Mộc nhĩ và 19 bài thuốc giúp điều trị hiệu quả tiểu đường, xơ vữa động mạch, kiết lỵ, suy nhược cơ thể,…được đánh giá cao

Mộc nhĩ không chỉ là nguyên liệu quen thuộc được dùng để chế biến những món ăn ngon mà còn là dược liệu giúp điều trị bệnh hiệu quả trong đông y với tác dụng bổ huyết, thông kinh, điều trị kiết lỵ, bồi bổ sức khoẻ,…Cùng Metaherb tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Có thể bạn quan tâm

Tên gọi khác: Nấm mèo, Nấm tai mèo, Hắc mộc nhĩ, Mộc nhu, Mộc nga, Mộc tung, Vân nhĩ

Tên khoa học: Uricularia auricula (L.) Underw

Họ: Mộc nhĩ – Auriculariaceae

Đặc điểm dược liệu

1. Mô tả

Mộc nhĩ là thực vật sống ký sinh trên các thân cành hay cây gỗ mục. Dược liệu có màu nâu, bề mặt trên nhẵn nhụi, mặt dưới có phủ một lớp lông tơ trắng. Mô nấm chứa chất keo và mặt sinh sản nhẵn hoặc nhăn, được phủ một lớp phấn trắng do các bào tử phóng ra khi nấm trưởng thành.

Mộc nhĩ
Mộc nhĩ

Mộc nhĩ có chức năng tự sinh sản. Cơ quan sinh sản của mộc nhĩ là đảm đa bào, có hình chùy, nằm sâu bên trong chất keo. Một nấm có chứa một bào tử có cuống nhỏ, phát triển ở bên dưới kéo dài qua lớp bao nhầy và đến bề mặt của thể quả. Trên mỗi cuống nhỏ có một bào tử đảm. Mộc nhĩ thường dày khoảng 1 – 3 mm.

2. Bộ phận sử dụng

Bộ phận thường được dùng để làm dược liệu đó là thịt mộc nhĩ.

3. Phân bố

Mộc nhĩ phân bố lan rộng ở các vùng ôn đới và cận nhiệt đới trên khắp thế giới. Loài dược liệu này được tìm thấy ở các nước châu Âu, Bắc Mỹ, châu Á, Australia, Nam Mỹ và cả châu Phi, trong các khu rừng.

Ở nước ta, mộc nhĩ được trồng để thu hoạch làm thuốc và sử dụng dược liệu.

Dược liệu này được cho là có chất lượng tốt nhất khi mọc ở cây Hòe, Dướng, Ruối, Sắn, So đũa, Đậu, Sung, Mít,… Ngoài việc thu hái tự nhiên, Nấm mèo còn được trồng ở thân cây mít, Sắn và So đũa để thu hoạch làm dược liệu.

4. Thu hái – Sơ chế

Mộc nhĩ thường được thu hái vào mùa hè và mùa thu. Sau khi thu hái thì rửa sạch, cắt bỏ phần bẩn dính vào giá thể rồi mang đi phơi khô.

5. Bảo quản dược liệu

Nấm mèo cần được phơi hoặc sấy khô, bảo quản trong túi ni lông hoặc hộp kín để dùng dần. Đặt nấm ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh độ ẩm cao để nấm không bị ẩm mốc.

6. Thành phần hóa học

Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong 100g Mộc nhĩ khô có chứa một số thành phần hóa học như:

  • Năng lượng 293,1 kcal
  • Calcium Ca 375 mg
  • Chất đạm protéine 10,6 g
  • Carotène 0,03% mg
  • Đường Glucides 65 g
  • Sắt Fe 185 mg
  • Phosphore P 201 mg
  • Chất tro 5,8 g
  • Chất béo Lipide 0,2 g

Vị thuốc Mộc nhĩ

1. Tính vị, quy kinh

  • Mộc nhĩ tính bình, có vị ngọt thanh.
  • Mộc nhĩ quy kinh Đại tràng và kinh Vị.

2. Tác dụng dược lý

Theo nghiên cứu của y học hiện đại, Mộc nhĩ có một số tác dụng như:

  • Hỗ trợ làm giảm mỡ trong máu
  • Hỗ trợ chống đông máu
  • Chống oxy hóa
  • Giúp phòng chống bệnh ung bướu
  • Tác dụng chống viêm
  • Tác dụng bảo vệ hệ thống tim mạch
  • Hạ đường máu
Tác dụng của mộc nhĩ
Theo nghiên cứu của y học hiện đại và cổ truyền, mộc nhĩ có nhiều tác dụng trong điều trị bệnh

Theo y học cổ truyền:

  • Tác dụng làm mát máu, dưỡng huyết, cầm máu, thông mạch
  • Thanh nhiệt, giải độc tiêu viêm

Với những tác dụng trên, mộc nhĩ thường được chỉ trị:

  • Trị trường phong, tiểu ra máu, băng huyết, lỵ ra máu, rò rỉ máu, điều trị lở loét.
  • Chữa thiếu máu, khái huyết, chữa xuất huyết, chảy máu cam, xuất huyết tử cung, huyết áp cao, táo bón.
  • Hỗ trợ cải thiện tình trạng suy nhược toàn thân.
  • Góp phần điều trị lỵ do nhiệt, đau răng, bệnh trĩ ra máu.

