Cây muồng trâu và 10 bài thuốc điều trị táo bón, mẩn ngứa, da liễu, xương khớp…đơn giản, dễ làm tại nhà

Cây muồng trâu là loài thực vật mọc hoang nhiều ở các tỉnh của nước ta. Các bộ phận của cây đều có tác dụng dược lý và được sử dụng để chữa trị các bệnh lý thường gặp như táo bón, chàm, vảy nến, dị ứng, nấm da, thấp khớp,…Trong bài viết, chuyên mục sẽ cung cấp thông tin chi tiết về cây thuốc này. 

Có thể bạn quan tâm

Đặc điểm cây muồng trâu

Trong Đông y, cây muồng trâu đã được sử dụng nhiều trong các bài thuốc giúp lợi tiểu, nhuận tràng, kháng khuẩn, chống viêm,… Đây là loại thảo dược mọc dại ở nhiều nơi, dễ phát triển, dễ thu hái nhưng đem lại những lợi ích vô cùng tuyệt vời đối với sức khỏe con người. Cùng chúng tôi tìm hiểu kỹ hơn về loài cây này qua bài viết ngay dưới đây nhé.

Mô tả

Muồng trâu là thực vật thân nhỡ, chiều cao trong khoảng 1.5 – 3m. Thân cây dạng gỗ mềm, đường kính từ 10 – 18cm. Lá kép lông chim, có khoảng 8 – 14 đôi lá chét và dài từ 30 – 40cm. Lá chét có hình trứng, đầu và gốc lá đều tròn. Cặp lá chét đầu tiên (tính từ phía cuống) có kích thước nhỏ nhất và cách cặp lá chét thứ 2 xa hơn so với khoảng cách giữa các cặp lá chét tiếp theo.

Lá chét càng xa thì kích thước càng lớn, có thể rộng 5 – 6cm và dài 12 – 14cm. Hoa mọc thành cụm có nhiều bông, dài khoảng 30 – 40cm và có màu vàng sẫm hoặc vàng nâu nhạt. Quả hình hạt đậu, rộng 15 – 17mm và dài 8 – 16cm, bên trong có khoảng 60 hạt nhỏ.

Hình ảnh cây muồng trâu
Hình ảnh cây muồng trâu

Phân bố, thu hái, chế biến và bảo quản

Muồng trâu là loại thực vật có nguồn gốc từ Nam Mỹ và hiện nay được du nhập sang nhiều nước có khí hậu nhiệt đới. Ở nước ta, cây được trồng để làm cảnh và mọc hoang nhiều nơi, tập trung nhiều nhất ở Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Nghệ An,…Quả, lá, cành và thân của cây được dùng làm thuốc.

Quả được thu hái vào tháng 10 – 12 hằng năm, dùng tươi hoặc có thể phơi khô để dùng dần. Thân, cành và lá thường được thu hái khi cây chưa ra hoa, rơi vào khoảng thời điểm hè – thu. Tương tự như hạt, cành, thân và lá có thể được dùng tươi hoặc phơi nắng cho khô.

Thành phần hóa học

Rễ, quả và lá của cây chứa các dẫn xuất anthraquinon với 1.5 – 2% ở quả và 0.15 – 0.2 ở lá. Ngoài ra, lá cây còn chứa kaempferol, aloe emodin, chrysophanol,… Rễ cây chứa một dẫn xuất steroid là sitosterol. Trong hạt muồng có chứa 15% protein, acid không no, Mangan, Canxi, Magie, Natri,…

Tác dụng dược lý của cây muồng trâu

Các bộ phận của cây đều có mùi hắc, vị hơi đắng và tính mát. Riêng lá có vị cay, tính ấm. Vị thuốc có nhiều tác dụng tốt cho cơ thể.

