Riềng và 14 bài thuốc chữa đau dạ dày, cảm lạnh, hắc lào… siêu hiệu quả

Riềng được sử dụng làm dược liệu chữa bệnh trong Đông y với tên gọi là Cao lương khương. Vị thuốc này có tác dụng chữa tiêu chảy, đau dạ dày, tiêu hóa kém, viêm họng, hắc lào, lang ben…

Có thể bạn quan tâm

Đặc điểm của cây riềng

Cao lương khương, riềng thuốc, kìm sung, riềng gió, phong khương, lương khương, tiểu lương khương, có khá (Thái). Loại gia vị này có nhiều công dụng điều trị đa dạng bệnh lý. Người bệnh hãy theo dõi thông tin trong bài viết để biết cách dùng đúng riềng.

Mô tả

Riềng là cây thân thảo, sống nhiều năm, cây trưởng thành có thể cao đến 2 mét. Lá màu xanh, hình mũi mác, nhọn ở đầu, một số lá có hình tròn thuôn. Hoa riềng nở vào tháng 5 – tháng 8, mọc trên đỉnh cây tạo thành một cụm có hình dáng như chiếc dùi, màu trắng xanh.

Rễ riềng mọc bò ngang, phình to thành củ có nhiều rễ con xung quanh. Khi củ riềng còn non thì có màu đỏ nâu, lúc già màu vàng nhạt. Củ chia thành nhiều đốt kích thước không đều nhau, bên ngoài có vảy bao phủ, hương thơm nhẹ. Ruột đặc, màu trắng hoặc vàng nhạt, chứa nhiều sợi xơ. Cây riềng cho ra quả vào tháng 9 – 11. Quả dạng hạch, hình tròn thuôn. Khi chín già quả có màu nâu.

Hình ảnh cây riềng
Hình ảnh cây riềng

Phân bố, thu hái và chế biến

Cây riềng có nguồn gốc bản địa ở các tỉnh Quảng Đông, Vân Nam hay Quảng Tây của Trung Quốc. Ở nước ta, riềng có ở khắp mọi nơi. Cây phát triển mạnh ở những nơi có đất ẩm, chẳng hạn như bờ ao, bờ ruộng. Củ riềng (thân rễ ). Dược liệu này được dùng làm thuốc trong Đông y với tên gọi là Cao lương khương. Ý nghĩa của tên gọi này là hay hơn và tốt hơn về độ ấm.

Củ riềng được thu hoạch quanh năm. Sau 1 năm kể từ khi trồng, cây sẽ được đào lên để thu hoạch củ. Những củ già được đào đem rửa sạch đất, cắt bỏ rễ con. Dùng tươi hoặc thái lát mỏng dày chừng 4 – 6cm đem phơi khô. Sau khi rửa sạch cần để cho khô vỏ hoàn toàn. Sau đó bạn có thể để nơi khô ráo, thoáng mát hoặc cho vào ngăn mát tủ lạnh có thể bảo quản được rất lâu.

Thành phần hóa học

Phân tích trong phòng thí nghiệm cho thấy riềng chứa các chất sau:

  • Tinh dầu 1%
  • Xineola
  • Metylxinnamat
  • Alpinin C17H16O6
  • Chất cay galangola
  • Galangin C15H10O5
  • Kaempferit C16H12O6

Tác dụng dược lý của củ riềng

Theo Đông y

Riềng có tác dụng tiêu thực, trừ hàn, tiêu sưng, giảm đau, ôn trung. Chủ trị khó tiêu, nôn ói, đau dạ dày, đau bụng do hàn, tiêu chảy, đau nhức xương khớp… Có tác dụng ôn trung, tán hàn tiêu thực giảm đau. Dùng điều trị chứng đau vùng thượng vị do cảm phong hàn, ăn không tiêu, nôn mửa, ợ hơi, ợ chua, tiêu hóa kém..

