Thiên niên kiện với 9 bài thuốc trị bệnh đau nhức xương khớp, đau lưng mỏi gối, tê bì chân tay, phong thấp, mẩn ngứa,…hiệu quả

Thiên niên kiện có vị đắng, cay, tính ấm, tác dụng trừ phong thấp, chỉ thống và mạnh gân xương. Chính vì vậy dược liệu này thường được sử dụng để chữa đau nhức xương khớp, tê bì chân tay và bệnh phong thấp. Ngoài ra, thiên niên kiện còn có tác dụng giảm mẩn ngứa và dị ứng trên da.

Có thể bạn quan tâm

  • Tên gọi khác: Cây bao kim, sơn thục, ráy hương, duyên, vắt vẻo,…
  • Tên dược: Rhizoma Homalomena
  • Tên khoa học: Homalomena occulta Schott
  • Họ: Ráy (danh pháp khoa học: Araceae)

Mô tả cây dược liệu thiên niên kiện

1. Đặc điểm thực vật

Thiên niên kiện là cây thân thảo, vỏ màu xanh, đường kính khoảng 1 – 2cm và sống nhiều năm. Thân rễ mập và có mùi thơm. Lá có cuống dài từ 16 – 25cm, mọc so le, bề mặt lá mà xanh và nhẵn, chiều rộng khoảng 8 – 11cm và dài từ 12 – 15cm.

Cây thiên niên kiện
Cây thiên niên kiện

Hoa mọc thành cụm, nở vào tháng 3 – 4 hằng năm. Quả mọng, có hình thuôn dài. Thiên niên kiện ra hoa vào tháng 4 – 6 và sai quả vào tháng 8 – 10 hằng năm.

2. Bộ phận dùng

Thân rễ của cây được thu hái để làm thuốc trị bệnh.

Thiên niên kiện có nguồn gốc từ Malaysia. Cây thường mọc hoang ở những vùng đất có độ ẩm cao như rừng mưa nhiệt đới, hai bên bờ suối,… Hiện nay cây đã được trồng để làm dược liệu ở nhiều quốc gia trên thế giới.

Thu hái quanh năm, sau khi hái về, rửa sạch bùn đất và loại bỏ tạp chất. Sau đó cắt thành khúc 10 – 20cm và sấy khô với nhiệt độ 50 độ C. Cuối cùng đem sấy khô hoặc phơi khô hoàn toàn.

Ngoài ra có thể bào chế dược liệu này theo những cách sau đây:

  • Sau khi rửa sạch, đem ủ kín cho mềm, thái thành lát và phơi trong râm hoặc sấy nhẹ cho khô. Hoặc có thể dùng tươi, giã nát và thoa vào chỗ đau nhức.
  • Rễ thiên niên kiện sau khi đã chế khô, mài chung với rượu và dùng nước uống.

Dược liệu chứa nhiều tinh dầu nên rất dễ ẩm mốc và hư hại. Vì vậy cần bảo quản dược liệu ở nơi thoáng mát và khô ráo, tránh nơi có nhiệt độ cao và ẩm thấp.

3. Thành phần hóa học

Thiên niên kiện chứa khoảng 0.8 – 1% tinh dầu, trong tinh dầu có chứa 2% este, sabinen, a-terpinen, terpineol, aldehyde propionic, acetaldehyt,…

Vị thuốc thiên niên kiện

1. Tính vị, quy kinh

  • Vị cay, đắng, tính ấm.
  • Quy vào kinh Thận và Can.

3. Tác dụng dược lý

– Theo Đông Y:

  • Tác dụng: Mạnh gân cốt, trừ phong thấp, tiêu sưng và chỉ thống.
  • Chủ trị: Phong thấp có các biểu hiện như tê cứng chân, đau lưng mỏi gối, lạnh khớp,…
thiên niên kiện
Theo đông y và nghiên cứu dược lý hiện đại, thiên niên kiện có nhiều công dụng trong việc chữa bệnh

– Theo nghiên cứu dược lý hiện đại:

  • Tinh dầu từ dược liệu được sử dụng để chiết xuất linalola và làm nước hoa.
  • Kích thích hoạt động của cơ quan tiêu hóa.
  • Giảm đau nhức xương khớp, bồi bổ gân cốt và chữa phong tê thấp.
  • Nước sắc từ thiên niên kiện có tác dụng chống đông máu, giảm đau nhức và tăng lưu thông khí huyết.
  • Tinh dầu trong dược liệu có tác dụng ức chế Herpes simplex virus type 1 và một số loại vi khuẩn gây bệnh khác.
  • Cồn thuốc từ dược liệu có tác dụng kháng histamine, ngăn ngừa dị ứng, chống viêm và giảm đau nhức xương khớp.

4. Cách dùng – liều lượng

Thiên niên kiện được dùng bằng cách ngâm rượu, sắc thuốc hoặc giã nát dùng ngoài. Nếu dùng uống, bạn chỉ nên sử dụng từ 6 – 12g/ ngày.