Theo Đông y:

  • Công dụng: Sát trùng, lợi tiểu, nhuận tràng, giải nhiệt và chỉ dương (giảm ngứa). Khi sao vàng, dược liệu có tác dụng tiêu viêm, tiêu độc, nhuận gan và tiêu thực.
  • Chủ trị: Thấp chẩn (chàm), viêm da thần kinh, hắc lào, da vàng, viêm gan, táo bón, đờm nhiều, phù thũng, dị ứng và nấm da.
Cây muồng trâu có nhiều công dụng điều trị bệnh
Cây muồng trâu có nhiều công dụng điều trị bệnh

Theo nghiên cứu dược lý hiện đại:

  • Cao từ lá muồng trâu có triển vọng được nghiên cứu làm thuốc điều trị viêm gan cấp và mãn tính do có khả năng điều hòa chỉ số bilirubin, ALT và bảo vệ tế bào gan.
  • Lá muồng trâu có khả năng kháng khuẩn và kháng nấm. Hiện nay dược liệu này có thể có triển vọng làm thuốc hỗ trợ điều trị cho người nhiễm HIV.
  • Thực nghiệm trên chuột cống trắng bị xơ gan do CC14 nhận thấy, cao lá có thể làm giảm 12.64% hàm lượng collagen trong gan và ức chế quá trình xơ gan.
  • Ngoài ra, lá muồng trâu còn có tác dụng tăng 39.64% lượng mật ở chuột nhắt trắng thực nghiệm.
  • Thực nghiệm trên chuột trắng bị u hạt do amian nhận thấy cao lá muồng trâu có tác dụng chống hiện tượng viêm mãn tính tốt (giảm khoảng 26.6% trọng lượng khối u).
  • Hợp chất anthraquinones trong cây muồng trâu có tác dụng chữa các bệnh da liễu như hắc lào, lang ben, dị ứng, vẩy nến, mẩn ngứa,…
  • Tác dụng nhuận tràng của muồng trâu được xác định là do hoạt động của hợp chất Sennoasides. Khi thành phần này di chuyển đến đại tràng, vi khuẩn đường ruột sẽ thủy phân thành Anthornes. Anthornes tác động đến nhu động ruột nhằm hạn chế táo bón và khó tiêu.

Dược liệu thường được dùng ở dạng thuốc sắc, ngày dùng từ 4 – 5g. Ngoài ra, cây muồng trâu có thể được dùng ngoài da để điều trị bệnh vảy nến, hắc lào, lác, dị ứng, nấm,…

Bài thuốc chữa bệnh từ dược liệu muồng trâu

Lá cây muồng trâu thường được dùng để trị lác, hắc lào, dị ứng và nấm ngoài da…Người bệnh có thể áp dụng một số bài thuốc dưới đây:

Cải thiện tình trạng táo bón

Bài thuốc 1: 

  • Chuẩn bị: 20g lá muồng trâu.
  • Thực hiện: Đun với 1 lít nước và uống 1 ly trước khi ngủ.

Bài thuốc 2: 

  • Chuẩn bị: Ngọn cam thảo dây non 40g và rễ muồng trâu 20g.
  • Thực hiện: Rửa sạch các nguyên liệu, sau đó đâm nhuyễn, hòa thêm nước sôi vào để nguội. Dùng nước chia thành 2 lần dùng và uống hết trong ngày.
Cải thiện tình trạng táo bón
Cải thiện tình trạng táo bón

Trị dị ứng và nấm ngoài da

  • Bài thuốc 1: Chuẩn bị 1 lá muồng trâu, sau đó xây lá với nước ấm và nấu sệt lại. Dùng hỗn hợp thoa lên nơi bị kích ứng 3 – 4 lần/ ngày cho đến khi khỏi.
  • Bài thuốc 2: Dùng 5 – 20g quả khô không hạt và cuống lá, đem ngâm với 1 lít nước sôi và dùng 1 tách uống vào buổi tối để giảm dị ứng.
  • Bài thuốc 3: Dùng lá muồng trâu sắc đặc rồi đắp trực tiếp lên vùng da tổn thương hoặc pha nước tắm mỗi ngày.

Chữa viêm họng

  • Chuẩn bị: Một lượng lá tươi vừa đủ.
  • Thực hiện: Nghiền, ép lấy nước và pha loãng. Dùng nước này để súc miệng hằng ngày nhằm giảm đau và ngứa rát cổ họng.

Giảm đau thần kinh tọa

  • Chuẩn bị: Rễ nhàu, thần thông, kiến cò mỗi thứ 12g, đỗ trọng 8g, cây lức 20g và muồng trâu 24g.
  • Thực hiện: Sắc uống, ngày dùng 1 thang.