Riềng có nhiều tác dụng chữa bệnh
Riềng có nhiều tác dụng chữa bệnh

Công dụng của củ riềng theo nghiên cứu hiện đại

Một số nghiên cứu đã nhận định, riềng có nhiều tác dụng tốt cho cơ thể:

  • Kháng viêm, sát trùng
  • Thải độc
  • Chống oxy hóa, ngăn chặn gốc tự do
  • Cải thiện khả năng lưu thông tuần hoàn máu
  • Kích thích tiêu hóa, giảm tiêu chảy
  • Phòng chống buồn nôn và nôn ói
  • Ngăn ngừa thoái hóa não bộ, tăng cường chức năng nhận thức
  • Ức chế hoạt động của TNF-alpha, phòng chống bệnh trầm cảm
  • Làm vết bỏng da nhanh lành
  • Ngăn ngừa ung thư
  • Cải thiện hệ miễn dịch
  • Tăng chất lượng tinh trùng và khả năng sinh sản ở đàn ông

Củ riềng được sử dụng với liều lượng 8 – 16g mỗi ngày. Có thể dùng theo đường bôi ngoài, ngâm rượu hoặc phối hợp với các vị khác làm thuốc sắc uống.

Bài thuốc chữa đau dạ dày từ riềng

Người bệnh có thể áp dụng các bài thuốc trị đau dạ dày bằng riềng dưới đây:

Dùng riềng chữa đau dạ dày cấp

Áp dụng thang thuốc gồm các vị: 6g củ riềng ( chế với đại hoàng ), 4g đinh hương, 6g thanh bì, 15g sơn tra, 6g vỏ quýt khô, 6g mộc hương và 6g cửu tiết xương bồ.

Cách thực hiện: Sắc lấy nước đặc chia uống 3 lần cho hết, mỗi ngày dùng 1 thang.

Giảm đầy bụng, khó tiêu, ợ chua, buồn nôn

Thái riềng tươi thành những lát mỏng, cho vào hũ thủy tinh muối chua. Khi bị đầy bụng, khó tiêu lấy một lát riềng ngậm chung với vài hạt muối ăn, nhai nuốt được cả bã lẫn nước sẽ tốt hơn. Thực hiện theo cách tương tự ngày 2 – 3 lần.

Điều trị bệnh đau dạ dày cho bệnh nhân bị hư hàn

Dùng bài thuốc có các thành phần: 8g củ riềng, 8g củ gấu, 30g bách hợp, 30g huyết căn, 10g ô dược, 7g kê tử hương, 4g sa nhân. Tất cả sắc với 3 bát nước cho cạn còn 1 bát. Chia làm 2 phần đều nhau uống hết trong ngày. Mỗi liệu trình uống thuốc trong 5 ngày liên tục.

Đẩy lùi nhanh cơn đau dạ dày
Đẩy lùi nhanh cơn đau dạ dày

Đánh giá về hiệu quả điều trị bệnh dạ dày của loại gia vị này, chuyên gia Minh Thùy cho biết: “Tinh chất riềng giúp thúc đẩy hoạt động tiêu hóa, giải quyết triệu chứng ợ chua, ợ hơi, khó tiêu. Ngoài ra, loại dược liệu này còn giúp kháng viêm, hỗ trợ làm lành vết viêm loét dạ dày khá tốt”.

Bài thuốc chữa các bệnh lý khác bằng riềng

Chữa tiêu hóa kém, ăn xong bị đau bụng, tiêu chảy

Lấy củ riềng bào mỏng, phơi khô, tán bột. Mỗi ngày 2 lần lấy 5g uống trước bữa ăn.

Khắc phục đau bụng do nhiễm lạnh

  • Bài 1: Kết hợp 200g củ riềng với 80g hậu phác và 120g quế. Sấy khô tất cả các vị thuốc rồi đóng gói hoặc bảo quản trong hũ có nắp đậy, để nơi thoáng mát sử dụng dần. Hàng ngày lấy 12g hỗn hợp thuốc sắc với 200ml nước lấy 50ml uống. Dùng liên tục 2 – 4 ngày sẽ thấy tình trạng được cải thiện.
  • Bài 2: Dùng 20g củ riềng, 60g búp ổi cùng với 8g nụ sim. Sấy khô rồi tán thuốc thành bột mịn. Mỗi lần lấy 5g pha với nước đun sôi để nguội uống. Ngày dùng 3 lần sau các bữa ăn chính.
  • Bài 3: Sắc 8g củ riềng, 5g đại táo với 300ml nước. Khi ấm nước sôi, điều chỉnh bếp cho nhỏ lửa lại đun cạn còn 100ml. Uống 3 lần trong ngày.

