Tầm duột với 7 công dụng chữa bệnh đau nhức khớp, hen suyễn, suy yếu tim, táo bón,…hiệu quả

Tầm duột hay chùm ruột, chùm giuột, tầm ruộc là một loại cây có nhiều công dụng. Ngoài được dùng để ăn sống, nấu chín, làm cảnh thì chùm ruột còn là cây thuốc có tác dụng thanh nhiệt, chữa nhức đầu, ho, các bệnh ngoài da như mề đay, ghẻ loét, lở ngứa.

Có thể bạn quan tâm

Tên gọi khác: Chùm ruột, chùm giuột, tầm ruộc

Tên khoa học: Phyllanthus distichus Muell, Arg.

Họ: Thầu dầu Euphorbiaceae

Mô tả về cây tầm duột

Tầm duột có tên khoa học là Phyllanthus distichus Muell, Arg. (Phyllanthus acidus Skeels, Cicca disticha L).

1. Đặc điểm thực vật

Tầm duột thuộc họ Thầu dầu Euphorbiaceae, là loài cây duy nhất mà trái có thể ăn được trong họ này. Có nguồn gốc từ vùng Madagascar và phổ biến khắp vùng Đông Nam Á. Tầm duột là cây nhỏ, thân nhẵn, cành có vỏ màu xám nhạt, trên cành có nhiều vết sẹo của lá cũ. Cành non màu xanh nhạt, lá mềm, mỏng, mặt trên màu xanh dưới, mặt dưới nhạt hơn.

Cây tầm duột
Cây tầm duột

Lá của cây tầm duột dài 4 – 5cm, rộng 18 – 20mm, cuống tù hoặc hơi tròn, đầu phiến lá nhọn. Hoa mọc thành xim đơm nhị lệ trên cành nhỏ, thường tụ thành từng cụm gồm 4 – 7 hoa, cành hoa dài 6 – 15cm ở những kẽ lá đã rụng. quả nang, 4 mảnh, có màu đen nhạt khi chín, đường kính quả 5mm, đài hơi đồng trưởng, cuống dài khoảng 7mm.

2. Phân bố

Tầm duột là cây mọc hoang, có mọc và được trồng tại Lào và nhiều nơi thuộc vùng nhiệt đới châu Á như Malaysia, Indonesia, Philippines, Ấn Độ và đảo Mangat. Ở Việt Nam, chùm ruột thường được một vài nhà ở miền Bắc trồng làm cảnh, ở miền Nam, loại cây này thường mọc hoang và được trồng để ăn quả.

3. Bộ phận dùng, cách thu hái

Tầm duột ra hoa vào tháng 3 – 5, ra quả vào tháng 6 – 8. Theo y học cổ truyền cả rễ, lá thân và quả của chùm ruột đều có công dụng chữa bệnh. Đặc biệt, chùm ruột là một trong những thực vật được đưa vào chương trình giải độc cơ thể, trị các bệnh về da.

Có thể thu hái lá, vỏ thân, vỏ rễ của tầm duột quanh năm. Thu hái hoa vào thời điểm từ tháng 3 đến tháng 5. Thu hái quả lúc chưa chín trong thời điểm từ tháng 6 đến tháng 8.

tầm duột
Ở nước ta, tầm duột chủ yếu phân bố ở miền Tây

4. Thành phần hóa học

Theo các nghiên cứu khoa học, tầm duột có các thành phần sau:

  • Quả tầm duột: Chứa 89 – 91% nước; 0,73 – 0,90% protit; 0,61 – 0,76% liptit; 5,89 – 7,20% gluxit; độ chua do có chứa acid axetic chừng 1,7%, độ tro chừng 0,52  – 0,84%. Ngoài ra, trong quả chùm ruột còn chứa 40mg vitamin C trong 100g quả và cũng rất giàu chất xơ.
  • Vỏ rễ: Chứa Saponin, Acide Galic, Tanin, một số hợp chất Triterpen như Phyllanthol, B-Amyrin và chứa nhiều acid Phenol.
  •  Các bộ phận khác chưa thấy có tài liệu nghiên cứu. Tuy nhiên được biệt, vỏ cây và rễ chùm ruột chữa rất nhiều độc tố, tuyệt đối không được uống.

