Tác dụng của nga truật (nghệ đen) và 15 bài thuốc chữa dạ dày, bổ sung máu, bế kinh, tiểu đường…hiệu quả

Nga truật (nghệ đen) là thân rễ của cây Ngải tím hay còn gọi là Nghệ đen. Dược liệu này có tác dụng hành huyết, phá huyết mạnh nên được dùng trong các trường hợp ứ huyết và khí trệ lâu ngày. Tuy nhiên nên tránh dùng nga truật cho phụ nữ mang thai, người bị rong kinh,…

Có thể bạn quan tâm

Đặc điểm dược liệu

Nga truật là thân rễ của cây Nghệ đen hay còn gọi là cây Ngải tím, thuộc họ Gừng. Hãy theo dõi thông tin trong bài viết để biết những tác dụng và cách dùng đúng thảo dược.

Mô tả

Nga truật là cây thân thảo, có chiều cao khoảng 80 – 150cm. Thân rễ, dạng hình nón, củ tỏa ra theo hình chân vịt, có khía dọc, vỏ bên ngoài có màu vàng nhạt sau khi già chuyển sang vòng màu đen, ruột đặc và có màu tím xanh. Ngoài củ chính, thân rễ còn có nhiều củ phụ xung quanh, màu trắng, hình quả lê hoặc trái xoan. Lá mọc ở gốc, hình bẹ dài, phiến lá có hình mũi mác, không có cuống hoặc có cuống ngắn, gân chính có các đốm đỏ dọc, lá dài khoảng 60cm.

Hoa mọc thành chùm, hình trụ, dài khoảng 20cm, đường kính 5cm. Hoa có màu lục nhạt, ở chóp có điểm hồng và viền đỏ ở mép. Quả có hình trứng, 3 cạnh, hạt bên trong có màu trắng, thuôn dài và nhẵn.

Nga truật (nghệ đen) có nhiều công dụng điều trị bệnh
Nga truật (nghệ đen) có nhiều công dụng điều trị bệnh

Phân bố, chế biến, bảo quản

Cây mọc hoang và được trồng nhiều ở nước ta. Tuy nhiên cần phân biệt cây ngải tía với Nghệ trắng (Curcuma Aromatica salisb).

Thu hái: Thân rễ (nga truật) và củ rễ (nga linh/ uất kim). Thu hái thân rễ vào tháng 12 đến tháng 3 năm sau. Sau khi về, cắt bỏ rễ con và đem rửa sạch.

Bào chế dược liệu:

  • Mài nga truật với giấm bằng đáy nhám của chậu sành cho hết, sau đó hơ lên than lửa cho khô rồi cạo lấy bột dùng dần.
  • Đồ chín dược liệu, sau đó xắt mỏng rồi phơi. Hoặc xắt mỏng và đem ngâm giấm (cứ 160ml giấm ngâm với 600g với nga truật và thêm 160ml nước), sau đó đem đun cho cạn và bào mỏng, phơi khô.
  • Lùi thân rễ vào tro nóng đến khi chín mềm, giã cho nát và tẩm giấm, sao.
  • Rửa sạch và thái lát phơi khô, khi dùng có thể tẩm giấm hoặc đồng tiện một đêm rồi sao qua.
  • Tẩm sao, tán bột và làm hoàn.
  • Rửa sạch, đồ cho chín rồi thái lát và tẩm sao.

Bảo quản ở nơi kín và khô ráo. Thỉnh thoảng nên đem phơi sấy để tránh ẩm mốc.

Thành phần hóa học

Nga truật chứa một số thành phần hóa học như Isocurcurmenole, Curcurmenole, Curzerenone, Germacrone, Pinene, Borneol, Isoborneol, Curdione, Turmerone, Difurocumenone, 3.5% chất nhầy và nhựa, 1 – 1.5% tinh dầu,…

Tác dụng dược lý của vị thảo dược nga truật

Công dụng của nga truật theo Đông Y:

  • Công dụng: Phá khí bĩ, năng trục thủy, hành khí, chỉ thống và trị các loại khí tích tụ.
  • Chủ trị: Trị các bệnh về tim, tỳ, sưng đau vùng bụng trên, ứ kinh, ứ huyết, trưng hà,…
Tác dụng điều trị bệnh của nghệ đen
Tác dụng điều trị bệnh của nghệ đen

Theo nghiên cứu dược lý hiện đại:

  • Dầu từ dược liệu có tác dụng ức chế tế bào ung thư gan.
  • Nước sắc từ nga truật có tác dụng kháng khuẩn, chống có thai sớm, kiện Vị và tăng sự hấp thu máu ở thỏ thực nghiệm.

