tăng lên hơn.

Ở phụ nữ mang thai bình thường, có thể điều chỉnh việc tiết ra nhiều insulin từ tuyến tụy để không làm tăng lượng đường trong máu, nhưng nếu thai phụ có thể trạng insulin tiết ra ít hoặc tính kháng insulin mạnh, lượng đường trong máu sẽ tăng cao.

3. Các triệu chứng và biến chứng của tiểu đường thai kỳ

Triệu chứng:

Thực tế bệnh không có triệu chứng cơ năng điển hình mà có thể tự nhận biết được. Hơn nữa các triệu chứng sẽ biến đổi tùy theo cơ thể người mẹ lúc mang thai, kể cả những triệu chứng như đi tiểu nhiều cũng khó có thể nhận biết. Chính vì vậy để chính xác và an toàn cho cả mẹ và bé, hãy đi xét nghiệm máu và nước tiểu càng sớm càng tốt.

Biến chứng:

Điều đáng sợ đối với tiểu đường thai kỳ là các biến chứng có thể xảy ra với cả mẹ và bé. Vì cơ thể mẹ và bé kết nối với nhau, khi đường huyết của mẹ cao thì glucose trong máu cũng sẽ được truyền qua cho bé bằng nhau thai. Bản thân bé sẽ tự tiết insulin để giảm lượng glucose này xuống, nhưng insulin cũng là một hormone tăng trưởng và nếu insulin quá nhiều sẽ làm cho bé bị tăng trưởng quá mức, dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm. Sau đây là 1 vài biến chứng có thể xảy ra ở mẹ và bé:

– Biến chứng ở mẹ

  • Sinh non
  • Hội chứng tăng huyết áp ở thai phụ
  • Quá nhiều nước ối
  • Nhiễm trùng đường tiết niệu
tiểu đường thai kỳ
Tiểu đường thai kỳ nếu không được phát hiện sớm sẽ để lại khá nhiều biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và bé

– Biến chứng ở thai nhi

  • Thai phát triển to quá mức ( thai khổng lồ )
  • Có những dị tật bẩm sinh
  • Chậm phát triển trong tử cung
  • Suy hô hấp cấp chu sinh
  • Tử vong chu sinh

– Những tác động lên trẻ sơ sinh

  • Dị tật sơ sinh
  • Khó thở
  • Hạ đường huyết
  • Hạ canxi máu, đa hồng cầu, tăng Bilirubin máu gây vàng da sơ sinh…
  • Dễ béo phì và tăng nguy cơ mắc tiểu đường trong tương lai

Tuy nhiên tiểu đường thai kỳ không giống với mang thai khi bị tiểu đường, vì tiểu đường thai kỳ có thể dễ kiểm soát lượng đường huyết một cách tương đối, nếu có thể kiểm soát glucose trong máu phù hợp thì các mẹ đã có thể phòng tránh được các biến chứng nguy hiểm nêu trên.

4. Những người có nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ

Những bà mẹ có một hoặc nhiều yếu tố sau thì khả năng mắc tiểu đường thai kỳ cũng sẽ cao hơn:

  • Trong gia đình ( đặc biệt là ông bà, bố mẹ ) có người mắc tiểu đường
  • Mang thai khi 35 tuổi trở lên
  • Béo phì
  • Xét nghiệm đường trong nước tiểu dương tính
  • Đã sinh con dị dạng hoặc to quá mức
  • Đã từng sinh non hoặc bị sảy thai
tiểu đường thai kỳ
Ở một số nhóm đối tượng, khả năng mắc tiểu đường thai kỳ sẽ cao hơn

 5. Xét nghiệm và chẩn đoán bệnh tiểu đường thai kỳ

Nếu thai phụ bị tiểu đường thai kỳ không kiểm soát tốt đường huyết khi mang thai, bệnh tiến triển có thể gây ra nhiều biến chứng cho cả mẹ và thai nhi. Mặt khác, nếu thai phụ được chẩn đoán và điều trị thích hợp, tiểu đường thai kỳ sẽ không phải là một căn bệnh đáng sợ.

Để có thể chẩn đoán và điều trị bệnh sớm, ở giai đoạn đầu thai kỳ (lần khám đầu tiên hoặc trước sau 10 tuần mang thai) và giữa thai kỳ (mang thai 24-28 tuần), thai phụ nên được xét nghiệm sàng lọc đường huyết và nếu có kết quả dương tính, thực hiện xét nghiệm dung nạp glucose 75g (OGTT) .

