Tiền mãn kinh là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng ngừa tiền mãn kinh sớm

Tiền mãn kinh là giai đoạn bất kì người phụ nữ nào cũng phải trải qua. Nhưng nếu giai đoạn này đến sớm sẽ gây ra những ảnh hưởng không nhỏ đến sức khoẻ phái đẹp. Cùng Metaherb tìm hiểu về nguyên nhân, hậu quả cũng như cách khắc phục vấn đề này trong bài viết dưới đây.

Tiền mãn kinh là gì?

Tiền mãn kinh (tên tiếng anh là Premenopausal) là một trong những giai đoạn của thời kỳ mãn kinh. Đây là lúc buồng trứng giảm hoạt động, thường là 2 – 5 năm hay thậm chí là chục năm trước khi nữ giới hết kinh hoàn toàn.

Kết quả nhiều nghiên cứu cho thấy, giai đoạn tiền mãn kinh bắt đầu ở các lứa tuổi khác nhau và diễn ra sớm hay muộn phụ thuộc vào một số yếu tố như: khí hậu, di truyền, tình hình kinh tế gia đình, xã hội… Với những chị em có chế độ bổ sung dinh dưỡng đúng và sinh hoạt khoa học thì giai đoạn tiền mãn kinh sẽ diễn ra muộn hơn và ngược lại.

Tiền mãn kinh
Giai đoạn tiền mãn kinh ở mỗi người xảy ra ở các thời điểm khác nhau

Theo thống kê, giai đoạn tiền mãn kinh thường xuất hiện khi chị em phụ nữ bước vào tuổi 40 đến 50. Đây là giai đoạn mà cơ thể chị em có sự thay đổi lớn, có sự suy giảm và rối loạn nội tiết tố nữ do buồng trứng tiết – Estrogen. Đồng thời, đây cũng là giai đoạn mà cơ thể chị em sẽ có những biến đổi rất lớn về tâm sinh lý và sức khỏe. Tuy nhiên, ở độ tuổi 30 trở đi, nội tiết tố suy giảm, dẫn đến rất nhiều chị em phải đối mặt với tình trạng tiền mãn kinh sớm, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khoẻ, sắc đẹp và sinh lý.

Nguyên nhân và hậu quả của tiền mãn kinh sớm

Thời kỳ này có thể đến sớm hoặc muộn phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Trong đó tiền mãn kinh sớm ảnh hưởng không nhỏ đến sức khoẻ phái đẹp. Có nhiều nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan dẫn đến tình trạng này:

  • Thay đổi nội tiết tố: Bước qua độ tuổi 30, cơ thể phụ nữ có nhiều thay đổi đặc biệt là nồng độ nội tiết tố estrogen suy giảm đáng kể.
  • Hút thuốc lá: Nữ giới nghiện thuốc lá sẽ sớm bước vào giai đoạn tiền mãn kinh từ 1 – 2 năm so với phụ nữ không hút hoặc không thường xuyên ngửi khói thuốc.
  • Điều trị ung thư: Hóa trị, xạ trị trong ung thư cũng làm giai đoạn này đến sớm hơn bởi chúng làm gián đoạn chức năng nội tiết hay làm hỏng buồng trứng khi đó kinh nguyệt bị rối loạn, mất kinh tạm thời.
  • Phẫu thuật cắt buồng trứng, tử cung: Phương pháp này ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt, đặc biệt là khi cắt buồng trứng sẽ không còn ngày “đèn đỏ”.
  • Buồng trứng đa nang: Sự mất cân bằng nội tiết tố khiến chị em thường xuyên bị rối loạn chức năng, hình thành u nang buồng trứng dễ mãn kinh sớm hoặc vô sinh.
  • Do đặc điểm sinh học: Một số nữ giới có nồng độ estrogen thấp hơn bình thường, chu kỳ kinh nguyệt không ổn định, chân tay cơ bắp có phần nam tính… cũng dễ mắc phải hội chứng này sớm hơn bình thường.
  • Sử dụng rượu bia, chất kích thích thường xuyên: Không chỉ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, những chất kích thích này còn là nguyên nhân khiến nội tiết tố suy giảm, gốc oxy hóa tồn dư, chất độc hại không được đào thải khiến giai đoạn tiền mãn kinh và lão hóa đến sớm.
  • Làm việc quá sức, stress: Tinh thần và cơ thể luôn căng sức làm việc dần bị suy nhược, mệt mỏi ảnh hưởng đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống và gây nhiều bệnh tật.
  • Lạm dụng hóa mỹ phẩm: Một số nghiên cứu chỉ ra phụ nữ thường xuyên sử dụng hóa mỹ phẩm có nguy cơ đến giai đoạn tiền mãn kinh sớm hơn. Bởi các chất có trong mỹ phẩm gây ảnh hưởng đến chức năng của buồng trứng.
Nguyên nhân dẫn đến tiền mãn kinh
Tiền mãn kinh sớm phụ thuộc vào nhiều yếu tố như stress, môi trường sống, thói quen sinh hoạt,….