Bài thuốc dùng nga truật chữa đau dạ dày

Có nhiều mẹo để chữa bệnh đau dạ dày với nghệ đen, bạn có thể tham khảo 5 bài thuốc dưới đây:

Chữa đau dạ dày bằng nga truật và nghệ vàng

Chuẩn bị: 1 muỗng nghệ đen và 1 muỗng nghệ vàng

Thực hiện:

  • Chuẩn bị 1 muỗng bột nghệ đen và 1 muỗng bột nghệ vàng
  • Trộn hỗn hợp 2 muỗng bột nghệ với 300ml nước ấm
  • Liều lượng 2 đến 3 lần/ tuần
  • Nên dùng trước khi ăn sáng
Chấm dứt cơn đau dạ dày nhờ nga truật
Chấm dứt cơn đau dạ dày nhờ nga truật

Mật ong và nga truật làm lành viêm loét dạ dày

Chuẩn bị: Nghệ đen và mật ong

Cách thực hiện

  • Chuẩn bị 1 muỗng bột nghệ đen và 2 muỗng mật ong nguyên chất
  • Trộn đều hỗn hợp và ăn trực tiếp
  • Liều lượng 1 lần/ ngày, nên dùng khi đói

Nga truật kết hợp mộc hương giảm acid trào ngược

Chuẩn bị: 100g mộc hương, 1 củ nga truật, 100ml dấm gạo, 700ml nước lọc

Thực hiện:

  • Nghệ đen gọt vỏ, rửa sạch và thái lát mỏng
  • Cho nghệ đen, mộc hương, 100ml giấm gạo, 700ml nước vào ấm
  • Đun tất cả nguyên liệu trong 30 phút
  • Lọc lấy một nửa lượng nước, lượng còn lại đun tiếp tục trong 15 phút
  • Lọc nước thuốc, bỏ bả và trộn với một nửa lượng nước lần 1
  • Liều lượng 3 lần/ ngày, nên dùng khi đói
  • Khuyến khích kiên trì sử dụng liên tục từ 5 đến 10 ngày

Trần bì, nga truật và gừng tươi

Chuẩn bị: 20g nghệ đen, 15g gừng tươi, 10g trần bì

Thực hiện

  • Gọt vỏ trần bì, rửa sạch và thái lát mỏng
  • Cho 3 nguyên liệu vào ấm đun sôi với 1 lít nước
  • Đun đến khi nào nước cạn còn 500ml thì tắt bếp
  • Lọc lấy nước thuốc, không dùng bả
  • Liều lượng 2 lần/ ngày, nên dùng trước các bữa chính.

Bài thuốc ô tặc cốt và nga truật

Chuẩn bị: Nghệ đen: 1kg, Ô tắc cốt: 300g, Trúc diệp: 200g, Sài hồ: 200g, Mật ong nguyên chất

Cách thực hiện:

  • Đem sài hồ sao vàng, trộn với các nguyên liệu
  • Nghiền tất cả thành bột và hòa một lượng mật ong, sau đó vo viên
  • Liều lượng 2 lần/ ngày với 20g/ lần, nên dùng trước mỗi bữa ăn 30 phút.

Đánh giá về hiệu quả điều trị bệnh, chuyên gia Minh Thùy chia sẻ: “Nga truật cũng chứa hoạt chất curcumin tương tự như nghệ vàng. Với hoạt chất này, vị thuốc giúp hỗ trợ trung hòa lượng axit và phục hồi vết loét ở niêm mạc ruột non. Bên cạnh đó, nhờ đặc tính kháng viêm và chống khuẩn, nghệ đen giúp ức chế hoạt động của vi khuẩn HP, phòng chống ung thư dạ dày hiệu quả”.

Bài thuốc chữa bệnh lý khác từ vị thuốc nga truật

Chữa chứng đau do lãnh khí xung tâm

  • Chuẩn bị: Mộc hương (lùi) 30g và bồng nga truật (tẩm rượu) 60g.
  • Thực hiện: Đem các vị tán bột, mỗi lần dùng 1.5g uống với giấm.

Điều hòa khí huyết và lưng đau ở phụ nữ

  • Chuẩn bị: Can tất và nga truật các vị bằng lượng nhau.
  • Thực hiện: Đem các vị tán thành bột mịn, mỗi lần dùng 6g uống với rượu.
Phụ nữ hết đau lưng nhờ thảo dược nga truật
Phụ nữ hết đau lưng nhờ thảo dược nga truật

Trị huyết tích và bế kinh

  • Chuẩn bị: Nghệ trắng, nghệ vàng và nga truật mỗi thứ bằng lượng nhau.
  • Thực hiện: Đem các vị sắc uống.

Chữa đau bụng trệ nặng xuống do bế kinh

  • Chuẩn bị: Xuyên khung 1.15g, bạch thược, bạch chỉ và thục địa mỗi thứ 9g, nga truật 6g.
  • Thực hiện: Đem các vị tán thành bột mịn, mỗi lần dùng 9g uống với nước muối. Ngày dùng 3 lần cho đến khi khỏi.

Bài thuốc trị bụng đau và tắt kinh

  • Chuẩn bị: Bạch chỉ và bạch thược mỗi thứ 10g, xuyên khung 5g, thục địa 10g và nga truật 8g.
  • Thực hiện: Đem các vị tán thành bột mịn, mỗi lần dùng 10g uống cùng với nước muối nhạt. Ngày dùng 3 lần.

