Thổ hoàng liên và 10 bài thuốc trị bệnh kiết lỵ, ung thư thận, lở loét, sốt cao,…hiệu quả

Thổ hoàng liên là loài cây thân thảo có chứa thành phần hoạt chất berberin dồi dào nên giúp điều trị hiệu quả các bệnh liên quan đến đường ruột. Ngoài ra, khi kết hợp với các dược liệu khác, thảo dược này giúp đẩy lùi ung thư, lở loét, sốt cao, đau mắt, thậm chí là cai nghiện rượu. Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Có thể bạn quan tâm

Tên gọi khác: Hoàng liên đuôi ngựa, Mã vĩ hoàng liên

Tên khoa học: Thalictrum foliosum

Họ: Thuộc họ Mao Lương (Ranumculaceae)

Đặc điểm dược liệu

1. Mô tả

Thổ hoàng liên là loài cây thân thảo có hình dạng khá nhỏ, khi trưởng thành, cây cũng chỉ cao khoảng 40 – 100 cm. Hoa màu trắng hoặc tím, mọc đơn lẻ thành từng chùm và phân thành nhiều nhánh. Lá có nhiều khía răng cưa tròn, gân lá hình chân vịt. Quả của dược liệu có hình thoi. Rễ cây rất dài, có nhiều rễ con, cắm sâu xuống đất, màu nâu sẫm, phần thịt rễ khá giống với củ nghệ.

Thổ hoàng liên
Cây thổ hoàng liên

2. Phân bố

Cây thổ hoàng liên mọc hoang hoặc được trồng tại các vùng nhiệt đới, vùng núi cao ở một số nước ở Nam Mỹ, Nam Phi, các tỉnh Ấn Độ, Đài Loan, Trung Quốc. Tại Việt Nam, cây thường mọc hoang ở vùng núi Tây Bắc như: Lào Cai, Hà Giang, Vĩnh Phúc,…

3. Bộ phần dùng, thu hái, chế biến, bảo quản

Bộ phận dùng: Thân và rễ cây thổ hoàng liên thường được dùng làm thuốc

Thu hái: Thường được thu hái vào mùa đông

Chế biến: Đem những thân rễ thổ hoàng liên thu hoạch được rửa bằng nước sạch để loại bỏ đất, cát, tạp chất, loại bỏ các rễ con và gốc thân. Sau đó đem phơi dưới 3 – 4 ngày nắng hoặc sấy khô, thái thành từng lát mỏng để dùng hoặc tán thành bột mịn.

Bảo quản: Sau khi chế biến, cần bảo quản dược liệu ở nơi thoáng mát, nhiệt độ phòng, tốt nhất nên bảo quản trong bao bì hoặc hộp kín và cần đậy kín để tránh nấm mốc.

4. Thành phần hóa học

Bộ phận thân rễ thổ hoàng liên có chứa thành phần các chất như:  Berberine, Palmatine, Jatrorrhizine, Thalictrine. Trong đó, berberine là hoạt chất có tính dược lý quan trọng nhất để giúp dược liệu này ứng dụng hiệu quả trong các bài thuốc trị bệnh.

Thổ hoàng liên
Thân cây thổ hoàng liên sau khi được phơi khô

Vị thuốc thổ hoàng liên

1. Tính vị, quy kinh

Thổ hoàng liên có vị đắng, tính hàn.

Thổ hoàng liên được quy vào Can, Tỳ, Vị, Đởm, Tâm và Đại tràng.

2. Tác dụng dược lý

Mặc dù chưa được nghiên cứu nhiều trong y học hiện đại nhưng trong Đông y, thổ hoàng liên đã được chứng minh có nhiều tác dụng:

  • Chữa lỵ trực khuẩn
  • Trị trĩ
  • Chữa viêm ruột, viêm gan
  • Chữa viêm họng
  • Thanh nhiệt, giải độc
  • Chữa đau mát
  • Sát khuẩn, kháng khuẩn
  • Chữa sốt cao
  • Tiêu viêm

3. Liều lượng – Cách dùng

Có thể dùng thuốc ở nhiều dạng khá nhau như: tán nhỏ thành một mịn, hoàn thành viên, giã đắp vùng loét hoặc dạng nước sắc đặc. Liều lượng phù hợp khi sử dụng thổ hoàng liên là mỗi ngày 4 – 12 gram

Bài thuốc từ dược liệu thổ hoàng liên

1. Trị ung thư phổi

Thổ hoàng liên là một vị trong bài thuốc hỗ trợ điều trị ung thư phổi được đánh giá khá cao bởi các chuyên gia đông y. Dùng Thổ hoàng liên, Bồ công anh, Bắc sa sâm, Ngư tinh thảo mỗi vị 15 gram, Đại cốt bì, Kim ngân hoa, Bạch truật, Sơn dược mỗi vị 10 gram, 20 gram Phục linh cùng với 4 gram Cam thảo. Đem các vị thuốc trên sắc với 3 phần nước còn lại 1 phần nước để uống trong ngày, dùng thuốc khi còn nóng.

