Cây hoắc hương và 14 tác dụng điều trị bệnh đau dạ dày, cảm lạnh, tiêu hóa…hiệu quả

Cây hoắc hương là vị thuốc phổ biến tại các quốc gia châu Á. Theo y học hiện đại, hoắc hương có khả năng kháng vi khuẩn phổ rộng, tăng khả năng tiết dịch tiêu hóa nên được dùng để trị ợ nóng, đầy hơi, kiết lỵ, tiêu chảy, hen suyễn, viêm phế quản, hôi miệng…

Có thể bạn quan tâm

Đặc điểm của cây hoắc hương

Hoắc hương đã được xem như một loại thảo dược thần kỳ đối với sức khỏe con người. Vị thuốc có tác dụng trong việc chữa cảm cúm, sổ mũi, nôn mửa, tiêu chảy, ăn không tiêu. Bài viết sau sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về đặc điểm, công dụng và cách dùng của loại thảo dược này.

Mô tả

Hoắc hương là cây thân thảo có thân vuông, màu nâu tím, cây mọc thẳng có phân nhánh. Lá mọc đối xứng, phiến lá hình trứng, cả hai mặt đều có lông nhưng phần dưới nhiều lông hơn, phần mép có hình răng cưa, lá dài khoảng 10 cm, rộng 2.5 – 7cm. Hoa cây hoắc hương có màu tím nhạt, mọc dưới thành xim co, ở kẽ lá hay phần ngọn. Quả bế có hạt cứng. Cây có mùi thơm nhẹ, vị hơi cay, đắng. Hoắc hương có thể được trồng bằng cách gieo hạt hoặc giâm cành vào mùa xuân.

Cây hoắc hương có nhiều công dụng chữa bệnh hiệu quả
Cây hoắc hương có nhiều công dụng chữa bệnh hiệu quả

Phân bố, thu hái, chế biến, bảo quản

Hoắc hương được trồng ở nhiều nước Đông Nam Á và Đông Á, nhất là ở Trung Quốc, Indonesia. Tại Việt Nam, hoắc hương được trồng nhiều tại các tỉnh phía Bắc như: Ninh Bình, Nam Định, Thái Bình, Hà Nam.

Bộ phận dùng:  Lá (nên chọn lá nguyên vẹn, mùi thơm nồng).

Thu hái: Hoắc hương thường được thu hái quanh năm trước khi ra hoa. Tuy nhiên, dân gian thường thu hái hoắc hương nhiều nhất là vào tháng 4 – 6 hằng năm.

Chế biến: Phần lá sau khi được thu hoạch phơi dưới bóng râm hoặc sấy nhẹ đến khi khô thì cho vào túi bảo quản.

Bảo quản: Nơi thoáng mát, khô ráo, tránh ẩm mốc hay ánh sáng trực tiếp.

Thành phần hóa học

Khoảng 1.2% cây hoắc hương là tinh dầu, trong đó thành phần chính của tinh dầu là alcohol patchoulic, patchoulen, benzaldehyd,  eugenol, sesquiterpen,  cadinen, epiguaipyridin.

Tác dụng dược lý

Theo nghiên cứu dược lý hiện đại

Theo nghiên cứu của y học hiện đại, hoắc hương có khả năng kháng những vi khuẩn phổ rộng, ức chế của nhiều vi khuẩn gây bệnh như: tụ cầu khuẩn, trực khuẩn lỵ, Phế song cầu khuẩn, Rhinovirus, Leptospirosis, liên cầu khuẩn tán huyết type A… Ngoài ra, hoắc hương còn có tính chống thối, tinh dầu hoắc hương làm tăng khả năng tiết dịch ở dạ dày và hệ tiêu hóa (theo Trung Dược học). Uống nước sắc hoắc hương rồi dùng X-quang theo dõi túi mật thì nhận thấy kích thuốc có thể làm co túi mật… Chính vì thế, hoắc hương được dùng cho những mục đích điều trị sau đây:

  • Điều trị vấn đề tiêu hóa: ợ nóng, tiêu chảy, khí đường ruột.
  • Điều trị vấn đề hô hấp như hen suyễn, viêm phế quản.
  • Giảm đau trong bệnh Gút, đau đầu, chóng mặt.
  • Điều trị vấn đề đường tiết niệu: sỏi bàng quang, sỏi thận, đau, sưng bàng quàng.
  • Căng thẳng kéo dài, lo lắng, động kinh.
  • Điều trị đau dây thần kinh, lo lắng (cần kết hợp thêm với các loại thảo dược khác).
Cây hoắc hương có nhiều công dụng điều trị bệnh khắc nhau, đặc biệt là giảm đau dạ dày
Cây hoắc hương có nhiều công dụng điều trị bệnh khắc nhau, đặc biệt là giảm đau dạ dày

Theo y học cổ truyền

  • Trị đi tả, nôn, giảm đau (theo ghi chép của Biệt Lục).
  • Bổ khí, ích vị khí (theo ghi chép trong Trân Châu Nang).
  • Trị chứng rối loạn tiêu hóa, đầy bụng, ăn không tiêu (theo ghi chép của Thang Dịch Bản Thảo).
  • Trị nôn mửa, ăn không tiêu, đầy bụng, tiêu chảy, kiết lỵ, hôi miệng, giải cảm,  (theo ghi chép Trung Quốc Dược Học Đại Từ Điển).
  • Giải cảm, thanh nhiệt ở tỳ vị do ăn không tiêu, đầy bụng (theo ghi chép của Đông Dược Học Thiết Yếu).

Hoắc hương chữa bệnh dạ dày

Theo Đông y, cây hoắc hương có công dụng kiện tỳ vị, mạnh dạ dày giúp điều trị chứng chướng bụng, đầy hơi. Thảo dược có vị cay, tính ấm và có tính kháng khuẩn rất mạnh vì cây có khả năng kháng các loại vi khuẩn ecoly và tụ cầu khuẩn,..

Chuẩn bị: 16g rau má, 12g hoắc hương, 12g gừng tươi, 16g gạo nếp, 8g lá dành dành.

Cách thực hiện:

  • Sắc hỗn hợp bao gồm rau má, hoắc hương, gừng tươi, gạo nếp và lá dành dành nấu cùng với 750ml nước (khoảng chừng 3 chén nước) cho đến khi nước cạn còn 1 chén.
  • Chia ra 3 lần uống, uống sau bữa ăn khoảng 30 phút.
  • Lưu ý: bài thuốc không dành cho phụ nữ mang thai và trẻ em dưới 5 tuổi.
Giảm đau dạ dày nhờ hoắc hương
Giảm đau dạ dày nhờ hoắc hương

Đánh giá hiệu quả điều trị bệnh, chuyên gia Minh Thùy nhận xét: “Hạt của hoắc hương giúp làm mạnh dạ dày kích thích tiêu hóa tốt, đặc biệt là hữu hiệu trong việc chữa trào ngược dạ dày. Tinh dầu còn có tác dụng kích thích tăng tiết dịch dạ dày và tăng cường hệ thống tiêu hóa”.

Bài thuốc chữa các bệnh lý khác

Hoắc hương được dùng để điều trị nhiều bệnh. Bạn có thể tham khảo một số bài thuốc sau:

  • Chữa nội thương sinh lạnh, ngoại cảm thương hàn vào mùa hè, đau đầu, sốt lạnh, tiêu chảy, tức bụng, đầy ngực: Sắc uống 12 gam hoắc hương, Đại phúc bì, Phục Linh, Khương bán hạ, Đại táo; 8 gam bạch chỉ, Cát cánh, Hậu phác, Tử tô; 6 gam Trần bì, 4 gam Cam thảo.
  • Trị thổ tả: 20 gam Trần bì, Hoắc hương diệp sắc uống lúc nóng.
  • Khắc phục thổ tả, cảm nắng: 80 gam Hoạt thạch (sao), 8 gam Hoắc hương, 2 gam Đinh hương, tất cả đem tán thành bột, mỗi lần dùng hòa 8 gam uống với nước vo gạo.
  • Hạn chế động thai, nôn ra nước chua, khí lên không xuống: 8 gam Hương phụ, Cam thảo, Hoắc hương tán thành bột. Mỗi lần dùng 4 gam uống với nước sôi (có thể thêm ít muối cho dễ uống).
  • Chữa hôi miệng: Lấy nước sắc Hoắc hương súc miệng hằng ngày. Có thể thêm bạc hà vào bài thuốc cũng phát huy công dụng tương tự.
  • Làm lành viêm loét: Lấy 2 vị Tế trà, Hoắc hương với lượng bằng nhau, đem đốt thành tro, trộn với dầu, để trên lá, đắp vào vùng da bị đau.
Vị thuốc có thể làm lành vết thương nhanh chóng
Vị thuốc có thể làm lành vết thương nhanh chóng
  • Chữa đau bụng do trúng phải khí ác: Phối hợp Hoắc hương, Trầm thủy hương, Mộc hương, Nhũ hương, Súc sa mật.
  • Trị chứng nôn nghịch do trúng hàn tà: Phối hợp Hoắc hương, Đinh hương, Mộc hương, Nhân sâm, Tử tô diệp, Sinh khương.
  • Chấm dứt ho, hàn thấp trệ bên trong, bụng đầy tức, nôn mửa: sắc uống 12 gam Hoắc hương diệp, Bán hạ (chế), Trần bì; 2 gam Đinh hương.
  • Giảm đầy bụng, tức bụng vùng vị quản, không muốn ăn, nôn mửa: Sắc 12 gam Hoắc hương diệp, Xích phục linh, Thương truật, Hậu phác, Đảng sâm; 6 gam Trần bì,  Bán hạ; 4g Cam thảo, Sinh khương (gừng) 3 lát, uống khi nóng.
  • Trị chứng đầy bụng, tức bụng vùng trung quản: Sắc uống 12 gam Hoắc hương, Hậu phác, Thanh mộc hương, Chỉ thực; 6 gam Sa nhân.
  • Chữa chứng viêm mũi mạn tính: Tán bột 160g Hoắc hương trộn với mật heo đem vo thanh viên, mỗi lần dùng 4 gam uống với ly nước, dùng liên tục trong vòng 2 – 4 tuần.

Lưu ý khi sử dụng hoắc hương

Khi dùng hoắc hương trị bệnh, bạn cần lưu ý một số điều sau:

  • Không dùng dược liệu trên cho đối tượng phụ nữ đang mang thai và trẻ em dưới 5 tuổi, người bị mẫn cảm với vị thuốc.
  • Cây hoắc hương có thể gây ảnh hưởng đến huyết áp. Do đó không dùng vị thuốc trên trong 2 tuần trước khi phẫu thuật.
  • Thường xuyên theo dõi huyết áp, nhịp tim, xét nghiệm gan để theo dõi dấu hiệu tích tụ độc tố trong gan.

Bên cạnh việc sử dụng hoắc hương chữa bệnh dạ dày, người bệnh có thể sử dụng thêm sản phẩm hỗ trợ có nguồn gốc từ 100% thảo dược tự nhiên Dạ dày – tá tràng Metaherb. Với các thành phần như lá khôi, chè dây, khổ sâm, cam thảo, tinh chất curcumin trong nghệ vàng,…Sản phẩm giúp đánh bay triệu chứng bệnh dạ dày, ợ chua, ợ hơi, buồn nôn, đau rát thượng vị. Người bệnh nên tham khảo.

Sản phẩm dạ dày - tá tràng Metaherb
Sản phẩm dạ dày – tá tràng Metaherb

Hoắc hương là vị thuốc quen thuộc đối với người Việt. Khi sử dụng bài thuốc từ dược liệu này, bạn cần điều chỉnh liều lượng cho phù hợp để đạt được kết quả tối ưu và ngăn ngừa các tác dụng phụ phát sinh. Trên đây là những thông tin chi tiết về vị thuốc nam với nhiều công dụng chữa bệnh – cây hoắc hương. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, chuyên gia Minh Thùy sẽ phản hồi sớm nhất.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?