5 nguyên nhân gây viêm loét dạ dày – tá tràng phổ biến

Bệnh viêm loét dạ dày – tá tràng ngày càng phổ biến trong cuộc sống con người. Tuy nhiên, bệnh lý có nhiều chuyển biến phức tạp, có thể xảy ra biến chứng nếu không điều trị kịp thời. Một số chuyên gia khuyên rằng, người bệnh nên nẵm rõ nguyên nhân viêm loét dạ dày – tá tràng từ đó phòng và chữa bệnh dứt điểm.

Có thể bạn quan tâm

Viêm loét dạ dày – tá tràng là bệnh gì?

Viêm loét dạ dày – tá tràng là căn bệnh gây tổn thương viêm và loét trên niêm mạc dạ dày hoặc tá tràng (phần đầu của ruột non). Những tổn thương này xảy ra khi lớp niêm mạc (màng lót bên trong cùng) của dạ dày hay tá tràng bị bào mòn và các lớp bên dưới thành dạ dày hay thành ruột sẽ bị lộ ra. Vết loét ở tá tràng chiếm 95%, vết loét ở dạ dày chiếm 60%, trong đó vết loét ở bờ cong nhỏ dạ dày chiếm 25% các trường hợp.

Hình ảnh viêm loét dạ dày - tá tràng
Hình ảnh viêm loét dạ dày – tá tràng

Có rất nhiều nguyên nhân gây viêm loét dạ dày – tá tràng, trong đó chiếm hơn 50% là do nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (vi khuẩn Hp), 20 – 25% là do lạm dụng thuốc kháng viêm và một số nguyên nhân ít gặp khác.

Viêm loét dạ dày – tá tràng nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến một số biến chứng nguy hiểm như:

  • Chảy máu vết loét: đây là biến chứng thường gặp, người bệnh sẽ có nguy cơ chày máu một hoặc là nhiều lần. Chảy máu vết loét chỉ xảy ra trong tình trạng bệnh đang tiến triển.
  • Thủng dạ dày – tá tràng: thường khiến cho người bệnh đau đớn dữ dội.
  • Hẹp môn vị: thường có tình trạng nôn ra thức ăn cũ, đau vùng bụng trên và nổi gò thượng vị.
  • Ung thư hóa chiếm tỉ lệ 5 – 10% thời gian viêm loét kéo dài hơn 10 năm.

5 nguyên nhân viêm loét dạ dày – tá tràng phổ biến

Một số nguyên nhân có thể gây viêm loét dạ dày – tá tràng, bao gồm:

Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (Hp)

Hp dạ dày là một loại xoắn khuẩn gram âm có khả năng sinh sống trong môi trường acid cao. Khi xâm nhập vào dạ dày người, vi khuẩn có xu hướng tiết enzyme urease nhằm trung hòa axit dạ dày, sau đó sinh sống và phát triển trong niêm mạc. Trên thực tế, nhiễm vi khuẩn Hp có thể kích thích dạ dày bài tiết dịch vị, gây rối loạn hoạt động co bóp và dẫn đến hàng loạt các vấn đề như viêm loét dạ dày – tá tràng, ung thư dạ dày,…

Vi khuẩn HP là nguyên nhân chính gây ra viêm loét dạ dày
Vi khuẩn HP là nguyên nhân chính gây ra viêm loét dạ dày

Lạm dụng thuốc kháng viêm và giảm đau

Có khoảng 20 – 25% trường hợp bị viêm loét dạ dày do lạm dụng các loại thuốc kháng viêm và giảm đau như NSAID, corticoid,… Các loại thuốc này hoạt động bằng cách ức chế enzyme cyclooxygenase, từ đó làm giảm sinh tổng hợp prostaglandin nhằm chống viêm, giảm đau. Tuy nhiên enzyme cyclooxygenase bị ức chế khiến hàng rào bảo vệ niêm mạc dạ dày suy giảm, tạo điều kiện cho dịch vị xâm lấn và ăn mòn niêm mạc. Trong trường hợp lạm dụng thuốc trong thời gian dài hoặc sử dụng liều cao, niêm mạc có thể bị tổn thương nặng và gây xuất huyết tiêu hóa.

Căng thẳng thần kinh kéo dài

Căng thẳng, stress kéo dài ảnh hưởng đến hệ thần kinh thực vật khiến chức năng của đường ruột và dạ dày bị rối loạn. Tình trạng này có thể kích thích tăng sản xuất pepsin, axit hydrochloric khiến môn vị, huyết quản dạ dày co thắt và gây tổn thương tầng bảo vệ niêm mạc.

