Cỏ sữa nhỏ lá và 8 bài thuốc điều trị bệnh kiết lỵ, tắc tia sữa, mụn nhọt,…hiệu quả

Cỏ sữa có 2 loại đó là cỏ sữa lá nhỏ và cỏ sữa lá to. Cỏ sữa nhỏ lá có chứa nhiều thành phần dược tính nên được ứng dụng điều trị nhiều bệnh trong đông y. Cùng Metaherb tìm hiểu chi tiết công dụng của loại dược liệu này trong bài viết dưới đây.

Có thể bạn quan tâm

Tên gọi khác: Cỏ sữa lá nhỏ, Cẩm địa, Vú sữa đất, cỏ sữa đỏ, Thiên căn thảo, Nhả nậm mòn, Nhả nực nọi (Thái), Chạ cam (Tày).

Tên khoa học: Euphorbia thymifolia L

Họ: Thầu dầu Euphorbiaceae

Đặc điểm sinh vật

1. Mô tả

Cỏ sữa nhỏ lá là loài dây bò thân thảo, mọc sát mặt đất, có phần thân màu trắng sữa, lá nhỏ (dài khoảng 7mm, rộng 4mm). Lá có hình bầu dục, tù đầu, có răng cưa nhỏ ở mép à lông ở mặt dưới phiến lá. Cây ra hoa vào mùa hè, cụm hoa mọc ở ngọn hoặc nách lá.

Cỏ sữa lá nhỏ
Cây cỏ sữa lá nhỏ

2. Phân bố

Cỏ sữa là loài mọc hoang, phân bố ở khắp nơi, thường là trong những kẽ gạch sân, dọc đường ray xe lửa, sân vườn,…

Người ta tìm thấy cỏ sữa có nhiều ở các nước nhiệt đới: Ấn Độ, Indonexia, Philippin, Trung Quốc và Việt Nam.

3. Bộ phận dùng, thu hái, chế biến, bảo quản

Bộ phận dùng: Toàn bộ phần rễ, thân, lá cỏ sữa lá nhỏ đều có thể dùng làm thuốc trị bệnh.

Thu hái: Quanh năm.

Chế biến: Cây nhổ cả gốc, đem rửa sạch, phơi hoặc sấy khô rồi dùng làm thuốc.

Bảo quản: Nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm.

4. Thành phần hóa học

Trong cỏ sữa lá nhỏ có chứa những thành phần sau:

  • Thân và lá chứa hoạt chất cosmoslin.
  • Rễ cây chứa araxerol, myrixylalcohol, tirucallol.

Vị thuốc cỏ sữa nhỏ lá

1. Tính vị

Cỏ sữa lá nhỏ có tính hàn, vị đắng nhạt, hơi chua.

2. Tác dụng dược lý

Theo nghiên cứu dược lý hiện đại:

Nhiều nghiên cứu của y học hiện đại cho thấy, nước chiết từ cây cỏ sữa có tác dụng ức chế sự sản sinh của chủng vi trùng gây lỵ và chủng tụ cầu vàng. Nhờ vậy mà cỏ sữa được ứng dụng điều trị một số bệnh đường ruột, bệnh ngoài da. Ngoài ra, người ta cũng dùng dược liệu trên trong việc làm thông sữa, kích thích tăng tiết sữa ở đối tượng phụ nữ đang cho con bú.

Bên cạnh tác dụng điều trị bệnh, cây cỏ sữa lá nhỏ cũng được ứng dụng làm thuốc diệt sâu bọ (Ấn Độ).

Tác dụng trị bệnh từ cỏ sữa
Theo nghiên cứu đông y và tây y, cỏ sữa có nhiều tác dụng trị bệnh hiệu quả

Theo y học cổ truyền:

Theo nghiên cứu của các chuyên gia đông y, cỏ sữa có công dụng thanh nhiệt, tiêu viêm, lợi tiểu, kháng khuẩn, thông sữa, thông huyết nên các thầy thuốc dân gian thường dùng cho những mục đích trị bệnh sau:

  • Trị kiết lị
  • Tăng tiết sữa ở đối tượng phụ nữ sau sinh.
  • Điều trị mụn nhọt, mẫn ngứa
  • Điều trị đại tiện ra máu tươi.

3. Liều dùng, cách dùng

Liều dùng dưới dạng thuốc sắc:

  • Trẻ em: 15 – 50 gam/ ngày.
  • Người lớn: 100 -150 gam / ngày.

Cách dùng:

  • Thuốc sắc, bôi ngoài da.
  • Dùng riêng hoặc phối hợp với các vị thuốc khác.

Bài thuốc từ dược liệu cỏ sữa nhỏ lá

Cỏ sữa lá nhỏ có thể ứng dụng trong một số bài thuốc trị bệnh sau:

1. Điều trị kiết lỵ

Nhờ có chứa thành phần ức chế khả năng sinh sản của chủng khuẩn lỵ, cỏ sửa nhỏ lá thường được áp dụng trong các bài thuốc trị bệnh lỵ. Để điều trị hiệu quả bệnh này, thực hiện như sau:  Lấy 80 gam cỏ sữa lá nhỏ, 50 gam lá mơ lông tươi đem sắc uống hằng ngày. Trẻ em dùng nửa liều trên.