Điều trị đau bụng kinh

Phụ nữ bị đau bụng dưới trong những ngày hành kinh có thể lấy 1 lát gừng tươi nhai và nuốt nước từ từ để điều kinh, làm ấm bụng, xoa dịu cơn đau. Hiệu quả thuốc xuất hiện sau khoảng 1-2 tuần đầu tiên sử dụng.

Củ riềng trị phong thấp

Dùng 60g củ riềng, 60g trần bì ( vỏ quýt ), 60g hạt tía tô. Đem tất cả các vị đã chuẩn bị phơi khô, tán  nhỏ. Mỗi ngày 2 lần lấy 4g bột thuốc pha với nước đun sôi để nguội hoặc một chén rượu nhỏ uống. Một liệu trình điều trị bệnh phong thấp cần dùng 5 – 7 ngày liên tục.

Chấm dứt đau bụng, sôi bụng, ỉa chảy, đau ở hai bên sườn

Chuẩn bị củ riềng và hương phụ mỗi vị 12g. Cả hai tán bột, sắc uống. Người bệnh nên kiên trì sử dụng để thấy hiệu quả điều trị bệnh.

Chấm dứt rối loạn tiêu hóa
Chấm dứt rối loạn tiêu hóa

Hạ sốt

  • Bài 1: Dùng 300g củ riềng khô, 100g vỏ quế khô, 100g thảo quả khô. Tất cả tán bột, trộn với lượng mật ong nguyên chất vừa đủ để làm hoàn. Kích thước mỗi viên hoàn to cỡ hạt ngô. Uống trước khi lên cơn sốt với liều lượng là 15 viên/ngày.
  • Bài 2: Dùng 40g củ riềng (tẩm với dầu vừng đem sao khô) kết hợp với 35g gừng khô (nướng ). Cả hai tán nhỏ, trộn cùng mật lợn vo viên hoàn cỡ bằng hạt ngô. Mỗi ngày uống 15 – 20 viên.

Chữa ăn lâu tiêu, đầy bụng, ho, viêm họng

Thái riềng tươi thành những lát mỏng, cho vào hũ thủy tinh muối chua. Khi bị đầy bụng, khó tiêu lấy một lát riềng ngậm chung với vài hạt muối ăn, nhai nuốt được cả bã lẫn nước sẽ tốt hơn. Thực hiện theo cách tương tự ngày 2 – 3 lần.

Điều trị bệnh hắc lào

  • Bài 1: Giã nát riềng tươi đắp trực tiếp vào chỗ bị hắc lào 30 phút. Thực hiện mỗi ngày 1 lần.
  • Bài 2: Dùng 100g củ riềng già giã nhỏ, bỏ vào hũ thủy tinh ngâm chung với 200ml rượu trắng ( có thể thay thế bằng cồn 70 độ ). Để khoảng 1 tuần là dùng được. Mỗi ngày 2 – 3 lần lấy bông gòn thấm một ít dịch bôi vào khu vực bị hắc lào.

Chữa lang ben

Kết hợp củ riềng với chút chít ( dùng cả lá và củ ) mỗi loại 100g, 1 quả chanh tươi. Đem hai vị thuốc giã nát rồi đun nóng cùng với nước cốt chanh. Để nguội, cho vào hũ có nắp đậy kín dùng dần. Mỗi ngày 2 lần lấy bông gòn thấm dịch thuốc thoa lên khu vực cần điều trị. Dùng trong khoảng 1 tuần sẽ thấy kết quả.

Điều trị ngộ độc thức ăn có biểu hiện đau bụng, buồn nôn, nôn ói, tiêu chảy, hạ huyết áp, mạch đập nhanh

Dùng củ riềng và hoài sơn mỗi vị 16g; Hoàng liên, chích thảo, sinh khương (nướng ), thảo quả mỗi vị 10g; Biển đậu, bạch truật, liên nhục mỗi vị 12g; Quế 6g; Bán hạ chế 8g. Sắc thuốc với 3 bát nước lấy 1,5 bát chia làm 3 lần uống. Thời gian giữa các lần uống thuốc cách nhau 2 tiếng.