Hạn chế biến chứng do bệnh thấp khớp

  • Chuẩn bị: Rễ cỏ xước, dứa dại, tang ký sinh và quế chi mỗi thứ 20g, vòi voi 30g và muồng trâu 40g.
  • Thực hiện: Sắc uống ngày 1 thang trong 7 – 10 ngày.
Giảm đau nhức xương khớp
Giảm đau nhức xương khớp

Trị lác, hắc lào

  • Bài thuốc 1: Dùng lá muồng trâu giã nát, sau đó thêm ít muối hoặc nước cốt chanh và thoa lên da.
  • Bài thuốc 2: Nghiền nát lá muồng trâu, sau đó đổ vào nước đun sôi có pha với natri fluorid trong 24 giờ đồng hồ. Sau thời gian này, đem nước lọc qua vải, thêm ít cồn 900 ngâm trong 24 giờ rồi ép lấy dịch cồn. Dịch cồn này sẽ dần đông thành cao mềm và được sử dụng trực tiếp lên da.

Khắc phục đại tiện khó khăn do nhiệt

  • Chuẩn bị: Đại hoàng 4 – 6g, chút chít và muồng trâu mỗi thứ 20g.
  • Thực hiện: Sắc uống trong ngày.

Chữa lang ben

  • Chuẩn bị: 1 nắm lá muồng trâu và 1 ít muối.
  • Thực hiện: Đun sôi lá cùng với muối, sau đó dùng nước tắm 1 lần/ ngày. Hoặc có thể giã nát lá và đắp lên vùng da bị bệnh 2 – 3 lần/ ngày cho đến khi khỏi.

Chấm dứt tùnh trạng mẩn ngứa ngoài da

  • Chuẩn bị: Quả khô không hạt và cuống lá 5 – 20g.
  • Thực hiện: Ngâm trong 1 lít nước sôi, dùng 1 ly nhỏ uống vào buổi tối
Cây muồng trâu có tác dụng điều trị dạ liễu
Cây muồng trâu có tác dụng điều trị dạ liễu

Lưu ý khi dùng dược liệu muồng trâu

Khi dùng cây muồng trâu để chữa bệnh, bạn nên lưu ý những thông tin sau:

  • Thận trọng khi dùng dược liệu cho phụ nữ mang thai.
  • Dược liệu muồng trâu có tác dụng nhuận tràng do đó có thể gây tiêu chảy khi dùng cho người có tỳ hư hàn (đau bụng đi ngoài, lạnh bụng).
  • Không nên dùng dược liệu trong một thời gian dài.
  • Hợp chất trong cây muồng trâu có thể tương tác với một số viên uống và thuốc điều trị. Vì vậy bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ nếu có ý định phối hợp.
Sử dụng cây muồng trâu đúng cách nâng cao hiệu quả
Sử dụng cây muồng trâu đúng cách nâng cao hiệu quả

Ít người bệnh biết rằng tiêu chảy, táo bón, rối loạn tiêu hóa là một trong những triệu chứng của bệnh lý viêm loét dạ dày tá tràng. Nhiều chuyên gia y tế nhận định, nếu không điều trị bệnh dạ dày dứt điểm có thể gây nên nhiều biến chứng nguy hiểm đến tính mạng con người. Bên cạnh sử dụng dược liệu muồng trâu để giảm các triệu chứng rối loạn tiêu hóa đặc biệt là táo bón, người bệnh có thể sử dụng thêm sản phẩm bảo vệ dạ dày từ thiên nhiên, ứng dụng công nghệ cao trong bào chế.

Một trong những sản phẩm có chất lượng tốt, được người bệnh tin tưởng không thể bỏ qua Dạ dày – tá tràng Metaherb. Với các thành phần như lá khôi, chè dây, khổ sâm, cam thảo, tinh chất curcumin trong nghệ vàng,…Sản phẩm giúp đánh bay triệu chứng bệnh dạ dày, ợ chua, ợ hơi, buồn nôn, đau rát thượng vị. Người bệnh nên tham khảo.

Các bài thuốc từ cây muồng trâu có độ an toàn cao và thích hợp với nhiều đối tượng. Tuy nhiên bạn cần hạn chế tình trạng tự ý áp dụng bài thuốc. Người bệnh nên tham vấn y khoa chuyên gia Metaherb trước khi thực hiện các bài thuốc để giảm thiểu các rủi ro và tác dụng phụ phát sinh.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?