Một số bài thuốc chữa bệnh từ thiên niên kiện

1. Trị đau nhức xương khớp và thấp khớp

  • Chuẩn bị: Bạch chỉ 8g, thiên niên kiện 12g và cốt toái bổ 10g.
  • Thực hiện: Sắc uống, dùng hằng ngày.

2. Giúp giảm đau lưng mỏi gối

  • Chuẩn bị: Quả dành dành 8g, thiên niên kiện 12g và rễ bưởi bung 10g.
  • Thực hiện: Đem các vị ngâm với rượu, uống hằng ngày.
thiên niên kiện
Thiên niên kiện giúp khắc phục đau lưng mãn tính

3. Chữa đau mỏi xương khớp, tê bì chân tay ở người cao tuổi

  • Chuẩn bị: Kim ngân hoa, thổ phục linh, thiên niên kiện, kế đầu ngựa, dây đau xương, cà gai leo, cở xước, hy thiêm và cây xấu hổ, mỗi vị bằng lượng nhau.
  • Thực hiện: Đem các vị rửa sạch, sau đó đun với nước theo tỷ lệ 1:1, đun thành siro hoặc chế thành rượu thuốc.

4. Trị đau mỏi vai gáy, tê bì chân tay

  • Chuẩn bị: Thương nhĩ tử (sao vàng) 12g, ngải cứu 12g, thiên niên kiện 12g, thổ phục linh 18g, cỏ mực 16g, hy thiêm 28g, rễ cỏ xước 40g.
  • Thực hiện: Đem các vị sắc lấy nước uống, ngày dùng 1 thang.

5. Tăng cường gân cốt và giảm đau nhức xương do tuổi tác cao

  • Chuẩn bị: Hà thủ ô trắng, kê huyết đằng, thiên niên kiện và ngũ gia bì mỗi thứ 50g.
  • Thực hiện: Đem dược liệu ngâm với rắn cạp/ rắn hổ mang và rượu trong vòng 3 tháng. Sau đó dùng 1 chén nhỏ uống trong bữa ăn, sử dụng đều đặn trong nhiều tháng liền.

6. Điều trị đau mỏi lưng và nhức đầu gối khi thời tiết lạnh

  • Chuẩn bị: Dây chiều, đan sâm, xích thược, độc hoạt, tang ký sinh, thiên niên kiện, kê huyết đằng, thục địa, thổ phục linh, khương hoạt và đỗ trọng mỗi thứ 12g, nhục quế 8g, hoài sơn 16g, đảng sâm 20g, ngưu tất 10g.
  • Thực hiện: Sắc uống mỗi ngày 1 thang.

7. Trị phong thấp

  • Chuẩn bị: Ngưu tất 5g, thiên niên kiện 10g, mộc qua 15g và hy thiêm 20g.
  • Thực hiện: Sắc uống mỗi ngày 1 thang.
thiên niên kiện
Thiên niên kiện chữa phong thấp, yếu gân cốt hiệu quả

8. Chữa da nổi mẩn ngứa và dị ứng

  • Chuẩn bị: Gừng, sả và thiên niên kiện mỗi vị 10g.
  • Thực hiện: Sắc uống hết trong ngày.

9. Chữa đau bụng kinh

  • Chuẩn bị: Gỗ vang, rễ sim rừng, rễ bưởi bung, thiên niên kiện và rễ bướm bạc, các vị bằng lượng nhau.
  • Thực hiện: Đem các vị sắc lấy nước uống.

Những điều cần lưu ý khi dùng dược liệu thiên niên kiện

Không dùng thiên niên kiện cho người bị nhức đầu, táo bón và âm hư nội nhiệt.

Thiên niên kiện là dược liệu chữa đau nhức xương khớp và làm giảm tình trạng dị ứng, mẩn ngứa trên da. Tuy nhiên dược liệu này có tính nóng nên sử dụng lâu ngày có thể gây ra chứng táo bón. Vì vậy bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để biết liều lượng và thời gian sử dụng phù hợp.

Thiên niên kiện là dược liệu giúp điều trị các bệnh về xương khớp hiệu quả. Tuy nhiên dược liệu này không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Người bệnh nên kết hợp sử dụng cùng thuốc hoặc các sản phẩm hỗ trợ để giúp điều trị bệnh hiệu quả.

Với 100% thành phần từ thảo dược tự nhiên như thổ phục linh, hy thiêm, cao kỷ tử,…Gut Metaherb giúp giảm nhanh các cơn đau và các vết sưng viêm tại khớp mà không gây ra tác dụng phụ cho người bệnh. Vì thế, Gut Metaherb được xem là sản phẩm hỗ trợ điều trị đau nhức xương khớp hiệu quả bên cạnh thiên niên kiện.

Trên đây là những thông tin cũng như công dụng của dược liệu thiên niên kiện trong việc chữa bệnh. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Metaherb sẽ phản hồi sớm nhất.

Xem thêm: Tầm duột và 7 công dụng chữa bệnh đau nhức khớp, hen suyễn, suy tim, táo bón,…hiệu quả

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?