Thảo quyết minh và 11 bài thuốc điều trị táo bón, đau mắt, hạ huyết áp…hiệu quả cao

Ở Việt Nam, thảo quyết minh phân bố hầu như ở khắp các địa phương, trừ những vùng núi cao trên 1.000m. Đây là loại cây ưa sáng, thích nghi cao và có nhiều tác dụng tốt đối với cơ thể. Cây thuốc có thể chấm dứt tình trạng táo bón, đau mắt đỏ, đau nửa đầu…nhanh chóng.

Có thể bạn quan tâm

Đặc điểm của dược liệu thảo quyết minh

Cây thuốc có những đặc điểm gì, thực hư công dụng chữa bệnh ra sao, hãy cùng tìm hiểu thông qua bài viết tổng quan sau đây.

Mô tả

Thảo quyết minh là một cây nhỏ cao 0.3-0.9m, có khi cao tới 1.5m. Lá mọc so le, kép, lông chim dìa chẵn, gồm 2 đến 4 đôi lá chét. Lá chét hình trứng ngược lại, phía đầu lá mở rộng ra, dài 3-5cm, rộng 15-25mm. Hoa mọc từ 1-3 cái ở kẽ lá, màu vàng tươi. Quả là một giáp hình trụ dài 12-14cm, rộng 4mm, trong chứa chừng 25 hạt, cũng hình trụ ngắn chừng 5-7mm, rộng 2.5-3mm, hai đầu vát chéo, trông hơi giống viên đá lửa, màu nâu nhạt, bóng. Vị nhạt hơi đắng và nhầy.

Hình ảnh dược liệu thảo quyết minh
Hình ảnh dược liệu thảo quyết minh

Phân bố, thu hái và chế biến

Hạt cây thảo quyết minh. Hạt phơi hay sấy khô của cây thảo quyết minh.

Cây mọc hoang khắp nơi ở Việt Nam. Các tỉnh có nhiều Thảo quyết minh là: Nghệ An, Phú Thọ, Hòa Bình, Lạng Sơn, Cao Bằng, Quảng Ninh… khả năng thu mua rất lớn vào tháng 9-11, quả chín hái về, phơi khô, đập lấy hạt, lại phơi nữa cho thật khô.

Thành phần hóa học

Hạt của dược liệu có chứa chysophanol, physcion, obtusin, chryssobutusin, rubrofusarin… Ngoài ra, còn có chrysophanol-1-β-gentiobiosid, chrysophanic axit-9-anthron, aloeemodin monoglucosid, physcion diglucosid, chrysophanol diglucosid và triglucosid, chrysophanol anthron…

Trong lá có chứa một dẫn chất flavonoid là kaempferol-3-sophorosid.

Tác dụng dược lý của thảo quyết minh

Một số nghiên cứu cho thấy, dược liệu có những tác dụng dược lý sau đây:

  • Hạ huyết áp
  • An thần
  • Nhuận tràng, tẩy xổ: nhờ vào hoạt chất anthraglucosid giúp tăng cường sự co bóp của ruột, giúp đại tiện dễ dàng, phân mềm và lỏng
  • Kháng khuẩn, kháng nấm
  • Hạ lipid máu
Hạt dược liệu có nhiều tác dụng khác nhau, điều trị đa dạng bệnh lý
Hạt dược liệu có nhiều tác dụng khác nhau, điều trị đa dạng bệnh lý

So sánh cường độ tác dụng của các dạng bào chế dược liệu thảo quyết minh cho thấy dạng sao cháy có tác dụng hạ huyết áp và an thần mạnh hơn dạng sao vàng. Dạng thuốc sống có tác dụng hạ huyết áp và an thần yếu hơn nhưng tác dụng nhuận tràng, tẩy xổ lại mạnh nhất.

Theo y học cổ truyền, thảo quyết minh tươi có vị nhạt, hơi đắng. Sau khi sao vàng, thảo quyết minh có vị đắng, ngọt, hơi mặn, tính mát, quy vào các kinh can và thận. Dược liệu này có tác dụng can hòa, tán phong nhiệt, nhuận tràng, lợi thủy, thông tiện.

Về công dụng, thảo quyết minh được dùng chữa một số bệnh về mắt như viêm màng kết mạc cấp tính, viêm võng mạc, quáng gà, bệnh tăng huyết áp, đau đầu, mất ngủ, táo bón kinh niên, bệnh ngoài da do nấm, bệnh chàm ở trẻ em. Hạt thảo quyết minh sao vàng, pha nước uống có thể thay thế chè và cà phê với tác dụng lợi tiểu, chống nóng.

Ứng dụng vị thuốc thảo quyết minh điều trị bệnh

Người bệnh có thể tham khảo một số bài thuốc hiệu quả dưới đây:

Chấm dứt táo bón kinh niên

Có thể dùng hạt muồng thường xuyên sắc uống thay nước chè, hoặc gia thêm Me chín (lấy cơm bỏ hạt) lượng bằng nhau, sấy khô tán bột mịn trộn mật ong vừa đủ làm viên, mỗi lần uống 10 – 20g trước lúc ngủ có tác dụng nhuận tràng.

Giúp nhuận tràng, cải thiện tình trạng táo bón nhanh chóng
Giúp nhuận tràng, cải thiện tình trạng táo bón nhanh chóng

Nhận xét về cơ chế điều trị của vị thuốc, chuyên gia Metaherb cho biết: “Các chất Anthranoid có trong thảo quyết minh có tác dụng gia tăng sự co bóp của ruột làm cho sự tiêu hóa được tăng cường, đại tiện dễ dàng mà không đau bụng, phân mềm không lỏng, trị được táo bón”.