Vị thuốc tầm duột

Tầm duột là loại cây có thể làm thuốc, có tác dụng giải độc, thanh nhiệt, chữa đau đầu, táo bón và hỗ trợ điều trị các bệnh về da.

Tính vị

Hầu như mọi bộ phận của cây tầm duột điều có tác dụng chữa bệnh nhưng phổ biến nhất là quả và lá. Tính vị cụ thể bao gồm:

  • Quả: Vị chua ngọt, tính mát
  • Lá: Vị chua nhẹ, có tính sát khuẩn cao
  • Rễ: Tính nóng, dùng như chất chống độc đối với nọc rắn độc

Tác dụng dược lý và chủ trị

Theo y học cổ truyền và kinh nghiệm dân gian, tầm duột có tác dụng:

  • Quả có tác dụng thanh nhiệt, làm se, bổ gan bổ máu, có tác dụng tích cực với bệnh nhân đang điều trị các bệnh lý về gan. Giúp cải thiện chức năng gan, hỗ trợ điều trị bệnh xơ gan rất hiệu quả.
  • Lá và rễ tính nóng, rễ độc, có tác dụng tan ứ huyết, tiêu đờm, tiêu độc, sát trùng, chống nọc độc rắn. Lá cây khi nấu chín còn giúp trị mụn nhọt, hút mủ mụn. Nhai lá chùm ruột giúp chữa viêm họng, viêm miệng. Dùng nước lá đun nước tắm chữa lở, nổi mề đay và các bệnh lý ngoài da.
  • Thân có khả năng hạ sốt nhanh, vỏ cây có thể tiêu hạch độc, ung nhọt, tiêu đờm, trừ tích ở phế. Rượu ngâm từ vỏ thân cây có thể chữa thối tai tiêu mủ, chữa ghẻ, loét, vết thương chảy máu ngoài da, ngậm chữa đau răng, đau họng.
tầm duột
Cây tầm duột có nhiều công dụng đối với sức khoẻ

Cách dùng và liều lượng

Tầm duột thường được dùng ở nhiều dạng. Trong đó lá cây có thể dùng tươi dưới dạng dã nát bôi ngoài da, nấu lấy nước để tắm. Vỏ thân cây thường được phơi khô, tán bột và kết hợp với nhiều nguyên liệu khác. Quả được ép lấy nước, dùng dưới dạng nguyên trái, ngâm mứt đường hoặc làm mứt.

Các bài thuốc sử dụng tầm ruột

Tầm duột được sử dụng trong rất nhiều bài thuốc, có thể kể đến như:

1. Chữa lở ngứa, vết thương ngoài da

  • Chuẩn bị một ít vỏ thân cây chùm ruột, phơi khô
  • Tán thành bột, chưng với dầu dừa
  • Bôi ngoài da đều đặn mỗi ngày đến khi tình trạng mề đay, ghẻ loét lở ngứa cải thiện.

2. Chữa hen suyễn

  • Lấy 6 quả chùm ruột, 2 củ hành đỏ, 1 nắm hạt đậu biết, 8 quả long nhãn rửa sạch, nghiền nhỏ, trộn đều.
  • Cho vào ấm chuyên dụng, thêm 2 tách nước, đun đến khi thấy nước cạn còn ⅓ thì tắt bếp
  • Để hơi nguội, chắt lấy nước, có thể thêm ít đường cho dễ uống, dùng 1 – 2 lần/ngày.
tầm duột
Tầm duột hỗ trợ điều trị hen suyễn hiệu quả

3. Ngâm rượu tầm duột

  • Lấy vỏ tầm duột phơi khô, tán thành bột mịn, ngâm với rượu trắng nồng độ cao
  • Cứ 200g bột chùm ruột ngâm với 1 lít rượu, để trong 10 ngày là sử dụng được.

Rượu tầm duột nhỏ có tác dụng chữa thôi tai tiêu mủ, chữa ghẻ lở, vết thương chảy máu ngoài da, chữa đau răng đau họng. Đặc biệt loại rượu ngâm này còn chữa được bệnh vảy nến.