Thói quen ăn uống

Thống kê cho thấy, người bị viêm loét dạ dày – tá tràng có xu hướng ăn không đúng giờ, bỏ bữa, ăn quá no, để bụng đói, ăn nhanh, vận động ngay sau khi ăn, dung nạp quá nhiều thực phẩm chứa dầu mỡ, gia vị, axit, chất bảo quản,…

Bên cạnh đó, uống rượu thường xuyên cũng gây ảnh hưởng lớn đến dạ dày. Ethanol trong rượu không chỉ gây hại cho thực quản mà còn ăn mòn niêm mạc, tăng tiết dịch vị và gây rối loạn hoạt động của dạ dày. Hơn nữa, thói quen uống nhiều rượu còn làm tăng áp lực lên các cơ quan tiêu hóa khác như tuyến tụy, mật và gan.

Ảnh hưởng của một số bệnh lý

Viêm loét dạ dày tá tràng cấp thường xuất hiện thứ phát sau khi mắc các bệnh lý như như bạch cầu, viêm ruột thừa, viêm phổi, sởi, cúm, thoái vị hoành, suy thận, xơ gan, viêm phế quản,…Nghiên cứu di truyền học cho thấy, người có nhóm máu O và tiền sử gia đình mắc các vấn đề về dạ dày có nguy cơ bị viêm loét dạ dày tá tràng cao hơn bình thường.

Ngoài ra, bệnh cũng có thể khởi phát do rối loạn cơ năng thần kinh thực vật, dị ứng thức ăn, rối loạn tự miễn, hút thuốc lá, nhiễm độc hóa chất, hội chứng Zollinger-Ellison.

Bên cạnh những thông tin gây bệnh, để phòng tránh biến chứng, người bệnh nên biết cách nhận biết bệnh lý, từ đó thăm khám và điều trị kịp thời.

Các dấu hiệu của bệnh viêm loét dạ dày

Nếu bạn đang gặp phải một trong những dấu hiệu dưới đây hãy nhanh chóng đến cơ sở y tế để thăm khám và điều trị kịp thời.

Đau vùng bụng trên rốn (hay còn gọi là đau vùng thượng vị)

Đây là một trong các dấu hiệu chính của bệnh viêm loét dạ dày. Nếu loét tá tràng thì cơn đau thường sẽ xuất hiện vào lúc đói hoặc là lúc sau ăn khoảng 2 – 3 tiếng, có thể đau vào lúc nửa đêm về sáng, lan ra sau lưng. Cơn đau xuất hiện âm ỉ, đau tức bụng hoặc đau quặn từng cơn. Bạn nên hạn chế ăn những món ăn chua, cay… khi đang đói.

Cơn đau thường xuyên xuất hiện tại vùng bụng thượng vị
Cơn đau thường xuyên xuất hiện tại vùng bụng thượng vị

Đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn hay nôn

Cảm giác bị đầy bụng, khó tiêu là do dạ dày đã bị tổn thương, kéo theo hoạt động tiêu hóa chậm lại, khiến cho người bệnh thường cảm thấy chướng bụng, đầy hơi.

Mất ngủ, ngủ không ngon giấc

Mất ngủ hay giấc ngủ thường xuyên bị gián đoạn do bụng bị đầy hơi, bụng nặng cảm giác khó tiêu, hay do đau lúc bụng đói nửa về đêm sáng.

Ợ hơi, ợ chua hoặc nóng rát thượng vị

Đa số bệnh nhân khi bị viêm loét dạ dày-tá tràng thường có các triệu chứng này. Ợ hơi, hoặc ợ chua là những dấu hiệu rất hay gặp phải ở những bệnh nhân bị bệnh trong thời kỳ đầu. Ợ nóng rát thượng vị thường xuất hiện ở bệnh nhân có trào ngược dạ dày thực quản hơn.

Rối loạn tiêu hóa

Một dấu hiệu của viêm loét dạ dày-tá tràng nữa đó là có triệu chứng bị tiêu chảy hoặc táo bón. Do việc tiêu hóa không ổn định, người bệnh viêm loét dạ dày-tá tràng thường bị sút cân. Nhưng ngược lại, vì triệu chứng đau thường xảy ra lúc bụng đói nên bệnh nhân hay ăn nhiều hơn, cũng có thể gây tăng cân nhanh.

Người bệnh nên đến bệnh viện để được tiến hành các thủ thuật chuyên khoa, xét nghiệm kiểm tra để biết được chính xác vị trí, mức độ tổn thương. Từ đó, bác sĩ có thể đưa ra được chỉ định và phác đồ điều trị phù hợp, hiệu quả nhất cho người bệnh viêm loét dạ dày-tá tràng.

