Đậu đỏ nhỏ với 20 bài thuốc điều trị ung thư đại tràng, viêm cầu thận, trĩ, táo bón,…ít người biết

Đậu đỏ nhỏ thường được biết đến nhiều với công dụng thanh nhiệt, nhưng ít ai biết đây còn là dược liệu giúp điều trị các bệnh như ung thư đại tràng, viêm cầu thận, trĩ, táo bón, mụn nhọt,…Cùng Metaherb tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau.

Tên gọi khác: Xích tiểu đậu, Mễ xích, Mao sài xích…

Tên khoa học: Vigna angularis (Willd.) Ohwi et Ohashi.

Họ: Đậu (Fabaceae).

Đặc điểm dược liệu đậu đỏ nhỏ

1. Mô tả

Đậu đỏ là loài cây thảo, sống hằng năm có chiều cao khoảng từ 25 – 90cm, nhánh có cạnh và lông dài. Lá kép gồm 3 lá chét với phần cuống dài khoảng 10 – 12cm, có lông. Hoa mọc thành từng chùm ở nách lá, mỗi chùm có khoảng 6 – 12 hoa, tràng màu vàng tươi. Phần quả có hình trụ dài khoảng 6 – 12,5cm, đường kính 0,5 – 0,7cm, chót nhọn. Mỗi quả có từ 6 – 14 hạt, hình trụ, màu nâu đỏ.

Đậu đỏ nhỏ
Cây đậu đỏ nhỏ

2. Bộ phận dùng

Hạt của cây là bộ phận được sử dụng để làm dược liệu.

3. Phân bố

  • Dược liệu phân bố ở hầu hết các nơi trên thế giới, đặc biệt là ở Trung Quốc.
  • Ở nước ta, đậu đỏ được trồng rất phổ biến ở hầu khắp các tỉnh thành, nhất là ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ.

4. Thu hái, sơ chế, bảo quản

  • Thu hái: Thời điểm thu hái đậu đỏ thích hợp nhất vào mùa thu khi quả chín.
  • Sơ chế: Sau khi hái quả về sẽ tiến hành đập lấy hạt để phơi hay sấy khô và bảo quản dùng dần.
  • Bảo quản: Dược liệu nếu đã được sơ chế khô cần để trong túi hay lọ kín, bảo quản nơi khô ráo, tránh mối mọt, ẩm mốc.

5. Thành phần hóa học

Qua nghiên cứu, phân tích đã phát hiện được một số thành phần trong đậu đỏ nhỏ cụ thể như sau:

  • Protid
  • Lipid
  • Glucid
  • Chất xơ
  • a, b – globulin
  • Vitamin A1, B1, B2
  • Calcium
  • pPhosphor
  • Sắt

Đây đều là những hoạt chất có lợi đối với sức khoẻ con người.

Vị thuốc đậu đỏ

1. Tính vị, quy kinh

  • Tính vị: Dược liệu có vị ngọt, chua và tính bình.
  • Quy kinh: Được quy vào các kinh: Tâm, Tiểu tràng.

2. Tác dụng dược lý

Các nghiên cứu của y học hiện đại và y học cổ truyền đều chỉ ra những công dụng nhất định của dược liệu này trong cải thiện sức khoẻ của con người. Cụ thể:

  • Theo y học hiện đại: Dược liệu có tác dụng tiêu viêm, kháng khuẩn, hạ cholesterol, lợi tiểu và chống ung thư…
  • Theo y học cổ truyền: Có tác dụng giải độc bài nung, lợi tiểu tiêu thũng. Thường trị sưng phù tay chân, thủy thũng đầy chướng, mụn nhọt lở ngứa, phong thấp tê đau, vàng da đái đỏ, tả lỵ…
Công dụng của đậu đỏ
Đậu đỏ nhỏ có nhiều công dụng chữa bệnh đã được chứng minh

3. Cách dùng – liều lượng

Vị thuốc có thể được dùng dưới dạng thuốc sắc hay tán bột đắp ngoài da. Ngoài ra có thể dùng chế biến thành các món ăn như cháo, chè…

Liều lượng được các chuyên gia khuyến cáo ở dạng thuốc sắc là 20 – 40g/ngày. Còn dùng đắp ngoài thì không kể liều lượng. Ngoài ra, liều lượng cũng có thể gia giảm tuỳ vào từng bài thuốc và tình trạng bệnh.

