Bài thuốc chữa kiết lỵ, viêm đại tràng từ mộc hoa trắng không phải ai cũng biết

Mộc hoa trắng là loài cây thân gỗ, phân bố trải khắp trên đất nước ta và là dược liệu quý được ứng dụng trong nhiều bài thuốc chữa bệnh. Cùng tìm hiểu thông tin tổng quan cũng như bài thuốc chữa bệnh loài cây dược liệu này trong bài viết dưới đây.

Có thể bạn quan tâm

  • Tên gọi khác: Mức hoa trắng, Thừng mực lá to, Mức lá to, Mộc vài.
  • Tên khoa học: Holarrhena antidysenteria wall.
  • Họ: Trúc đào (Apocynaceae)

Mô tả dược liệu

1. Đặc điểm thực vật

Mộc hoa trắng là một cây thuốc nam quý, cây to hay nhỏ còn phụ thuộc vào nơi sinh sống, có thể cao tới khoảng 12m. Cành non nhẵn hoặc có mang lông tơ màu nâu đỏ, trên bề mặt có chứa nhiều bì khổng trắng rõ. Phần sẹo lá còn sót lại sẽ nổi hẳn lên.

Lá mọc đối và gần như không có cuống cũng không có lá kèm, hình bầu dục, cả phần đầu và đáy đều có thể tròn hoặc nhọn. Chiều dài lá khoảng 12 – 15cm, còn rộng khoảng từ 4 – 8cm, mặt lá bóng có màu xanh lục nhạt.

Mộc hoa trắng
Cây mộc hoa trắng

Hoa có màu trắng, mọc thành xim hình ngù ở đầu cành hoặc kẽ lá. Mùa hoa ở vào khoảng tháng 3 – 7. Quả màu nâu có vân dọc hơi hình cung dài khoảng 15 – 30cm và rộng chỉ từ 5 – 7mm. Mùa quả khoảng từ tháng 6 – 12.

Trong quả chứa nhiều hạt dài 10 – 20mm, rộng khoảng 2,5mm và dày khoảng 1 – 1,5mm màu nâu nhạt. Đáy hạt tròn với phần đầu hơi hẹp lõm một mặt và trên mặt còn có một đường màu trắng hơi nhạt. Chùm lông của hạt dài 2 – 4,5cm có màu hơi hung.

2. Bộ phận dùng

Hạt và vỏ thân là 2 bộ phận chính của cây được sử dụng để làm vị thuốc.

3. Phân bố

Dược liệu được tìm thấy ở nhiều quốc gia như Ấn Độ, Thái Lan, Malaysia hay Miễn Điện… Riêng ở nước ta, cây mọc hoang khắp nơi. Điển hình nhất là các tỉnh miền Bắc như Cao Bằng, Vĩnh Phúc, Lạng Sơn, Phú Thọ, Hòa Bình, Bắc Ninh, Bắc Giang…

4. Thu hái, sơ chế, bảo quản

Thời điểm thu hái dược liệu thích hợp nhất là vào mùa thu đông khi quả đã chín già. Có thể dùng cả ở dạng tươi hay đem đi phơi hoặc sấy khô để bảo quản dùng dần.

Trường hợp dược liệu đã được sơ chế khô thì cần bảo quản trong túi kín và để những nơi khô thoáng.

5. Thành phần hóa học

Phân tích dược liệu mộc hoa trắng phát hiện có các thành phần sau:

  • Conesin
  • Ancaloit
  • Isoconesimin
  • Norconesin
  • Conesinidin
  • Conkurchin
  • Holarhenin
Mộc hoa trắng
Mộc hoa trắng đã được chứng minh có nhiều tác dụng dược lý

Vị thuốc mộc hoa trắng

1. Tính vị, quy kinh

Chưa tìm thấy tài liệu ghi nhận về tính vị cũng như quy kinh của loại dược liệu này.