Phương pháp chuẩn đoán loét dạ dày – tá tràng

Để điều trị viêm loét dạ dày – tá tràng thì người bệnh cần phải thực hiện các bước chẩn đoán bằng cách khám lâm sàng để tìm ra mức độ viêm loét. Thông thường việc chẩn đoán được thực hiện bằng những cách sau đây:

  • Xét nghiệm máu: để kiểm tra tình trạng thiếu máu
  • Xét nghiệm phân: để kiểm tra máu có lẫn trong phân hay không
  • Nội soi: bác sĩ sẽ thực hiện nội soi bằng cách đưa một ống dài có gắn camera từ miệng xuống dạ dày để kiểm tra
  • Thụt bari chụp X-quang đại tràng: bác sĩ sẽ cho người bệnh uống thuốc cản quang và tiến hành chụp X-quang để xác định vị trí.
Chụp X-quang chuẩn đoán viêm loét
Chụp X-quang chuẩn đoán viêm loét

Sau khi chẩn đoán và xác định mức độ bệnh lý, người bệnh hãy nhanh chóng điều trị để phòng biến chứng nguy hiểm.

Ưu, nhược điểm 3 phương pháp điều trị viêm loét dạ dày – tá tràng

Người bệnh có thể sử dụng thuốc Tây y, thảo dược tự nhiên và cách khắc ngay tại nhà bằng thuốc Nam. Hãy xác định ưu, nhược điểm mỗi phương pháp để tìm ra cách điều trị thích hợp.

Cách khắc phục cơn đau tại nhà

Sử dụng thuốc nam chữa viêm loét dạ dày là khuynh hướng được nhiều bệnh nhân lựa chọn để khắc phục bệnh tại nhà, vừa tiết kiệm chi phí lại đảm bảo an toàn cho sức khỏe:

  • Dùng gừng dưới dạng trà: Chuẩn bị 1 nhánh gừng tươi, rửa sạch, băm nhỏ, đem nấu với 300ml nước. Đun sôi trong khoảng 5 phút rồi tắt bếp. Lọc bỏ bã rồi thêm 2 – 3 thìa mật ong nguyên chất vào khuấy đều lên. Chia uống làm 3 lần trong ngày.
  • Uống nước cây nhọ nồi: Chuẩn bị 1 nắm lá cỏ nhọ nồi. Rửa sạch dược liệu đã chuẩn bị, ngâm với nước muối pha loãng 15 phút để đảm bảo khử sạch vi khuẩn và ký sinh trùng. Thái nhỏ lá nhọ nồi rồi đem xay nhuyễn với 1 ly nước đun sôi để nguội. Cuối cùng lọc lấy nước cốt chia uống làm 2 lần trong ngày.
  • Lá mơ lông: Chuẩn bị 20 – 30g lá mơ, rửa sạch bỏ vào máy xay sinh tố xay nhuyễn. Lọc lấy nước cốt uống trước khi ăn. Bệnh nhẹ thì uống ngày 1 lần, nặng thì uống ngày 2 lần.
Khắc phục cơn đau dạ dày bằng lá mơ lông
Khắc phục cơn đau dạ dày bằng lá mơ lông

Lưu ý, những bài thuốc trên chỉ là phương pháp hỗ trợ tạm thời, kết hợp với thuốc điều trị để nâng cao hiệu quả, cải thiện triệu chứng bệnh đau đớn. Người bệnh không nên lạm dụng, cần tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi sử dụng.

Thuốc tây y

Thông thường Tây y sẽ là cách điều trị được bác sĩ chỉ định sau khi người bệnh thực hiện xong các nội soi và xét nghiệm tại bệnh viện.

Một số thuốc Tây y dùng trong điều trị viêm loét dạ dày – tá tràng thông dụng bao gồm:

  • Thuốc ức chế axit: Phổ biến là thuốc bơm ptoton và H2, có tác dụng làm giảm sản xuất axit trong dạ dày. Khi lượng axit giảm đồng nghĩa là các vết loét dần hồi phục.
  • Thuốc tiệt trừ H.Pylori: phần lớn nguyên nhân gây viêm loét dạ dày – tá tràng là do vi khuẩn HP tấn công, vì thế cần phải tiêu diệt tận gốc con vi trùng này, khi đó nguy cơ viêm loét sẽ được giảm đi đáng kể.
  • Ngừng sử dụng thuốc chống viêm nếu vết loét là do thuốc chống viêm gây ra: Bác sĩ sẽ kê toa cho sử dụng thuốc ức chế axit để ngăn ngừa dạ dày tạo axit. Nếu người bệnh sử dụng thuốc kháng viêm để làm giảm các triệu chứng khác thì bắt buộc phải sử dụng thuốc ức chế axit vô thời hạn
Thuốc tân dược điều trị viê loét dạ dày gây nên một số tác dụng phụ
Thuốc tân dược điều trị viê loét dạ dày gây nên một số tác dụng phụ

