Đừng xem thường biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh tiểu đường

Biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh tiểu đường gây ra ảnh hưởng không nhỏ đến sức khoẻ. Vậy nguyên nhân của biến chứng này là gì? Làm thế nào để nhận biết chúng và điều trị? Cùng Metaherb tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh tiểu đường có thường gặp không?

Hệ thần kinh ngoại biên bao gồm các dây thần kinh nằm ở tủy sống và phía ngoài não bộ, chúng liên kết với hệ thần kinh trung ương nhằm thực hiện quá trình truyền tín hiệu từ não, tủy sống đến các cơ quan khác nhau trong cơ thể. Biến chứng thần kinh ngoại biên xảy ra là do các dây thần kinh ngoại biên bị thương tổn, từ đó dẫn đến việc rối loạn chức năng vận động, cảm giác; nặng hơn có thể dẫn đến tàn phế suốt đời.

Biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh tiểu đường là việc hệ thần kinh bị tổn thương do tác động của bệnh tiểu đường và thường gây ra cảm giác tê mỏi, yếu cơ, thậm chí là đau đớn. Chúng có thể xảy ra ở bàn tay, bàn chân, cánh tay, cẳng chân, thậm chí ở cả hệ tiêu hóa, tim và cơ quan sinh dục.

Theo thống kê có khoảng 60 – 70% bệnh nhân đái tháo đường mắc biến chứng thần kinh, chủ yếu gặp biến chứng thần kinh ngoại biên và thần kinh thực vật. Rất nhiều bệnh nhân tại thời điểm chẩn đoán phát hiện bệnh tiểu đường, đái tháo đường đã có biến chứng thần kinh.

Bệnh tiểu đường gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, trong đó có biến chứng thần kinh ngoại biên
Bệnh tiểu đường gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, trong đó có biến chứng thần kinh ngoại biên

Nguyên nhân gây ra biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh tiểu đường

Tổn thương dây thần kinh và mạch máu là yếu tố chính gây biến chứng thần kinh ở bệnh tiểu đường. Tuy nhiên cơ chế gây tổn thương vẫn chưa được biết rõ hoàn toàn. Có thể glucose trong máu tăng cao gây tổn thương mạch máu nhỏ nuôi dây thần kinh, đồng thời sinh ra những chất gây độc thần kinh. Ngoài ra, các mạch máu nhỏ nuôi dây thần kinh bị tổn thương cũng ảnh hưởng đến sự cung cấp oxy và dưỡng chất, làm chậm tốc độ dẫn truyền tín hiệu. Nhiều trường hợp mất hẳn truyền tín hiệu.

Những tổn thương dây thần kinh do đường máu này thường là tổn thương vĩnh viễn không thể phục hồi hoặc chỉ có thể phục hồi 1 phần. Bên cạnh đó, có 1 số yếu tố nguy cơ khác góp phần gây biến chứng thần kinh ở bệnh nhântiểu đường như:

  • Phản ứng tự miễn gây viêm: Khi hệ thống miễn dịch tưởng lầm dây thần kinh là vật lạ nên tấn công dây thần kinh gây viêm.
  • Hút thuốc lá, lạm dụng rượu và các chất kích thích: Tổn thương thần kinh và mạch máu. Đặc biệt khói thuốc có thể gây cứng và hẹp mạch máu, giảm máu đến các chi, góp phần vào tổn thương thần kinh.
  • Thời gian bị bệnh: Thời gian mắc bệnh càng lâu càng có nguy cơ mắc biến chứng thần kinh.Biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh tiểu đường trên 25 năm, glucose huyết không ổn định tốt.
  • Bệnh thận mạn tính: Bệnh thận mạn tính kết hợp làm tăng độc chất trong máu, gây tổn thương dây thần kinh.
  • Các bệnh lý khác: Rối loạn tim mạch, béo phì, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, dinh dưỡng kém,…
  • Tuổi cao: Tỷ lệ biến chứng thần kinh ở bệnh nhân đái tháo đường từ 25 – 29 tuổi chỉ là 5%, nhưng ở bệnh nhân 70 – 79 tuổi tăng lên 44,2%.
Có nhiều nguyên nhân gây ra biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh tiểu đường
Có nhiều nguyên nhân gây ra biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh tiểu đường

Biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh tiểu đường có nguy hiểm không?

Biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh tiểu đường thường gây ảnh hưởng đến hai chi dưới với các triệu chứng bệnh lý như sau:

  • Dấu hiệu sớm: Giảm cảm giác đồng đều ở 2 chân, chủ yếu là bàn chân, có thể lan đến cẳng chân nhưng ít khi vượt qua đầu gối.
  • Cảm giác tê bì ở chân, đặc biệt là ngón chân và 2 bàn chân.
  • Đau, nóng rát ở gan bàn chân, tình trạng tăng về đêm khiến bệnh nhân mất ngủ. Cơn đau có thể kéo dài hoặc xuất hiện từng đợt, không đáp ứng điều trị với thuốc giảm đau thông thường.
  • Mất cảm giác 1 phần hoặc toàn bộ: Khi dây thần kinh ở chân bị tổn thương nặng, người bệnh bị rối loạn cảm giác hoặc mất cảm giác hoàn toàn ở khu vực này. Vì thế bệnh nhân cũng không thể nhận biết dấu hiệu nguy hiểm như nóng, đau do bỏng, vật lạ đâm,… cho tới khi chân sưng tấy hoặc nhiễm trùng nặng.
Tổn thương chi do biến chứng thần kinh ngoại biên ở tiểu đường
Biến chứng thần kinh ngoại biên của bệnh tiểu đường gây tổn thương các chi, thậm chí phải cắt cụt các chi

Triệu chứng tương tự cũng gặp ở chi trên và bàn tay nhưng thường đến muộn hơn. Nặng nhất là người bệnh mất cảm giác hoàn toàn, gây nguy cơ loét bàn chân. Bác sĩ có thể phải cắt cụt chi do biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh tiểu đường xảy ra.

Ngoài ra, biến chứng thần kinh ở chân có thể gây biến chứng khớp xương bàn chân và cổ chân, điển hình là triệu chứng bàn chân charcot.

Cách điều trị biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh tiểu đường

Điều trị làm chậm diễn biến bệnh

Cách điều trị hiệu quả nhất là kiểm soát glucose máu tích cực, đạt ổn định. Ngoài ra cần thực hiện:

  • Kiểm soát huyết áp
  • Ngưng hút thuốc
  • Ăn uống điều độ
  • Luyện tập thể lực phù hợp
  • Ngưng uống rượu
  • Duy trì cân nặng

Điều trị giảm đau

Tùy vào tình trạng đau do biến chứng thần kinh ngoại biên mà chỉ định thuốc giảm đau có hiệu quả và hạn chế tác dụng phụ.

Biến chứng ở bệnh tiểu đường
Biến chứng thần kinh ngoại biên là một trong nhiều biến chứng nguy hiểm do tiểu đường gây ra, cần điều trị kịp thời

Thuốc thường dùng như:

  • Thuốc chống động kinh: Pregabalin (Lyrica), Gabapentin (Neurontin)m Carbamazepine (Tegretol).
  • Thuốc chống trầm cảm 3 vòng: amitriptylin, desipramine, nortriptyline, imipramine.
  • Thuốc giảm đau dạng tramadol, oxycodone (không thể dùng lâu dài).
  • Miếng dán tẩm Lidocain: dùng dán tại vùng đau.

Ngoài ra có thể giảm đau tạm thời do biến chứng thần kinh ngoại biên bằng kem thoa Capsaicin, Alpha-lipoic acid, châm cứu, điện xuyên da kích hoạt thần kinh,…

Điều trị phục hồi chức năng và ngăn ngừa biến chứng

Các biến chứng thần kinh ngoại vi thường ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe, chất lượng cuộc sống của bệnh nhân nên cần được theo dõi điều trị tại cơ sở chữa bệnh chuyên khoa. Biến chứng có thể gặp như: loét chân và bệnh lý bàn chân, rối loạn cương dương, bàng quang thần kinh (ứ đọng nước tiểu, nhiễm trùng tiểu), rối loạn nhu động dạ dày,…

Phòng ngừa biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh tiểu đường hiệu quả nhất là kiểm soát tích cực glucose trong máu, đồng thời ăn uống và tập luyện thể lực điều độ. Bàn chân là cơ quan cần được chăm sóc đúng cách: tự kiểm tra vết thương nếu có hàng ngày, luôn giữ chân sạch sẽ khô ráo, không đi giày chật hoặc chân trần, dùng dũa thay vì cắt móng,…

Như vậy, biến chứng thần kinh ngoại biên ở bệnh nhân tiểu đường ít gây tử vong song ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Tốt nhất cần phòng ngừa, nhất là kiểm soát glucose trong máu tốt và điều trị tích cực ngay khi mới xuất hiện biến chứng.

Mọi thông tin, thắc mắc vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các bác sĩ của metaherb sẽ phản hồi sớm nhất.

 Xem thêm: Biến chứng tiểu đường ở chân có nguy hiểm không?

 

Metaherb là thương hiệu dẫn đầu trong nghiên cứu và sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe, ứng dụng công nghệ chiết xuất chọn lọc hoạt chất có dược tính cao từ các thảo dược quý kết hợp công Nano phân tán các hoạt chất siêu nhỏ giúp cơ thể hấp thụ lên đến 95%, nâng cao hiệu quả tương đương sản phẩm Mỹ
Về tác giả

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hỗ trợ
Bạn cần tư vấn?