Trị viêm màng tiếp hợp cấp

Quyết minh tử tán: Quyết minh tử 16g, Thạch quyết minh 12g, Cúc hoa 12g, Mạn kinh tử, Hoàng cầm, Bạch thược mỗi thứ 12g, Thạch cao 20g, Xuyên khung 6g, Mộc tặc 12g. Tán mịn những loại thảo dược trên, mỗi ngày sử dụng 2 lần sáng và tối.

Trị đau mắt đỏ, đau đầu do phong nhiệt

  • Khương hoạt 8g, Cam thảo 4g, sắc uống.
  • Hoặc bài Quyết minh tử thang: Thảo quyết minh (sao vàng)12g, Sài hồ, Đạm trúc diệp, Cúc hoa mỗi thứ 12g, Hoàng liên, Phòng phong mỗi thứ 8g, Thăng ma 4g, Tế tân 2g, Cam thảo 4g.

Giảm đau nửa đầu

Chuẩn bị: Thảo quyết minh , dã cúc hoa mỗi thứ 12g, Mạn kinh tử, Xuyên khung, Toàn yết mỗi thứ 8g.

Thực hiện: Tất cả dược liệu sắc cùng 1,5 lít nước. Mỗi ngày dùng 2 chén thuốc, tương đương 1 thang.

Ổn định huyết áp

Dùng độc vị Thảo quyết minh 20g, thêm Câu đằng, Bạch tật lê mỗi thứ 12g. Tất cả dược liệu sắc cùng 1,5 lít nước. Mỗi ngày dùng 2 chén thuốc, tương đương 1 thang.

Tăng thị lực, cải thiện bệnh lý quáng gà

  • Bài thuốc 1: Thảo quyết minh , Câu kỷ tử mỗi thứ 12g, Gan lợn 100 – 150g nấu chín ăn luôn gan trị quáng gà.
  • Bài thuốc 1: Thảo quyết minh , Sa tật lê, Câu kỷ tử, Nữ trinh tử, Cốc tinh thảo, Cúc hoa mỗi thứ 12g, Sanh địa 16g, sắc uống.
Giúp điều trị bệnh quáng gà, đau mắt đỏ
Giúp điều trị bệnh quáng gà, đau mắt đỏ

Giảm nấm chàm trẻ em

Thảo quyết minh 20g, rượu 40 – 50ml, giấm 5ml ngâm trong 10 ngày. Mỗi ngày lấy khoảng 10ml bôi trên da của bé. Kiên trì thực hiện để thấy kết quả.

Hạn chế mỡ máu cao

Thảo quyết minh 50g sắc lấy nước uống 3 lần trong ngày. Nên uống vào sau bữa ăn 1 giờ, thực hiện liên tục để có hiệu quả cao nhất.

Chữa nấm âm đạo

Thảo quyết minh 40g sắc lấy nước, để ấm rửa và xông vào âm đạo. Làm liên tục 10 ngày, hai lần, lưu ý lau khô trước khi mặc quần áo.

Chữa khó ngủ, tim hồi hộp

Hạt thảo quyết minh 20g, mạch môn 15g, tâm sen (sao) 6g. Sắc nước uống 2 lần/1 ngày. Thực hiện ngủ đúng giờ, đủ giấc để thư giãn thần kinh, hỗ trợ điều trị bệnh.

Giảm viêm võng mạc

Hạt thảo quyết minh, vong nguyệt sa, dạ minh sa mỗi thứ 10g; cam thảo 6g; hồng táo 5 quả. Đem sắc lấy nước uống.

Lưu ý, thận trọng khi sử dụng thảo quyết minh

Khi sử dụng thảo quyết minh, bạn nên lưu ý những gì?

Những người tỳ vị hư hàn, đại tiện lỏng (tiêu chảy) không nên dùng vị thuốc. Bạn cần cân nhắc giữa lợi ích của việc sử dụng thảo quyết minh với nguy cơ có thể xảy ra trước khi dùng. Tham khảo ý kiến tư vấn của thầy thuốc hay bác sĩ trước khi sử dụng vị thuốc này.

Người bệnh nên sử dụng đúng cách hạn chế tác dụng phụ
Người bệnh nên sử dụng đúng cách hạn chế tác dụng phụ

Mức độ an toàn của dược liệu thảo quyết minh

Các thử nghiệm cho thấy uống dược liệu này an toàn cho phụ nữ đang mang thai. Do vậy, phụ nữ đang mang thai bị mất ngủ có thể uống thảo quyết minh được bình thường. Đây là một trong số ít những loại thảo dược điều trị bệnh mất ngủ an toàn cho phụ nữ đang mang thai.

Tương tác có thể xảy ra với thảo quyết minh

Vị có thể tương tác với một số thuốc, thực phẩm chức năng hay dược liệu khác mà bạn đang sử dụng. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả sử dụng, bạn nên tham khảo ý kiến từ bác sĩ và thầy thuốc trước khi dùng thảo quyết minh.

Thảo quyết minh là vị thuốc phổ biến ở nước ta, được sử dụng rộng rãi trong YHCT. Tuy nhiên, cũng như nhiều vị thuốc khác, trước khi sử dụng bạn cần tham vấn ý kiến của chuyên gia Metaherb để tránh những rủi ro không đáng có.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?