Các bài thuốc, món ăn chữa bệnh từ dược liệu đậu đỏ nhỏ

1. Trị viêm thận cấp tính

Để hỗ trợ bồi bổ thận cũng như điều trị viêm thận cấp tính, người bệnh sử dụng đậu đỏ theo cách sau:

  • Chuẩn bị: 60g đậu đỏ, 500g bí đao, 1 con cá chép.
  • Thực hiện: Tất cả nguyên liệu đem nấu thanh món canh, nêm nếm gia vị cho vừa miệng. Ăn hết cả nước lẫn cái khi còn nóng. Mỗi ngày chỉ ăn duy nhất 1 lần và duy trì liên tục trong 5 – 7 ngày.

2. Thanh nhiệt, lợi tiểu, an thần

Đậu đỏ có tác dụng giải nhiệt hiệu quả. Vì thế, loài dược liệu này cũng thường được chế biến như một món chè giải khát vào mùa hè. Để áp dụng điều trị các chứng bệnh kể trên, người bệnh kết hợp với một số nguyên liệu sau:

  • Chuẩn bị: 30g đậu đỏ, 8g đảng sâm, 8g đương quy, 1 quả tim lợn cùng 1 ít nấm hương.
  • Thực hiện: Tất cả các nguyên liệu trên cho hết vào nồi hầm mềm. Ăn cả cái lẫn uống nước. Có thể chia nhiều lần ăn trong ngày và mỗi ngày chỉ 1 thang duy nhất.
Đậu đỏ nhỏ lợi tiểu
Đậu đỏ hỗ trợ lợi tiểu rất tốt

3. Chữa phù thũng, tiểu tiện không thông

Phù thũng là tình trạng tích nước tại các mô trong cơ thể do thận bị suy giảm chức năng bài tiết. Để cải thiện chứng bệnh này, người bệnh áp dụng bài thuốc theo cách dưới đây:

  • Chuẩn bị: 30g đậu đỏ, 50g gạo tẻ, 50g hạt bo bo.
  • Thực hiện: Đem đậu đi ngâm mềm rồi nấu trước. Sau đó cho hạt bo bo và gạo vào hầm nhừ. Nêm thêm đường cho vừa ăn. Dùng ăn trong ngày với liều 1 thang/ngày.

4. Trị viêm tiểu cầu thận

Để hỗ trợ điều trị chứng bệnh kể trên, người bệnh thực hiện như sau:

  • Chuẩn bị: 90g đậu đỏ, 60g râu ngô, 10g táo đỏ.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên đem đun sôi trong khoảng 30 phút với 1 thăng nước. Nêm thêm đường vào cho hợp khẩu vị. Dùng uống trong ngày với liều 1 thang/ngày. Dùng liên tục với một liệu trình điều trị kéo dài từ 1 – 3 tháng.

5. Bồi bổ khí huyết, kiện tỳ ích vị

Để bồi bổ khí huyết lưu thông, người bệnh áp dụng bài thuốc theo cách sau:

  • Chuẩn bị: 30g đậu đỏ, 2 con chim cút cùng 3 lát gừng tươi.
  • Thực hiện: Tất cả các nguyên liệu trên đem cho vào nồi hầm nhừ. Nêm nếm gia vị cho vừa ăn, ăn khi còn nóng mỗi ngày chỉ 1 lần.

6. Chữa đầy bụng, ăn không tiêu

Các hoạt chất có trong dược liệu giúp kích thích hệ tiêu hoá, giảm tình trạng đầy bụng, ăn không tiêu. Để áp dụng bài thuốc này, người bệnh thực hiện như sau:

  • Chuản bị: 30g đậu đỏ cùng với 30g qua đế.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên đem đi sao vàng rồi tán thành bột mịn.Trộn đều lại với nhau và uống chung với nước sôi ấm với liều 1 thang/ngày.
Đầy bụng
Đậu đỏ nhỏ giúp giảm tình trạng đầy bụng nhanh chóng

7. Chữa kiết lỵ, đại tiện ra máu

Đậu đỏ nhỏ có tác dụng cầm kiết lỵ nhanh chóng. Để cải thiện chứng bệnh này, người bệnh chỉ cần áp dụng bài thuốc theo cách sau:

  • Chuẩn bị: 20g đậu đỏ cùng với 20g đương quy.
  • Thực hiện: Hai vị thuốc trên cho vào ấm sắc cùng với khoảng nửa thăng nước trên lửa nhỏ. Thu lấy 200ml rồi uống khi còn ấm. Sử dụng đúng 1 thang/ngày.

8. Chữa viêm gan cấp gây vàng da

Để giảm triệu chứng vàng da do bệnh viêm gan, người bệnh áp dụng bài thuốc theo cách sau:

  • Chuẩn bị: 30g đậu đỏ, 30g nhân hạt lạc, 50g đại táo cùng với 200g đường.
  • Thực hiện: Cho các vị thuốc vào nồi hầm trên lửa nhỏ đến khi chín nhừ rồi thêm đường. Chia đều thành 3 lần ăn trong ngày, dùng đúng 1 thang/ngày.