2. Tác dụng dược lý

Mộc hoa trắng được biết đến là một trong số ít những cây thuốc nam có công dụng trị viêm đại tràng và lỵ amip hiệu quả. Dưới đây là đánh giá theo y học cổ truyền và hiện đại:

Theo y học cổ truyền:

  • Chữa kiết lỵ
  • Ngăn ngừa và điều trị bệnh viêm đại tràng
  • Chữa lỵ amip
  • Tăng cường chức năng tiêu hóa

Theo y học hiện đại:

  • Thành phần conesin trong dược liệu có khả năng diệt giun, đồng thời có tác dụng với cả kén và amip.
  • Chất conesin có trong dược liệu rất ít độc. Khi sử dụng với liều cao sẽ có tác dụng gần giống với morphine. Bao gồm kích thích sự co bóp ở ruột và tử cung, làm chậm nhịp tim, hạ huyết áp…

3. Cách dùng – liều lượng

Có thể dùng mộc hoa trắng dưới dạng cao lỏng hoặc bột tuỳ vào mục đích sử dụng.

Liều lượng được khuyến cáo dựa trên bộ phận dùng:

  • Cồn từ hạt: Khoảng 2 – 6g/ngày.
  • Bột từ hạt: Khoảng 3 – 6g/ngày.
  • Cao lỏng: Khoảng 1 – 3g/ngày.
  • Bột từ vỏ: Khoảng 10g/ngày.
Bột mộc hoa trắng
Bột mộc hoa trắng

Bài thuốc chữa bệnh từ dược liệu mộc hoa trắng

Dược liệu mộc hoa trắng được sử dụng phổ biến trong điều trị các bệnh về đường ruột. Điển hình nhất là bệnh kiết lỵ và bệnh viêm đại tràng.

1. Bài thuốc chữa viêm đại tràng

Viêm đại tràng là căn bệnh phổ biến ở hệ tiêu hoá, rất khó để điều trị dứt điểm. Người bệnh thường xuyên bị làm phiền bởi những cơn đau đại tràng và tình trạng rối loạn tiêu hoá. Nguyên nhân có thể bắt nguồn từ việc nhiễm khuẩn đường tiêu hoá hoặc thói quen ăn uống thiếu vệ sinh.

  • Bài thuốc 1: Cần chuẩn bị vỏ cây mộc hoa trắng với lượng tùy ý. Đem đi tán thành bột mịn. Mỗi ngày dùng 10g sắc chung với nước để uống khi còn ấm.
  • Bài thuốc 2: Cần chuẩn bị phần hạt của mộc hoa trắng. Cũng đem tán dược liệu thành bột rồi mỗi ngày lấy khoảng 10 -15g sắc lấy nước uống trong ngày. Mỗi ngày có thể uống nhiều lần và cần duy trì trong thời gian dài.

2. Bài thuốc chữa kiết lỵ

Kiết lỵ là một bệnh đường ruột gây ra do vi khuẩn như salmonella và shigella. Để chữa bệnh kiết lỵ, bạn cần bổ sung chất lỏng bị mất đi do tiêu chảy. Cách chữa kiết lỵ từ mộc hoa trắng khá đơn giản:

  • Chuẩn bị: Phần vỏ cây mộc hoa trắng với lượng tùy ý.
  • Thực hiện: Đem phơi khô dược liệu rồi đi tán thành bột mịn. Có thể sắc với nước hoặc hòa với nước sôi ấm uống mỗi ngày 10 – 15g. Dùng liên tục và đều đặn đến khi các triệu chứng của bệnh thuyên giảm.

Lưu ý khi sử dụng mộc hoa trắng để chữa bệnh

Mộc hoa trắng là dược liệu dễ sử dụng với dược tính khá cao.Tuy nhiên, không nên sử dụng mộc hoa trắng đối với một số đối tượng sau:

  • Tthận trọng khi sử dụng cho trẻ nhỏ
  • Phụ nữ mang thai và đang cho con bú không nên dụng mộc hoa trắng vì có thể gây ra động hoặc sảy thai
  • Người bệnh nên sử dụng dưới sự chỉ định của bác sĩ
Mộc hoa trắng
Mộc hoa trắng cần được lưu ý khi sử dụng

Mộc hoa trắng là dược liệu quý, có công dụng trị bệnh hiệu quả. Tuy nhiên, loại dược liệu này không thể thay thế cho thuốc chữa bệnh. Khi cơ thể gặp những triệu chứng bất ổn, nên đến bệnh viện để thăm khám và tuân thủ chỉ định dùng thuốc của bác sĩ, không nên tự ý dùng mộc hoa trắng tại nhà. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Metaherb sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: 23 công dụng tuyệt vời của khoai tây đối với sức khoẻ và trong làm đẹp

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?