Cách sử dụng:

  • Đối với bệnh về tai dùng theo đường nhỏ
  • Đau răng, đau họng thì ngậm trong 5 – 10 phút thì nhổ ra, súc lại bằng nước
  • Vết thương, lở loét ngoài da thì dùng rượu này để bôi

4. Trị suy yếu tim

  • Lấy 1 phần vỏ thân tầm duột, 2 phần vỏ thân vông đồng
  • Sắc 2 nguyên liệu này sao cho cô đặc
  • Khi dùng, hòa với một ít rượu trắng, uống 2 muỗng cà phê/ngày, chia làm 2 lần uống.

5. Chữa táo bón

  • Lấy hạt tầm duột, phơi khô, xay thành bột nhuyễn
  • Dùng ¾ muỗng bột xay từ hạt chùm ruột hãm với ½ tách nước nóng
  • Để hơi nguội thì hòa thêm 1 muỗng mật ong, khuấy đều, uống 2 lần/ngày.

6. Điều trị đau nhức

  • Lấy một ít lá chùm ruột tươi rửa sạch, để ráo nước
  • Giã nát cùng vài hạt tiêu, đắp vào chỗ đau
  • Thực hiện 1 lần/ngày để thấy hiệu quả.
tầm duột
Tầm duột là dược liệu hỗ trợ điều trị đau nhức khớp hiệu quả

7. Chữa lở ngứa dữ dội

  • Chuẩn bị một ít vỏ tầm ruột, lá me chua, đọt ổ, đọt chuối sứ với lượng bằng nhau
  • Cho vào nồi, thêm nước nấu một lần rồi cho vào một cục phèn chua bằng ngón tay cái
  • Thấy sôi thì nhắc xuống để nguội, dùng nước này tắm hoặc thoa vào chỗ ngứa, để vậy cho khô.

Lưu ý khi dùng tầm duột chữa bệnh

Tầm duột được dùng để trị nhiều bệnh như đau lưng, suy yếu tim, lở ngứa, ghẻ loét, mề đay; trị xơ nang phổi; hỗ trợ trị huyết áp cao, tiêu chảy, táo bón… Mặc dù nhiều công dụng nhưng khi sử dụng bạn cần lưu ý:

  • Vỏ và rễ tầm duột chứa nhiều độc tố nên tuyệt đối không được uống hay tiếp xúc bằng đường miệng.
  • Nếu uống nước sắc hoặc rượu ngâm từ vỏ rễ cây nhẹ thì chỉ váng vất, nhức đầu, nặng thì đau bụng dữ dội thậm chí gây tử vong.
  • Lá và trái tầm duột thường được dùng để kho cá, nướng tép. Tuy nhiên khi nướng tuyệt đối không bẻ nhánh chùm ruột để nướng hoặc gắp thức ăn.
  • Ngoài ra, những người mắc bệnh gút và sỏi thận cũng không được ăn quả chùm ruột vì chúng rất giàu acid oxalic.

Trên đây là một số thông tin về cây, quả tầm duột và các công dụng của nó. Mặc dù loại cây này có nhiều lợi ích tốt cho sức khỏe, tuy nhiên trước khi sử dụng bạn nên tham khảo ý kiến của thầy thuốc để tránh các tác hại không mong muốn. Đặc biệt, vỏ và rễ của tầm duột cực kỳ độc, do đó cần hết sức cẩn thận khi sử dụng hai bộ phận này.

Trong việc điều trị đau nhức xương khớp, để tăng gấp đôi hiệu quả chữa bệnh, bên cạnh việc sử dụng tầm duột, người bệnh có thể sử dụng sản phẩm hỗ trợ Gut Metaherb để giảm nhanh các cơn đau xương khớp. Với thành phần 100% tự nhiên, Gut Metaherb giúp triệt tiêu tận gốc nguồn bệnh, ức chế hiệu quả acid uric, ngăn cho bệnh tiến triển. Đây là sản phẩm được tư vấn bởi Viện Hàn lâm Khoaa học và Công nghệ, được hàng triệu nguời tin dùng.

Trên đây là những thông tin cũng như công dụng của cây tầm duột trong chữa bệnh. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Metaherb sẽ phản hồi sớm nhất.

Xem thêm: Công dụng của 7 loại tầm gửi trong điều trị viêm khớp, ho khan, sỏi thận, tăng huyết áp,…

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?