Những thuốc này có thể đem đến hiệu quả giảm đau nhanh chóng giúp ngăn chặn và cải thiện các triệu chứng của viêm loét dạ dày – tá tràng gây nên. Từ đó giúp người bệnh thấy dễ chịu, thoải mái. Tuy nhiên, một số loại thuốc có thể gây ra những phản ứng phụ như chóng mặt, buồn nôn, hoặc khiến vết loét nặng hơn. Việc sử dụng các thuốc này tốt nhất nên tuân theo đúng chỉ dẫn từ chuyên gia, tránh lạm dụng hoặc bỏ dở giữa chừng vì dễ gây kháng thuốc.

Thảo dược tự nhiên làm lành viêm loét

Bên cạnh Tây y thì thảo dược tự nhiên được đánh giá là một lựa chọn hoàn hảo cho người bệnh trong quá trình điều trị bệnh lý này. Vì:

  • Thảo dược an toàn, lành tính giúp đảm bảo không gây tác dụng phụ ảnh hưởng sức khỏe hoặc khiến bệnh nghiêm trọng hơn
  • Dược tính kháng sinh tự nhiên giúp tiêu diệt HP, làm lành vết loét, kháng viêm hiệu quả. Vi khuẩn gây bệnh không có cơ chế kháng lại thảo dược nên không gây nhờn thuốc, giúp bệnh khỏi triệt để hơn.
  • Cơ chế tác động trong ngoài kết hợp, vừa giúp ngăn chặn triệu chứng, vừa giúp loại bỏ căn nguyên, tăng cường chức năng tiêu hóa để sức khỏe phục hồi toàn diện hơn.

Người bệnh có thể tham khảo thông tin một số thảo dược quý dưới đây:

  • Chè dây: Làm lành viêm loét dạ dày, hạn chế aicd trào ngược
  • Lá khôi: Có khả năng tiêu diệt vi khuẩn HP nhanh chóng, chống viêm loét và biến chứng bệnh.
  • Khổ sâm: Làm lành viêm loét dạ dày, giảm cơn đau thượng vị, hạn chế buồn nôn, ợ chua, ợ hơi.
  • Cảm thảo: Làm bền tĩnh mạch dạ dày, khôi phục chức năng tiêu hóa, nâng cao sức đề kháng, chống bệnh tái phát hiệu quả.
Bài thuốc Đông y thường có thành phần khổ sâm
Bài thuốc Đông y thường có thành phần khổ sâm

Điều chỉnh chế độ ăn uống giảm viêm loét dạ dày

Nếu bạn không biết khi đau dạ dày nên làm gì thì việc xây dựng chế độ dinh dưỡng và ăn uống hợp lý chính là điều mà các chuyên gia khuyến cáo mọi người nên thực hiện.

  • Hãy ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế đồ cay nóng, thức ăn chứa nhiều dầu mỡ.
  • Chia nhỏ bữa ăn để  giúp dạ dày không phải chịu áp lực quá tải khi bạn ăn quá no, giúp cơ thể dễ hấp thụ chất dinh dưỡng và giảm cơn đau do dạ dày hành hạ.
  • Nếu ăn các thức ăn cứng sẽ khiến cho dạ dày hoạt động mạnh, co bóp liên tục khiến cơn đau tăng lên. Thay vào đó, hãy ăn những thực phẩm mềm mà dạ dày dễ tiêu hóa.

Tất cả những thông tin trên đã giúp người đọc hiểu rõ nguyên nhân viêm loét dạ dày – tá tràng. Nếu còn bất cứ khó khăn gì trong quá trình điều trị, người bệnh hãy liên hệ với chuyên gia tại Metaherb để được giải đáp.

Hỏi đáp cùng chuyên gia dạ dày

Hoàng Vân
Chuyên khoa

Dạ dày, Tiểu đường, Gout, Sinh lý

Nơi công tác

Phòng tư vấn và chăm sóc bệnh nhân Metaherb

Nếu có một trong các biểu hiện sau cần tư vấn tôi sẽ hỗ trợ miễn phí

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?