3. Cách dùng – Liều lượng

Mộc nhĩ có thể nghiến uống để uống hoặc sắc để uống, có thể dùng độc vị hoặc kết hợp với các vị thuốc khác. Ngoài ra, nấm còn có thể sử dụng như thức ăn kèm.

Liều lượng sử dụng khuyến cáo: 30 – 100 g mỗi ngày. Có thể tăng hoặc giảm đối với từng bài thuốc và tình trạng bệnh.

Bài thuốc sử dụng Mộc nhĩ

1. Hỗ trợ điều trị bệnh mạch vành, di chứng tai biến mạch máu não, mỡ máu 

Cách sử dụng mộc nhĩ chữa bệnh đơn giản nhất đó là chế biến thành các món ăn dùng hằng ngày. Cụ thể, để hỗ trợ điều trị bệnh mạch vành, tai biến mạch máu não, mỡ máu, áp dụng như sau:

Cách 1: Sử dụng mộc nhĩ, Nấm tuyết, mỗi loại 100 g, rửa sạch, ngâm nở, xé nhỏ. Chần mộc nhĩ, nấm qua nước sôi, sau đó nhúng nhanh qua nước lại, để ráo nước, đặt vào đĩa to. Lại dùng Dưa chuột 150 g, rửa sạch thái lát, trộn đều cùng các loại nấm. Rưới dầu ăn sôi, nêm thêm gia vị, dùng ăn mỗi ngày.

Cách 2: Sử dụng Mộc nhĩ 10 g, Đại táo 5 quả, thịt lợn nạc 50 g, 3 lát gừng hầm cùng 6 chén nước, đến khi còn 2 chén thì thêm muối, dùng ăn như canh. Mỗi ngày ăn một lần, liên tục trong nhiều ngày.

Tai biến mạch máu não
Mộc nhĩ giúp phòng ngừa bệnh mạch vành, tai biến mạch máu não

2. Chữa táo bón, xuất huyết

Táo bón lâu ngày có thể gây ra tình trạng đi ngoài ra máu. Để giảm tình trạng này, dùng 6 g mộc nhĩ, Hồng khô 30 g nấu thành chè ăn hằng ngày.

3. Chữa kinh nguyệt không đều, tiểu tiện ít, nước tiểu màu vàng

Đây là bài thuốc khá đơn giản, kiên trì áp dụng có thể cải thiện những tình trạng kể trên. Sử dụng mộc nhĩ 30 g, rửa sạch, xào với lửa nhỏ. Sau đó thêm khoảng 300 ml nước, nấu chín, nên thêm 15 g đường cát, dùng uống.

4. Điều trị tăng huyết áp

Huyết áp tăng cao thường xuyên có thể gây ra các vấn đề về tim mạch. Để giảm tình trạng này, sử dụng 10g mộc nhĩ khô, ngân nhĩ 10 g, ninh nhừ nềm thêm một lượng đường phèn vừa ăn, dùng ăn trước khi đi ngủ.

6. Điều trị hen suyễn, miệng khô, nhiều đờm, tay chân lạnh, mặt tái nhợt

Cải thiện các chứng bệnh kể trên nhờ bài thuốc uống từ mộc nhĩ theo cách sau: Sử dụng Mộc nhĩ 20 g, đường phèn 15 g, nấu cùng một lượng nước vừa đủ. Dùng uống trong ngày.

7. Chữa tiểu tiện ra máu

Không chỉ chữa đại tiện ra máu, chứng tiểu tiện có máu cũng sẽ được cải thiện bằng cách: Dùng 50 g mộc nhĩ, sao tồn tính, tán thành bột mịn, dùng uống.

8. Điều trị đau răng

Mộc nhĩ còn giúp giảm đau răng nhanh chóng. Sử dụng mộc nhĩ và Kinh giới, mỗi vị phân lượng bằng nhau, sắc lấy nước dùng nước ngậm và súc miệng.

Trị đau răng bằng mộc nhĩ
Mộc nhĩ giúp cải thiện tình trạng đau răng

9. Chữa huyết áp cao, xơ cứng tiểu động mạch, chảy máu ở võng mạc

Sử dụng Mộc nhĩ 30 g ngâm trong nước qua một đêm, sau đó mang đi hấp chín với đường trong 1 – 2 giờ, dùng ăn trước khi đi ngủ.