Tuy nhiên, ở một số trường hợp, giai đoạn tiền mãn kinh đến sớm và không xác định được nguyên nhân. Phụ nữ xuất hiện tiền mãn kinh sớm thường gặp một số ảnh hưởng đến sức khoẻ như:

  • Tiểu không tự chủ: Do các mô âm đạo, niệu đạo bị mất độ đàn hồi khiến một số chị em gặp tình trạng tiểu rắt, són tiểu khi ho, căng thẳng… Tình trạng này kéo dài có thể gây nhiễm trùng đường tiết niệu.
  • Loãng xương: Đây là bệnh lý mà rất nhiều chị em gặp phải. Loãng xương khiến xương xốp, giòn dễ gãy.
  • Bệnh về tim mạch: Sự thiếu hụt estrogen cùng những thay đổi trong giai đoạn này khiến hệ thống mạch máu, tim mạch bị suy giảm dễ gây đột quỵ.
  • Béo phì: Giai đoạn tiền mãn kinh sự trao đổi chất trong cơ thể bị chậm lại khiến mỡ tích tụ, chị em dễ tăng cân, béo phì thời kỳ này.
  • Đe dọa hạnh phúc gia đình: Chị em không còn hứng thú với “chuyện ấy” khiến mối quan hệ vợ chồng khó xử dẫn đến những tranh cãi, tan vỡ hạnh phúc gia đình.

Dấu hiệu tiền mãn kinh

Các số liệu thống kê cho thấy, ngay từ tuổi 30-35, có đến ¼ phụ nữ Việt Nam bắt đầu đối mặt với những thay đổi trên cả 3 phương diện sức khỏe, sắc đẹp và đời sống sinh lý, là cột mốc mở đầu cho thời kỳ tiền mãn kinh-mãn kinh của phụ nữ.

Rối loạn kinh nguyệt

Kinh nguyệt thất thường, thường đến sớm hoặc muộn (dẫn đến hiện tượng kinh nguyệt) của buồng trứng gặp trục trặc. Tuy nhiên, một số bệnh ung thư phụ khoa cũng gây ra tình trạng rối loạn kinh nguyệt. Do đó, chị em phụ nữ cần lưu ý, nếu kinh nguyệt thất thường từ 3 tháng trở lên phải lập tức đi khám sức khỏe phụ khoa.

Khó thụ thai

Bên cạnh hệ quả rối loạn kinh nguyệt, buồng trứng gặp trục trặc khi phóng thích trứng sẽ khiến việc có thai tự nhiên của phụ nữ ở độ tuổi này gặp khó khăn. Có nhiều trường hợp phụ nữ độ tuổi này muốn có con phải nhờ đến sự can thiệp của y học.

Bốc hỏa

Cảm giác nóng bừng từ ngực lên vai, cổ và mặt, thường kéo dài trong khoảng 2 – 3 phút hoặc lâu hơn là biểu hiện hay gặp của phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh. Mỗi ngày, bạn có thể bị triệu chứng khó chịu này “ghé thăm” nhiều lần, đặc biệt trong lúc ngủ.

Tiền mãn kinh
Bốc hoả là moojtt trong những dấu hiệu của giai đoạn tiền mãn kinh

Thay đổi tính tình

Một triệu chứng thường gặp khác là chị em rất dễ nóng giận, đôi lúc trở nên nhạy cảm quá mức, hay lo âu, buồn phiền. Nếu họ không được giải tỏa, trầm cảm là hệ quả tất yếu.

Dễ tăng cân

Tuổi tác càng cao thì quá trình trao đổi chất trong cơ thể càng chậm lại. Trong khi đó, triệu chứng căng thẳng, lo lắng, mất ngủ thường gặp ở tuổi tiền mãn kinh sẽ tạo điều kiện cho sự tích tụ của các tế bào mỡ trắng. Kết quả là bạn dễ tăng cân, đặc biệt là sự mất cân đối về vóc dáng khi mỡ trắng thường tập trung ở vùng eo, bụng, đùi, bắp tay.

Đau nhức

Sự thay đổi nồng độ hormone khi phụ nữ bước vào tuổi tiền mãn kinh là nguyên nhân gây nên tình trạng viêm xương khớp, tức ngực.