Xoa bóp chữa đau nhức cơ thể, xương khớp, đau thần kinh tọa

Dùng củ riềng ( phơi khô ), thạch xương bồ, nhân hạt gấc (sao vàng ) mỗi vị 20g; Thiên niên kiện, trần bì mỗi vị 16; Quế 24g. Cho tất cả vào hũ thủy tinh ngâm chung với rượu trong 10 ngày. Khi bị đau nhức, chấn thương, bầm tím da lấy một ít rượu thuốc thoa vào chỗ đau kết hợp xoa bóp nhẹ nhàng để rượu thấm sâu vào bên trong phát huy tối ưu tác dụng giảm đau, chữa lành tổn thương.

Giảm đau nhức xương khớp
Giảm đau nhức xương khớp

Một số lưu ý khi dùng củ riềng

  • Dùng củ riềng chữa đau dạ dày là bài thuốc dân gian, không có tác dụng nhanh như thuốc tân dược. Vì thế, người bệnh cần kiên trì mới thấy được kết quả
  • Thích hợp đối với những người mắc bệnh đau dạ dày nhẹ. Nếu tình trạng bệnh nặng vẫn có thể sử dụng nhưng nên hỏi ý kiến bác sĩ. Đồng thời kết hợp với các viên uống hỗ trợ điều trị bệnh đau dạ dày có nguồn gốc từ thảo dược để đạt hiệu quả tốt nhất
  • Phụ nữ có thai, phụ nữ đang cho con bú, bệnh nhân mắc chứng trào ngược dạ dày, người bị dị ứng với một trong các thành phần của riềng tránh dùng
  • Cần kết hợp với chế độ ăn uống khoa học, tránh ăn quá no hoặc quá đói; hạn chế các đồ cay nóng, các thực phẩm có tính kích thích như rượu, bia, thuốc lá,…
  • Rèn luyện thói quen tập thể dục mỗi ngày để nâng cao sức khoẻ và tăng sức đề kháng
  • Khi có dị ứng với bất cứ thành phần nào của củ riềng, nên ngưng sử dụng ngay.
  • Dùng đúng liều lượng và thời gian được khuyến cáo
  • Phụ nữ có thai, phụ nữ đang cho con bú, bệnh nhân mắc chứng trào ngược dạ dày, người bị dị ứng với một trong các thành phần của riềng tránh dùng.
  • Khi có vấn đề về sức khỏe, cần thăm khám và hỏi ý kiến thầy thuốc, bác sĩ trước khi điều trị với củ riềng.
Sử dụng riềng đúng cách nâng cao hiệu quả điều trị
Sử dụng riềng đúng cách nâng cao hiệu quả điều trị

Bên cạnh đó, người dùng cần cần kiên trì khi áp dụng bài thuốc chữa bệnh từ riềng. Đặc biệt, sử dụng đúng cách, đúng liều lượng, kết hợp những thảo dược cần thiết trong những toa thuốc cụ thể để chữa bệnh đạt hiệu quả tốt nhất. Với mỗi loại bệnh khác nhau sẽ có chế độ ăn uống riêng. Nhìn chung người bệnh cần xây dựng cho bản thân chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt khoa học để nâng cao sức khỏe và hỗ trợ quá trình điều trị bệnh được tốt nhất.

Ngoài việc áp dụng riềng vào các bài thuốc chữa dạ dày thì hiện nay nhiều chuyên gia khuyến cáo, người bệnh nên sử dụng thêm một số sản phẩm từ thiên nhiên. Trong đó, điều trị dạ dày với một số thảo dược như: chè dây, lá khôi, khổ sâm, cam thảo, tinh chất curcumin từ nghệ,… cũng khá được ưa chuộng.

Viên uống Dạ dày – tá tràng Metaherb có thành phần thảo dược tự nhiên, chiết xuất bằng công nghệ cao, chọn lọc hoạt chất dược tính từ thảo dược. Đồng thời công nghệ nano là giảm kích thước phân tử dược chất, tăng cường hấp thu vào cơ thể lên đến 95% giúp cải thiện triệu chứng bệnh dạ dày.

Sản phẩm dạ dày - tá tràng Metaherb
Sản phẩm dạ dày – tá tràng Metaherb

Bài viết đã tổng hợp những thông tin khái quát về riềng. Trước khi dùng dược liệu này để chữa trị, bạn nên tham vấn y khoa để kiểm soát các rủi ro và tác dụng không mong muốn. Nếu còn bất cứ băn khoăn gì về cách sử dụng vị thuốc hãy liên hệ ngay với chuyên gia để được tư vấn chi tiết.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?