10. Tác dụng bổ thận, điều trị xuất huyết tử cung cơ năng do thận hư

Mộc nhĩ giúp tăng cường chức năng thận. Dùng mộc nhĩ 200 g, ngâm nước ấm, rửa sạch hầm với Hồng táo 250 g trong 2000 ml nước cho thật nhừ. Gia thêm đường phèn, chia thành 7 phần, mỗi ngày ăn một phần, chia thành sáng chiều.

12. Điều trị suy nhược cơ thể

Sử dụng mộc nhĩ không chỉ giúp trị bệnh hiệu quả mà còn giúp bồi bổ cơ thể nhờ có chứa nhiều thành phần dinh dưỡng. Mộc nhĩ, Chà là, mỗi vị 30 g, sắc thành nước, dùng uống mỗi ngày.

13. Tán ứ, chỉ huyết, dùng cho phụ nữ băng kinh, rong kinh

Cách điều trị băng kinh, rong kinh bằng mộc nhĩ áp dụng như sau:

Lấy 60 g mộc nhĩ đun sao đến khi bốc khói là được, kết hợp với Huyết dư thán 10 g, tán thành bột mịn, trộn đều. Mỗi ngày dùng uống 6 – 10 g, uống với nước ấm hoặc có thể pha thêm một ít giấm thanh.

14. Điều trị ho lâu ngày, thổ huyết

Sử dụng Mộc nhĩ 5 g ngâm nước ấm, rửa sạch, Đại táo 5 quả, bỏ hạt, gạo tẻ 100 g, đường phèn vừa đủ. Đun các nguyên liệu nhỏ lửa thành cháo, gia thêm đường phèn, chia thành 2 lần dùng ăn trong ngày.

Mộc nhĩ
Mộc nhĩ điều trị hiệu quả các bệnh liên quan đến hô hấp

15. Dưỡng ẩm, chỉ huyết, phòng chống các bệnh xuất huyết

Mộc nhĩ giúp phòng chống các bệnh xuất huyết, thực hiện như sau:

Dùng 15 – 30 g mộc nhĩ, ngâm nước ấm cho nở hết cỡ, rửa sạch, hầm nhừ, gia thêm đường trắng, dùng ăn trong ngày.

16. Phòng ngừa bệnh tiểu đường

Những người đang có nguy cơ mắc tiểu đường có thể phòng bệnh bằng cách dùng Nấm mèo và Biển đậu, mỗi vị phân lượng bằng nhau, tán thành bột mịn. Mỗi lần dùng uống 9 g.

17. Điều trị viêm phế quản mãn tính và chứng giảm bạch cầu trong máu ngoại vi

Sử dụng mộc nhĩ 20 g, ngâm với nước ấm đến khi nở, nấu cùng 20 g đường phèn. Lấy nước dùng uống ngay trong ngày để điều trị viêm phế quản.

18. Tư âm bổ gan, kiện não, tăng cường sức khỏe não bộ

Trà mộc nhĩ giúp bổ gan, và bổ não, thích hợp sử dụng cho người già, người suy giảm các chức năng này. Sử dụng Mộc nhĩ 60 g, một nửa sao cháy một nửa sao khô, kết hợp cùng Vừng đen 15 g sao thơm, tán nhỏ, trộn đều. Mỗi ngày dùng 6 g hãm với 120 ml nước sôi, dùng uống thay trà.

19. Phòng ngừa bệnh cao huyết áp

Sử dụng mộc nhĩ 5 g, Đậu phụ 200 g, nấu thành canh, dùng ăn thường xuyên. Hoặc có thể dùng 6 g Mộc nhĩ nấu với đường phèn lấy nước dùng uống trước khi đi ngủ.

Tác dụng của mộc nhĩ
Mộc nhĩ giúp phòng ngừa tình trạng cao huyết áp

Lưu ý khi sử dụng Mộc nhĩ

Mặc dù mộc nhĩ có rất nhiều công dụng chữa bệnh và lành tính, tuy nhiên dược liệu này không được chỉ định cho một số nhóm đối tượng như người đại tiện thực, người viêm dạ dày mạn tính, viêm đại tràng hoặc đại tiện phân lỏng.

Ngoài ra, không dùng kết hợp mộc nhỉ với củ cải trắng, ốc bươu hay sử dụng sau khi ngâm nước quá lâu, bởi những điều này có thể gây ngộ độc.

Sử dụng Mộc nhĩ thường xuyên có thể phòng chống nhiều bệnh lý và hỗ trợ tăng cường sức khỏe. Tuy nhiên, để tránh gây ảnh hưởng đến sức khỏe, trước khi sử dụng người dùng nên trao đổi với thầy thuốc hoặc người có chuyên môn.

Trên đây là một số thông tin cũng như bài thuốc chữa bệnh từ mộc nhĩ. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ sẽ phản hồi một cách tốt nhất.

Xem thêm: Quả vải và 9 bài thuốc điều trị bệnh hiệu nghiệm dễ áp dụng tại nhà

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?