Ổn định tiểu trường

  • Chuẩn bị: Hành 3g và nga truật tán bột.
  • Thực hiện: Khi đói dùng bột nga truật uống với hành và rượu
Ổn định đường huyết hiệu quả
Ổn định đường huyết hiệu quả

Bài thuốc dành cho trẻ nhỏ đau bụng co quắp

  • Chuẩn bị: A ngụy 3g và nga truật 15g.
  • Thực hiện: Đem các dược liệu giã nát, sau đó đắp xung quanh bụng và sấy khô. Kết hợp bài thuốc đắp ngoài với bài thuốc uống từ nước sắc tử tô.

Rượu nga truật giúp giảm cơn hen suyễn cấp

  • Chuẩn bị: Rượu 100ml và nga truật 15g.
  • Thực hiện: Đun sôi rồi lấy nước uống.

Khắc phục táo bón và đại tiện ra máu do đại tràng co thắt

  • Chuẩn bị: Mè đen 200g, đại hoàng 40g, cồ nốc mảnh 500g và bột nga truật 1kg.
  • Thực hiện: Đem các vị tán bột, trộn đều với mật ong, mỗi ngày dùng 20g.

Bổ sung máu

  • Chuẩn bị: Cam thảo, hồi hương, nga truật, bạch chỉ, thục địa, xuyên khung, đương quy và bạch thược mỗi thứ 40g.
  • Thực hiện: Đem các vị tán thành bột mịn, mỗi lần dùng 8 – 12g uống với nước.

Kiêng kỵ khi dùng bài thuốc từ dược liệu nga truật

Nga truật là dược liệu có đặc tính hoạt huyết và phá huyết mạnh. Vì vậy khi dùng dược liệu này để chữa bệnh, bạn nên lưu ý những điều sau đây:

  • Không dùng cho người hư yếu mà có tích và phụ nữ mang thai, nếu dùng bắt buộc phải kết hợp Bạch truật và Nhân sâm.
  • Tác dụng hoạt huyết và phá huyết của nga truật mạnh hơn tam lăng nên chủ yếu được dùng trong trường hợp huyết ứ và khí trệ lâu ngày. Bên cạnh đó, có thể dùng chung với Tam lăng để tăng tác dụng.
  • Nga truật có tác dụng hành huyết nên có thể làm chậm quá trình đông máu. Vì vậy bạn nên thông báo với bác sĩ nếu đang sử dụng các loại thuốc chống đông máu hoặc chuẩn bị can thiệp các thủ thuật ngoại khoa.
  • Người bị rong kinh không nên dùng dược liệu nga truật.
  • Dùng quá liều có thể gây thiếu sắt, rối loạn chuyển hóa, buồn nôn và tiêu chảy.
  • Nếu dùng dược liệu để giảm đau, nên chế với giấm nhằm gia tăng tác dụng điều trị.

Hiệu quả sử dụng nga truật chữa viêm đau dạ dày còn phụ thuộc vào cơ địa, và mức độ bệnh lý của từng người. Chuyên gia khuyến cáo, người bệnh nên sử dụng kết hợp thêm những vị thảo dược tự nhiên như:

  • Lá khôi: Tiêu diệt vi khuẩn hP, chống ung thư dạ dày
  • Khổ sâm: Làm lành vết viêm loét
  • Cam thảo: Giảm đau, kháng viêm, trung hòa aicd dạ dày

Lưu ý, mỗi vị thuốc có thành phần hóa học và dược tính riêng, người bệnh không nên tự ý kết hợp tại nhà, tránh phản tác dụng. Tốt hơn hết, người bệnh nên sử dụng những viên uống thiên nhiên bảo vệ sức khỏe dạ dày. Hiện nay, Dạ dày – tá Metaherb là một trong những sản phẩm có chất lượng cao, được nhiều người bệnh tin chọn. Viên uống thảo dược này được bào chế bằng công nghệ nano, tăng khả năng hấp thu dược chất trong máu gấp hàng chục lần bình thường, giải quyết nhanh triệu chứng bệnh dạ dày.

Dạ dày - Tá tràng Metaherb được chiết xuất từ thành phần thảo dược thiên nhiên
Dạ dày – Tá tràng Metaherb được chiết xuất từ thành phần thảo dược thiên nhiên

Dược liệu nga truật thường được sử dụng để trị chứng ăn uống không tiêu gây đầy trướng bụng, nôn ói, huyết ứ gây bế kinh, tắc kinh và đau bụng dữ dội. Tuy nhiên cần tránh sử dụng dược liệu với các loại thuốc chống đông vì có thể gây chảy máu kéo dài. Để kiểm soát các rủi ro và tác dụng phụ, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi chữa bệnh bằng vị thuốc nga truật.

Nếu còn bất cứ thắc mắc gì về cách sử dụng vị thuốc nga truật, hãy liên hệ ngay với chuyên gia Minh Thùy để được tư vấn chi tiết.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?