Khô âm đạo 

Âm đạo giảm lượng dịch tiết và độ đàn hồi khiến bạn cảm thấy khó chịu, đau rát vùng kín, đau khi quan hệ tình dục. Đó là lý do nhiều chị em phụ nữ không còn hứng thú với chuyện chăn gối khi bước vào thời kỳ tiền mãn kinh.

Suy giảm trí nhớ

Những thay đổi trong nội tiết tố cùng với các triệu chứng tiền mãn kinh khác (như thay đổi tâm trạng và rối loạn giấc ngủ), có thể khiến trí nhớ của bạn suy giảm. May mắn là chứng mau quên sẽ được khắc phục khi bạn bước sang tuổi mãn kinh.

Dấu hiệu tiền mãn kinh
Phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh thường gặp vấn đề suy giảm trí nhớ

Làm thế nào để chẩn đoán tiền mãn kinh sớm?

Vì giai đoạn tiền mãn kinh ở mỗi phụ nữ là khác nhau nên cách duy nhất để biết chính xác cơ thể đã bước vào giai đoạn này hay chưa là thực hiện phương pháp xét nghiệm chẩn đoán. Bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện một số hạng mục sau:

  • Hormon estrogen: dấu hiệu của tiền mãn kinh sớm thể hiện ở nồng độ estrogen suy giảm sớm.
  • Hormon kích thích nang trứng (FSH): Nếu nồng độ FSH ở nữ giới luôn ở mức trên 30 mIU/ml và bạn không có kinh nguyệt trong một năm, thì có khả năng bạn đã đến tuổi mãn kinh. Tuy nhiên, xét nghiệm FSH tăng cao không có nghĩa là mãn kinh.
  • Hormon kích thích tuyến giáp (TSH): Bác sĩ có thể kiểm tra mức TSH của bạn để chẩn đoán. Nếu bạn có tuyến giáp hoạt động kém (suy giáp), bạn sẽ có mức TSH cao. Các triệu chứng của tình trạng này tương tự như các triệu chứng tiền mãn kinh.
  • Siêu âm có hình ảnh tử cung teo nhỏ.
  • Sinh thiết cho thấy niêm mạc tử cung teo đét.
Estrogen
Xét nghiệm sự suy giảm estrogen là một trong những cách phát hiện tiền mãn kinh sớm

Cách phòng ngừa tình trạng tiền mãn kinh sớm ở phụ nữ

Liệu pháp sử dụng hormone thay thế

Mãn kinh sớm là do suy giảm lượng hormone estrogen trong cơ thể sớm. Vì vậy, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung hormone estrogen nhằm trì hoãn thời kỳ mãn kinh đến sớm, cũng như cải thiện các triệu chứng do suy giảm tiết tố nữ gây ra. Có 2 nguồn bổ sung estrogen thường được sử dụng là estrogen có nguồn gốc tổng hợp và sử dụng estrogen có nguồn gốc thực vật (Phytoestrogen).

Tuy nhiên, việc uống loại thuốc nào, liều lượng bao nhiêu, điều trị trong thời gian bao lâu… cần được bác sĩ cân nhắc kỹ lưỡng nhằm tránh những rủi ro xảy đến cho sức khỏe. Do đó, chị em không nên tự ý uống thuốc mà cần đến cơ sở y tế uy tín, có chuyên khoa phụ sản để được kiểm tra sức khỏe và được bác sĩ tư vấn chi tiết.

Biện pháp không sử dụng thuốc

Nhiều phụ nữ phải trải qua một loạt triệu chứng của rối loạn tiền mãn kinh. Tùy từng trường hợp mà bác sĩ có chỉ định điều trị bằng thuốc, liệu pháp bổ sung nội tiết tố… nhưng đa phần phụ nữ có thể khắc phục những rắc rối của giai đoạn này bằng những giải pháp đơn giản.

Về chế độ ăn uống:

Nên tăng cường chất đạm, axit béo omega-3, chất xơ và canxi trong thực đơn hàng ngày. Cụ thể:

Chất đạm

Ở tuổi tiền mãn kinh, khối lượng cơ bắt đầu sụt giảm. Vì thế, bạn cần tăng lượng protein trong khẩu phần ăn vì dưỡng chất này hỗ trợ duy trì khối lượng cơ. Ngoài ra, protein còn giúp điều chỉnh cảm giác thèm ăn và lượng đường trong máu, cũng như cân bằng lượng hormone trong cơ thể. Thịt nạc, thịt gia cầm, cá, trứng, các loại đậu… đều là nguồn protein tốt.

