Cây atiso với 4 bài thuốc giúp giải độc gan, giảm cholesterol, trị tiểu đường,…không phải ai cũng biết

Cây atiso được biết đến nhiều với công dụng thanh nhiệt, giải khát. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, dược liệu này còn có tác dụng điều trị tiểu đường, giải độc gan, giảm cholesterol trong máu hiệu quả. Cùng Metaherb tìm hiểu chi tiết trong bài viết đưới đây.

Có thể bạn quan tâm

Tên gọi khác: Ác-ti-sô

Tên khoa học: Cynara scolymus

Đặc điểm dược liệu

1. Mô tả

Atiso được biết đến nhiều với công dụng giải nhiệt nên khá quen thuộc với mọi người. Thực chất, đây là loài cây lá gai, sống lâu năm, có chiều cao trung bình khi trưởng thành từ 1,5-2m. Thân cây cao, thẳng đứng. Lá dược liệu dài, khoảng 50 – 80cm. Cụm hoa có màu đỏ tím, cánh hoa nhọn ở đầu.

Atiso
Atiso
2. Phân bố

Cây có nguồn gốc từ châu Âu và hiện nay đang được trồng ở nhiều nơi trên thế giới. Tại Việt Nam, cây atiso được trồng ở các nơi có khí hậu mát mẻ như Sa Pa, Tam Đảo, và được trồng nhiều nhất ở Đà Lạt.

3. Bộ phận dùng, thi hái, chế biến, bảo quản

Bộ phận dùng:

Toàn bộ cây gồm thân, lá, hoa và rễ được dùng để làm thuốc.

Thu hái:

Thu hoạch lá atiso vào năm thứ nhất của thời kỳ sinh trưởng hoặc vào cuối mùa hoa.

Chế biến:

Cây atiso thu hoạch được thường được rửa sạch, đem đi sấy hoặc phơi khô.

Bảo quản:

Dược liệu phơi khô tự nhiên, không sử dụng chất bảo quản rất dễ lên mốc, vì vậy cần được bảo quản trong gói kín.

4. Thành phần hóa học

Theo nghiên cứu, atiso có chứa một số thành phần hoá học mang nhiều dược tính cao, cụ thể:

  • Lá atiso: chứa các acid hữu cơ (acid phenol, acid alcol, acid succinic) và hợp chất flavonoid (bao gồm: cynarozid, scolymozid).
  • Thân và lá atiso: chứa muối hữu cơ của các kim loại như kali, canxi, magie, natri. Đặc biệt, thân và lá chứa làm lượng kali rất cao.
  • Hoa atiso: 9,3 % carbohydrate, 1,5% chất xơ, giàu vitamin và các chất khoáng như kali, phốt pho, canxi, natri, lưu huỳnh và magie.
  • Rễ cây atiso: không có dẫn chất của acid caffeic (clorogenic, sesquiterpen lacton).

Vị thuốc cây atiso

1. Tính vị

Cây atiso có vị đắng, tính mát và nhuận tràng.

2. Công dụng

Theo nghiên cứu, cây atiso có rất nhiều công dụng đối với sức khoẻ con người nên thường được sử dụng để hỗ trợ điều trị một số bệnh sau:

  • Giải độc gan
  • Tăng cường chức năng gan
  • Điều hòa men gan tăng cao
  • Điều trị bệnh tiểu đường, giúp hạ đường huyết trong máu
  • Tăng cường hệ tiêu hóa
  • Tăng bài tiết dịch mật
  • Hạ cholesterol trong máu
  • Có tác dụng lợi tiểu
  • Chữa các bệnh suy gan thận, viêm thận cấp và mạn tính
  • Điều trị sưng khớp xương

3. Tác dụng dược lý

Có rất nhiều nghiên cứu đã chứng minh tác dụng tuyệt vời của dược liệu này đối với sức khoẻ nhờ các thành phần hoạt chất đa dạng. Cụ thể:

Theo nghiên cứu dược lý hiện đại:

Các bộ phận của cây atiso có chứa nhiều enzym oxy hóa, các enzym này hoạt động rất mạnh, góp phần hỗ trợ điều trị các bệnh sau:

  • Atiso làm hạ cholesterol có trong máu khi uống hoặc tiêm dung dịch, có tác dụng tăng lượng nước tiểu, tăng hàm lượng urê.
  • Giúp mật bài tiết tốt hơn
  • Tác dụng giảm viêm.
Tác dụng của Atiso
Atiso có nhiều công dụng trị bệnh hiệu quả

Theo Y học cổ truyền:

Các nghiên cứu của chuyên gia y học cổ truyền đã chứng minh atiso có những công dụng sau:

  • Đối với các bệnh tiểu đường, thường được khuyên dùng cụm hoa atiso, bởi cụm hoa chứa một lượng nhỏ tinh bột, carbonhydrat.
  • Lá thường có vị đắng, có tác dụng lợi tiểu, điều trị các bệnh phù, thấp khớp.
  • Lọc thải các độc tố có trong gan, giúp mát gan, giải nhiệt.

4. Liều dùng – Cách dùng

Atiso có thể sử dụng ở nhiều dạng khác nhau như lá tươi đem sắc hoặc nấu cao lỏng, có thể chế biến thành cao mềm hoặc cao khô hoàn thành viên. Để sử dụng trong thời gian dài, có thể sử dụng lá atiso đã được sấy hoặc phơi khô, với liều dùng mỗi ngày là 2 – 10 gram. Đây là dược liệu khá lành tình, người bệnh có thể tăng liều lượng tuỳ vào nhu cầu sử dụng.

Bài thuốc từ Atiso

Không chỉ phổ biến nhờ tác dụng thanh nhiệt, giải khát, atiso còn được biết đến bởi những công dụng điều trị bệnh hiệu quả, đặc biệt là các bệnh tiểu đường, tim mạch, gan.