Xét nghiệm dung nạp glucose 75g là xét nghiệm cho thai phụ trong trạng thái đói uống 75g glucose hòa tan trong nước, sau đó lấy mẫu máu và đo đường huyết.

  • Đường huyết lúc đói (trước khi uống glucose) ≥92 mg/dl
  • Giá trị 1 giờ (1 giờ sau khi uống glucose) ≥180 mg/dl
  • Giá trị 2 giờ (2 giờ sau khi uống glucose) ≥153 mg/dl

Nếu thai phụ có các giá trị trùng với 1 trong 3 mục trên sẽ được chẩn đoán bị bệnh tiểu đường thai kỳ.

6. Cách điều trị tiểu đường thai kỳ 

Điều trị tiểu đường thai kỳ chủ yếu sẽ dựa trên chế độ dinh dưỡng cho người bệnh. Cụ thể phương pháp ăn uống sẽ thay đổi tùy thuộc vào số tuần thai, thể trạng mẹ và bé để có thể điều chỉnh phù hợp. Khi mang thai, lượng năng lượng cần thiết nhiều hơn khi không mang thai, và cũng được chia ra theo tuần tuổi của thai nhi. Ngoài ra để tránh lượng đường trong máu bị tăng một cách quá đột ngột thì các sản phụ cũng được khuyến khích chia một ngày ra 5-6 bữa ăn.

Nếu đã thực hiện các phương pháp ăn uống cụ thể được đưa ra nhưng đường huyết vẫn ở mức cao thì cần phải sử dụng liệu pháp tiêm insulin. Tốt nhất mẹ bầu nên thăm khám và điều trị theo chỉ dẫn của bác sĩ.

7. Có phải tiểu đường thai kỳ sẽ khỏi sau khi sinh em bé không?

Vì sau khi sinh thì nhau thai cũng sẽ không còn, và theo đó hormone ức chế hoạt động của insulin cũng biến mất, đường huyết sẽ giảm xuống và cơ thể trở lại bình thường. Tuy nhiên, về lâu dài, theo như một báo cáo gần đây, hơn nửa số lượng những người mẹ đã từng mắc tiểu đường thai kỳ sau 20-30 năm lại bị mắc tiểu đường tuýp 2, chính vì vậy người từng bị tiểu đường thai kỳ vẫn cần kiểm soát tốt đường huyết của mình để tránh làm bánh tái phát.

8. Một số lưu ý giúp thai phụ hạn chế nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ

Nguyễn Hương Trà – Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội có lời khuyên dành cho các sản phụ để tránh mắc tiểu đường thai kỳ:

  • Ăn uống lành mạnh: Chọn những thực phẩm giàu chất xơ và ít chất béo, calo. Ngoài ra, thai phụ cần tập trung ăn các loại hoa quả, rau xanh và ngũ cốc. Chú ý đến sự đa dạng của thức ăn để giúp thai phụ đạt được mục tiêu của mình nhưng không ảnh hưởng đến hương vị và dinh dưỡng bữa ăn. Thai phụ cũng cần chú ý đến quy mô bữa ăn;
tiểu đường thai kỳ
Các mẹ bầu nên duy trì một chế độ ăn khoa học và một lối sống lành mạnh để tránh mắc tiểu đường thai kỳ
  • Luôn luôn vận động: Đi bộ hàng ngày, đạp xe, bơi lội 30 phút mỗi ngày. Nếu không thể luyện tập trong 30 phút, thai phụ có thể lựa chọn các khoảng thời gian ngắn hơn;
  • Giảm cân trước khi mang thai: Giảm cân trước khi mang thai giúp cho quá trình thai kỳ khỏe mạnh. Thai phụ cần tự động viên bản thân bằng những lợi ích lâu dài khi giảm cân, chẳng hạn như có trái tim khỏe mạnh, nhiều năng lượng hơn và tự tin vào bản thân.

Nếu bị chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường thai kỳ, người bệnh cũng không nên quá lo lắng. Kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh, khoa học cùng với chế độ tập luyện sẽ giúp bệnh tình thuyên giảm và không ảnh hưởng đến thai nhi.

Nếu còn bất cứ thắc mắc nào về tiểu đường thai kỳ, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Metaherb sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: Người bị bệnh tiểu đường nên kiêng ăn gì?

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?