Axit béo omega-3

Axit béo omega-3 có liên quan đến việc giảm viêm, cải thiện tâm trạng và phòng ngừa chứng trầm cảm. Do vậy, phụ nữ rất cần bổ sung các loại cá béo (cá ngừ, cá thu, cá trích…) trong chế độ ăn bởi đây là những loại thực phẩm giàu omega-3 nhất. Viên uống dầu cá cũng là lựa chọn thay thế phù hợp.

Bổ sung chất dinh dưỡng
Phụ nữ cần chú ý bổ sung những thực phẩm giàu chất dinh dưỡng cho cơ thể

Chất xơ

Chất xơ (có trong các loại rau, củ, quả, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu…) giúp cơ thể cảm thấy no lâu hơn, từ đó hạn chế cảm giác thèm ăn và duy trì cân nặng. Điều này đặc biệt hữu ích đối với phụ nữ tiền mãn kinh – những người dễ bị tăng cân do tốc độ trao đổi chất chậm lại.

Không chỉ vậy, chất xơ còn được chứng minh giúp làm giảm nguy cơ mắc một số bệnh lão hóa bao gồm bệnh tim, đột quỵ và ung thư.

Canxi

Khi nguy cơ loãng xương tăng lên, cần tăng lượng canxi lên 1.200mg/ngày. Vitamin D cũng rất quan trọng vì giúp cơ thể hấp thụ canxi tối đa. Nên bổ sung các loại sữa không đường tách béo, các loại đậu, động vật có vỏ, trứng… vì đây là nguồn canxi dồi dào.

Bên cạnh những thực phẩm nên ăn, có một số thực phẩm cần hạn chế hoặc kiêng tuyệt đối khi bước vào thời kỳ tiền mãn kinh, đó là:

  • Thực phẩm giàu chất béo bão hòa: mỡ động vật, các chế phẩm từ sữa như bơ, phô mai…
  • Thực phẩm chứa carbohydrate tinh chế cao: bánh mì trắng, mì, bánh ngọt, kẹo, kem…
  • Thức uống chứa caffein

Về chế độ sinh hoạt:

Lối sinh hoạt khoa học sẽ giúp phụ nữ đẩy lùi các triệu chứng rối loạn tiền mãn kinh. Phái đẹp nên duy trì một số thói quen sau:

Lập kế hoạch làm việc, nghỉ ngơi hợp lý, luôn giữ tâm trạng vui vẻ

Căng thẳng có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng mãn kinh nên chị em trong giai đoạn này cần thư giãn, sống vui vẻ, lạc quan, tránh lo âu, muộn phiền. Không nên giữ những bực tức hay tâm sự trong lòng; thay vào đó, nên chia sẻ, trò chuyện với người thân hay bạn bè,… Đồng thời, chị em phụ nữ cần chú ý đến thời gian nghỉ ngơi khoa học, lập kế hoạch làm việc hợp lý, không nên làm việc quá sức.

Tiền mãn kinh
Phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh nên giữ tinh thần vui vẻ, lạc quan

Rèn luyện thể dục thể thao

Ngoài ra, chị em nên thường xuyên hoạt động thể thao thông qua các bài tập như đi bộ, chạy bộ, ngồi thiền, yoga, đạp xe, bơi lội,… Có thể nói đây là giải pháp giảm stress nhanh chóng, góp phần điều hòa tâm trạng ổn định, cải thiện giấc ngủ hiệu quả. Cách điều trị thời kỳ tiền mãn kinh này còn giúp cơ thể dẻo dai, phòng ngừa loãng xương, giúp máu tuần hoàn, hạn chế tình trạng tăng cân.

Ngủ đủ giấc

Một giấc ngủ ngon cũng sẽ giúp cải thiện tình trạng mệt mỏi tiền mãn kinh rất hiệu quả. Chị em nên ngủ sớm, ngủ đủ giấc, có thể tập thể dục trước giờ ngủ 2 – 3 tiếng hoặc uống trà tâm sen mỗi ngày để ngủ ngon hơn.

Tiền mãn kinh là giai đoạn mà bất kì người phụ nữ nào cũng phải trải qua. Tuy nhiên, nếu giai đoạn này đến sớm sẽ rất dễ gây ra tình trạng rối loạn, kèm theo đó là những triệu chứng ảnh hưởng đến cơ thể. Vì thế, chị em nên duy trì một chế độ dinh dưỡng và lối sống khoa học ngay từ bây giờ để phòng ngừa tối đa những tác động của nó đối với sức khoẻ. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Metaherb sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Có thể bạn quan tâm

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?