Dưới đây là các bài thuốc sử dụng atiso để điều trị các bệnh:

1. Làm giảm hàm lượng cholesterol có trong máu

Lượng cholesterol trong máu cao có thể dẫn đến các bệnh tim mạch nguy hiểm. Để phòng ngừa biến chứng cũng như điều trị bệnh, người bệnh có thể áp dụng bài thuốc dưới đây từ cây atiso:

  • Sử dụng 40 gram thân cây atiso, 40 gram rễ, 20 gram cụm hoa đem phơi khô và tán nhỏ.
  • Pha 2 gram/ lần với nước sôi và sử dụng thay thế nước trà. Có thể chỉ sử dụng 50 gram cụm hoa phơi khô và tán nhỏ.
  • Ngoài ra, có thể sử dụng hoa atiso nấu với các nguyên liệu như giò heo hoặc lá lách lợn, bổ sung vào thực đơn hằng ngày, vừa đem lại một thực đơn ngon vừa có tác dụng điều trị bệnh.
Giảm cholesterol
Atiso hỗ trợ giảm lượng cholesterol trong máu hiệu quả

2. Chữa bệnh tiểu đường

Atiso có vị ngọt, tuy nhiên đường trong dược liệu là đường không bão hoà nên không ảnh hưởng đến lượng đường huyết của cơ thể, trái lại còn có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả. Người bệnh có thể áp dụng bài thuốc hỗ trợ điều trị tiểu đường từ atiso theo cách sau:

  • Dùng 50 gram hoa atiso, 100 gram khoai tây, 50 gram cà rốt, 150 gram xương sườn lợn và gia vị vừa đủ.
  • Sau khi làm sạch và sắc nhỏ các nguyên liệu, hầm xương sườn lợn chín tới rồi bỏ các nguyên liệu còn lại vào, nêm nếm cho đủ dùng.
  • Sử dụng mỗi ngày 1 lần và sử dụng liên tục từ 5 – 10 ngày.

3. Giải các độc tố trong gan, tăng cường chức năng gan

Atiso thường được sử dụng để hỗ trợ điều trị các bệnh về gan. Nhờ có tính mát, dược liệu này giúp thanh lọc và loại bỏ các độc tố trong gan hiệu quả, đồng thời tăng cường chức năng gan, giúp cơ quan này thực hiện các chức năng tối ưu hơn.

Để áp dụng bài thuốc này, người bệnh thực hiện như sau:

  • Dùng 50 gram hoa atiso, 100 gram gan lợn và gia vị vừa đủ.
  • Nấu atiso với gan lợn như những món canh khác và sử dụng mỗi ngày 1 – 2 lần.
  • Sử dụng liên tục trong vòng 5 – 10 ngày để đem lại hiệu quả nhanh.

4. Giải nhiệt cơ thể

Ngoài công dụng điều trị bệnh lý, atiso có tác dụng giải nhiệt rất tốt nên bình thường cũng có thể sử dụng nước uống từ dược liệu này để giải khát. Đặc biệt, những người hay bị nóng trong có thể uống nước từ atiso mỗi ngày để giải nhiệt cho cơ thể. Các sử dụng atiso để giải nhiệt như sau:

  • Sử dụng 2 cụm hoa atiso lớn, 3,5 lít nước, 1 bó lá dứa, 60 gram đường phèn. Các nguyên liệu cần được làm sạch trước khi nấu.
  • Cho cụm hoa atiso (đã cắt bỏ phần cuống) vào nồi nước đang sôi, đun đến khi cụm hoa atiso mềm nhừ.
  • Cho lá dứa (được cuộn tròn hoặc buộc lại) và đường phèn vào nồi và tiếp tục đun thêm 10 phút.
  • Cuối cùng, chắt bỏ phần bã, đợi nước nguội dần và đổ vào bình, đặt trong tủ lạnh và uống dần.
  • Có thể sử dụng thay thế nước suối, sử dụng mỗi ngày để giải nhiệt cơ thể, đặc biệt vào các ngày nắng nóng.
Atiso
Atiso có công dụng giải nhiệt hiệu quả

Lưu ý khi sử dụng atiso chữa bệnh

Atiso là dược liệu khá lành tình, tuy nhiên nếu lạm dụng dược liệu này có thể khiến cơ thể gặp phải một số tác dụng phụ nhất định. Người bệnh khi sử dụng atiso cần lưu ý một số điều sau:

  • Cây atiso có những lớp lông tơ nhỏ, nếu tiếp xúc quá nhiều có thể gây da kích ứng da, ngứa, nổi mẩn đỏ.
  • Không được sử dụng cây atiso với các đối tượng dị ứng hoặc mẫn cản với các thành phần có trong cây.
  • Người bị tắc ống mật, bị sỏi mật không được sử dụng cây atiso.
  • Các đối tượng đang sử dụng muối sắt cũng không nên dùng cay atiso, bởi atiso có thể ngăn chặn sự hấp thụ muối sắt ấy.
  • Thường xuyên theo dõi hàm lượng cholesterol có trong máu.
  • Phụ nữ mang thai và cho con bú cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
  • Cây atiso thường được sử dụng là atiso xanh, người bệnh cần nhận biết với cây atiso đỏ (bụp giấm) để tránh nhầm lẫn bởi 2 loại cây này khá giống nhau.

Trên đây là một số thông tin dược liệ của cây atiso. Để sử dụng các bài thuốc này hiệu quả và an toàn, tốt nhất người bệnh nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi áp dụng. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Metaherb sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: Hiệu quả ”thần kỳ” của điều nhuộm trong điều trị kiết lỵ và sốt rét

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?