2. Điều trị tắc tia sữa

Cỏ sữa nhỏ lá an toàn đối với cả mẹ bầu. Điều trị thiếu sữa, tắc tia sữa bằng cỏ sữa là bài thuốc dân gian được truyền tai nhau từ lâu. Cách thực hiện khá đơn giản: Sử dụng 100 gam cỏ sữa lá nhỏ, 40 gam hạt cây gạo đem sắc uống hằng ngày. Kiên trì dùng 5 – 7 lần sẽ có kết quả.

Cây cỏ sữa lá nhỏ trị tắc sữa
Cây cỏ sữa giúp cải thiện tình trạng tắc sữa ở mẹ bầu sau sinh

3. Điều trị mụn nhọt, ngứa

Cỏ sữa lá nhỏ đem giã nhuyễn, đắp lên vị trí bị nhọt, ngứa. Nên kết hợp thuốc đắp với thuốc tươi uống để tăng hiệu quả chữa trị. Kiên trì thực hiện trong vòng 1 tuần để các nốt mụn nhọt xẹp dần.

4. Trị đại tiện ra máu

Đại tiện ra máu là một trong những biểu hiện  rõ ràng ngất của bệnh trĩ, cần được điều trị kịp thời. Để caiiir thiện tình trạng này, sử dụng 100 gam cỏ sữa lá nhỏ, 50 gam cây huyết dụ đem đun với 1 lít nước sôi, dợi đến khi nước cạn còn 400 ml thì tắt bếp, uống trong ngày.

5. Mẩn ngứa ngoài da

Cỏ sữa là một trong những dược liệu giúp điều trị các bệnh ngoài da hiệu quả nhờ tác dụng sát khuẩn, kháng viêm. Để điều trị mẩn ngứa, lấy cỏ sữa rửa sạch, giã nát thoa vào vùng da bị ngứa hoặc nấu nước để rửa hằng ngày.

6. Thiếu sữa sau sinh

Không chỉ giúp trị tình trạng tắng tia sữa, mẹ bầu bị thiếu sữa sau sinh cũng có thể áp dụng bài thuốc từ cây cỏ sữa như sau: 100 gam cỏ sữa, 40 gam hạt cây gạo sắc lấy nước, dùng nước trên nấu cháo ăn 1 lần/ ngày. Dùng liên tục trong vòng 4 – 7 ngày.

7. Điều trị lỵ thể nhẹ

Dưới đây là một số cách dùng cỏ sữa điều trị lỵ khi bệnh mới ở giai đoạn khởi phát:

  • Cách 1: Đem 100 gam cỏ sữa lá nhỏ rửa sạch, thái nhỏ, đem sắc với 400ml, đợi khi nước cạn 100 ml thì ngưng. Uống 2 lần mỗi ngày.
  • Cách 2: đem 100 gam cỏ sữa lá nhỏ, 80 gam rau sam sắc với 300 ml, đợi khi nức cạn còn 150 ml thì tắt bếp. Chia làm 3 phần, uống trong ngày, dùng liên tục 5 – 7 ngày.
  • Cách 3: đem 100 gam cỏ sữa lá nhỏ, 20 gam lá mơ lông, 25 gam hạt cau, 100 gam rau sam sắc uống. Chia làm 3 phần, uống hết trong ngày.

8. Mụn nhọt ngoài da

Nếu gặp phải tình trạng mụn nhọt ngoài da, kiên trì áp dụng bài thuốc đắp từ cỏ sữa trong vòng 2 tuần như sau: 100 gam cỏ sữa đem giã nát, đắp lên vùng da bị nhọt. Đắp 2 lần/ngày.

Cỏ sữa lá nhỏ trị mụn
Kiên trì đắp thuốc từ cây cỏ sữa lên các vết mụn sẽ giúp cải thiện tình trạng này

Lưu ý khi áp dụng và ứng dụng của cỏ sữa nhỏ lá trong y học

Để các bài thuốc từ cỏ sữa phát huy dược tính một cách tốt nhất, người bệnh cần chú ý một số điều sau:

Cây cỏ sữa có hai loại: cỏ sữa lá to (Euphobia hirta L. Euphorbia pilulifera L cùng họ) và cỏ sữa lá nhỏ. Cả hai loại đều có khả năng chữa lỵ nhưng loại lá nhỏ được dùng phổ biến hơn (theo kinh nghiệm của Viện nghiên cứu Đông y).

Theo nghiên cứu, cỏ sữa lá lớn có chứa chất nhựa và axit galic, glucozit độc chưa xác định được. Hoạt chất có trong cỏ sữa lá lớn liều nhỏ có thể gây ngừng hô hấp, tim đập chậm, gây xót niêm mạc dạ dày ở động vật. Trong khi đó, các nhà khoa học chưa phát hiện ra tác dụng phụ nào từ cây cỏ sữa lá nhỏ. Tuy nhiên, người bệnh cũng không nên lạm dụng các bài thuốc chữa bệnh từ dược liệu này. Tốt nhất nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi áp dụng.

Ngoài ra, các bài thuốc từ cỏ sữa chỉ có tác dụng hỗ trợ điều trị, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh, nên không nên sử dụng các bài thuốc này như phương pháp điều trị duy nhất.

Trên đây là một số thông tin cũng như bài thuốc từ cỏ sữa nhỏ lá. Trước khi áp dụng, người bệnh nên tham khảo ý kiến của các bác sĩ chuyên khoa y học cổ truyền. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Metaherb sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: Rau diếp cá và 22 bài thuốc trị bệnh hiệu quả

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?