Thổ hoàng liên
Thổ hoàng liên giúp điều trị ung thư phổi hiệu quả

2. Chữa xơ gan, cải thiện chức năng gan

Không chỉ hỗ trợ điều trị ung thư phổi, thổ hoàng liên còn giúp khôi phục chức năng gan hiệu quả. Dùng 15 gram Thổ hoàng liên, 20 gram Hoàng kỳ, Tích tuyết thảo, Phục linh, Sinh cái sam mỗi vị 12 gram cùng với Uất kim và Xa tiền tử mỗi vị 10 gram. Sắc các vị thuốc trên để uống mỗi ngày, nên dùng thuốc còn nóng, nếu nguội nên hâm lại trước khi dùng.

3. Kích thích tiêu hóa

Thổ hoàng liên kích thích và cải thiện hệ tiêu hoá nếu kiên trì sử dụng mỗi ngày. Dùng 0.5 gram Thổ hoàng liên, 1 gram Đại hoàng và 0.75 gram Quế chi, đem tất cả nguyên liệu trên thái nhỏ rồi tán thành bột mịn. Chia hỗn hợp bột trên thành 3 lần uống trong ngày.

4. Chữa sốt cao, sốt phát ban

Thổ hoàng liên giúp hạ sốt nhanh chóng và an toàn nhờ bài thuốc sau:

Chuẩn bị: Thổ hoàng liên, Đại hoàng Chi tử mỗi loại 8 gram

Cách thực hiện: Đem tất cả các vị thuốc trên sắc lấy nước uống.

5. Chữa tưa lưỡi, sưng lưỡi, viêm miệng, lở môi

Trị chứng tưa lưỡi ở trẻ em có thể áp dụng bài thuốc từ dược liệu này. Dùng Thổ hoàng liên đem thái nhỏ rồi trộn một ít mật ong, dùng để ngậm mỗi ngày.

6. Chữa lỵ trực khuẩn

Nhờ thành phần berberine, thổ hoàng liên có công dụng tiêu diệt khuẩn lỵ hiệu quả. Cách thực hiện đơn giản như sau:

Dùng 12 gram Thổ hoàng liên, đem tán thành bột mịn. Sử dụng 2 gram cho mỗi lần uống, uống mỗi ngày 2 lần. Hoặc có thể dùng Thổ hoàng liên, Hoàng bá, Hoàng cầm với liều lượng bằng nhau để sắc lấy nước uống.

Thổ hoàng liên
Nhờ chứa thành phần berberin, thổ hoàng liên giúp điều trị hiệu quả kiết lỵ

7. Chữa lở loét do độc nhiệt

Nói một cách đơn giản, đây là bài thuốc trị nhiệt miệng gây lở loét. Để làm lành vết thương, dùng Thổ hoàng liên, Hoàng bá, Hoàng cầm mỗi vị 8 gram cùng với 12 gram Chi tử đem sắc lấy nước dùng trong vòng 1 tuần.

8. Chữa trĩ

Có thể sử dụng thổ hoàng liên như bài thuốc đắp trĩ ngoài da. Dùng Thổ hoàng liên và đậu đỏ với liều lượng bằng nhau, tán nhỏ, trộn đều rồi đắp lên vị trí bị thương đều đặn mỗi ngày.

9. Chữa đau mắt đỏ, chảy nước mắt, viêm mang tiếp hợp mắt

Dùng Thổ hoàng liên, Hoa cúc, Dành dành mỗi vị 8 gram cùng với Xuyên khung và Bạc hà mỗi vị 4 gram. Đem tất cả các vị thuốc trên sắc để xông vào mắt và để dùng, thực hiện mỗi ngày 3 lần sau bữa ăn.

10. Chữa nghiện rượu

Đây là bài thuốc được truyền lại theo kinh nghiệm dân gian, chưa có cơ sở, các bạn có thể tham khảo. Dùng Thổ hoàng liên, Ngũ vị tử, Can cát cùng với Mạch môn đông sắc lấy nước dùng.

Lưu ý khi áp dụng các bài thuốc từ thổ hoàng liên

Mặc dù mang lại nhiều hiệu quả chữa bệnh song thổ hoàng liên không được chỉ định cho một số nhóm đối tượng sau:

  • Dị ứng hoặc mẫn cảm với các thành phần có trong dược liệu
  • Người khí hư, tỳ vị hư hàn

Ngoài ra, người bệnh có thể dùng thổ hoàng liên thay thế hoàng liên trong các bài thuốc bởi hai dược liệu này có công dụng tương tự nhau. Tuy nhiên, không nên tự ý áp dụng các bài thuốc từ dược liệu này mà nên tham khảo ý kiến của chuyên gia đông y trước khi áp dụng. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Metaherb sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: 14 cách sử dụng me đất chữa bệnh hiệu quả

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?