9. Trị chứng huyết hôi ở sản phụ

Để điều trị tình trạng này, sản phụ áp dụng bài thuốc sau:

  • Chuẩn bị: 50 – 100g đậu đỏ cùng với 200g đường.
  • Thực hiện: Đem cho đậu vào nồi hầm nhừ rồi thêm đường vào. Sử dụng hết trong ngày với liều 1 thang/ngày.

10. Trị mụn nhọt

Đậu đỏ nhỏ có tính mát, hỗ trợ điều trị hiệu quả tình trạng mụn nhọt ngoài da do nóng trong. Để áp dụng bài thuốc này, người bệnh thực hiện như sau:

  • Chuẩn bị: 200g đậu đỏ.
  • Thực hiện: Đem vị thuốc đi nghiền thành bột mịn. Sau đó hòa với nước để thành dạng hồ đặc rồi đắp trực tiếp vào chỗ bị mụn nhọt, sưng tấy. Sử dụng để đắp hằng ngày đến khi mụn xẹp hẳn.
Trị mụn bằng đậu đỏ
Dược liệu giúp điều trị mụn nhọt do nóng trong

11. Chữa thấp nhiệt, sinh lở

Để bài thuốc phát huy tối đa hiệu quả, người bệnh nên kết hợp cùng một số dược liệu sau:

  • Chuẩn bị: 20g đậu đỏ, 12g đơn đỏ, 12g bồ công anh, 12g kim ngân hoa, 12g ngưu tất, 12g núc nắc.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên đem cho vào ấm sắc lấy nước uống trong ngày khi còn ấm. Dùng với liều chỉ 1 thang/ngày.

12. Chữa táo bón, khát nước

Thực tế cho thấy, người bệnh táo bón sau khi áp dụng bài thuốc từ đậu đỏ hoặc sử dụng đậu đỏ đã cải thiện đáng kể tình trạng bệnh. Dưới đây là bài thuốc điều trị hiệu quả nhất từ dược liệu này:

  • Chuẩn bị: 30g đậu đỏ, 30g cà gai, 30g cỏ may, 30g dây bòng bong.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên đem cắt nhỏ rồi sao qua trên chảo nóng. Sau đó cho vào ấm đổ ngập nước lên rồi sắc trên lửa nhỏ lấy 250ml nước thuốc. Chia đều thành 2 – 3 lần uống trong ngày với liều đúng 1 thang/ngày.

13. Giúp kiện tỳ dưỡng âm

Người bệnh có thể sử dụng bài thuốc này như món ăn hằng ngày để bồi bổ cơ thể. Dưới đây là cách thực hiện:

  • Chuẩn bị: 20g đậu đỏ, 1 tàu lá sen, 20g biển đậu, 15g ngọc trúc, 8g trần bì, 100g thịt lợn nạc, 500g thịt vịt.
  • Thực hiện: Tất cả nguyên liệu trên cho vào nồi hầm mềm. Sau đó nêm nếm gia vị rồi dùng làm canh ăn trong ngày.

14. Giúp thanh nhiệt, giải độc

Đây là món chè ”tam đậu” rất thích hợp để giải nhiệt trong mùa hè. Cách thực hiện cũng khá đơn giản, người bệnh chỉ cần áp dụng như sau:

  • Chuẩn bị: 100g đậu đỏ, 100g đậu xanh và 100g đậu đen.
  • Thực hiện: Các loại đậu trên đem rửa sạch rồi cho vào nồi hầm đến khi chín nhừ. Nêm đường phèn vào cho vừa miệng rồi ăn khi còn nóng. Món này đặc biệt phù hợp với trẻ kém ăn, da mặt xanh xao, ngủ không yên giấc, rôm sảy khắp người.

15. Chữa chứng phù thũng do suy tim

Suy tim cần được điều trị dưới sự chỉ định của bác sĩ. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể điều trị triệu chứng của bệnh bằng cách áp dụng bài thuốc dưới đây:

  • Chuẩn bị: 50g đậu đỏ cùng với 15g thài lài trắng.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên cho vào ấm rồi đổ 300ml vào sắc trên lửa nhỏ. Thu lấy 100ml chia thành 3 lần uống trong ngày. Chỉ dùng đúng 1 thang/ngày.
Chữa phù thũng
Đậu đỏ nhỏ giúp giảm phù thũng hiệu quả

16. Trị viêm thận cấp ở trẻ em

Đậu đỏ nhỏ là dược liệu an toàn, lành tính, có thể sử dụng để điều trị viêm thận ở trẻ em. Để hỗ trợ cải thiện bệnh nhanh chóng, phụ huynh có thể áp dụng bài thuốc dưới đây cho trẻ:

  • Chuẩn bị: 40g đậu đỏ, 5g vỏ gừng tươi, 13g liên kiều, 3g ma hoàng.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên cho hết vào ấm sắc cùng với khoảng 1 thăng nước. Thu lấy phân nửa rồi cho trẻ uống làm nhiều lần trong ngày khi thuốc còn ấm. Dùng với liều 1 thang/ngày.

17. Trị ung thư đại tràng

Để hỗ trợ điều trị ung thư đại tràng, người bệnh áp dụng bài thuốc theo cách sau:

  • Chuẩn bị: 8g đậu đỏ, 20g ngưu bàng căn, 12g bồ công anh, 12g đương quy, 6g đại hoàng.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên đem xay nhỏ hay tán thành bột mịn. Mỗi lần lấy khoảng 6 – 10g uống cùng nước sôi ấm. Sử dụng với tần suất 2 – 3 lần/ngày.

18. Chữa bệnh sỏi tiết niệu

Bên cạnh việc bổ sung nhiều nước mỗi ngày, người bệnh có thể áp dụng bài thuốc từ đậu đỏ nhỏ theo cách dưới đây để hỗ trợ điều trị sỏi tiết niệu hiệu quả. Cụ thể:

  • Chuẩn bị: 50g đậu đỏ, 20g kê nội kim cùng với 50g gạo tẻ.
  • Thực hiện: Kê nội kim đem phơi khô rồi tán thành bột. Đậu và gạo cho vào nồi nấu cho chín nhừ rồi thêm kê nội kim và ít đường vào cho vừa ăn. Ăn 2 lần/ngày và duy trì liên tục cho đến khi hết bệnh.

19. Chữa bệnh trĩ

Để hỗ trợ điều trị bệnh trĩ nhanh chóng, người bệnh áp dụng bài thuốc từ đậu đỏ theo cách sau:

  • Chuẩn bị: 250g đậu đỏ cùng với 1 lít giấm ăn.
  • Thực hiện: Cho đậu và giấm vào nồi đun sôi rồi vớt đậu ra phơi khô. Đậu đã phơi khô đem tán thành bột mịn và cho vào hũ thủy tinh có nắp đậy bảo quản dùng dần. Mỗi lần dùng lấy 3g uống với nước sôi ấm, tần suất 3 lần/ngày.

20. Giúp lợi sữa sau sinh

Sau sinh, mẹ bầu có thể áp dụng bài thuốc từ đậu đỏ để tăng tiết lợi sữa cho con. Cách áp dụng bài thuốc này như sau:

  • Chuẩn bị: 100g đậu đỏ, 100g hạt sen cùng với 500g chân giò.
  • Thực hiện: Chân giò đem rửa sạch để ráo rồi chặt thành miếng vừa ăn và ướp gia vị trong 15 phút. Đậu cùng với hạt sen đem rửa rồi ngâm khoảng 2 – 3 giờ. Cho tất cả nguyên liệu vào nồi hầm trên lửa nhỏ với 1 lít nước đến khi chín nhừ. Vớt bọt trong quá trình hầm để nước trong hơn. Nêm nếm lại gia vị vừa ăn rồi cho hành lá vào và sử dụng trong ngày khi còn nóng.
Lợi sữa từ đậu đỏ
Đậu đỏ giúp lợi sữa sau sinh

Lưu ý khi sử dụng đậu đỏ nhỏ

Mặc dù mang lại những công dụng tuyệt vời cho sức khoẻ, song dược liệu này có thể gây ra một số ảnh hưởng đến sức khoẻ nếu không được sử dụng đúng cách. Cụ thể:

  • Đậu đỏ là nguồn nguyên liệu có chứa hàm lượng lectin cao nhất trong tất cả các loại đậu. Hoạt chất này rất dễ gây ngộ độc nhất là khi dung nạp với liều lượng lớn.
  • Khi dùng vị thuốc này, cần sơ chế để loại bỏ lectin bằng cách ngâm với nước trong 3 – 5 giờ. Tuyệt đối không sử dụng đậu ở dạng sống và chú ý thời gian nấu đậu phải từ 10 phút trở lên. Một số triệu chứng ngộ độc đậu đỏ thường gặp là nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng dữ dội…
  • Các bài thuốc từ đậu đỏ chỉ có tác dụng hỗ trợ, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh nên người bệnh vẫn cần phải tuân thủ sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Trên đây là một số thông tin cũng như bài thuốc từ đậu đỏ nhỏ. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Metaherb sẽ phản hồi sớm nhất.

Có thể bạn quan tâm

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?